Ukuzwela Ezandleni: Izimbangela, Izimpawu Nezindlela Zokubhekana Nakho

Ukungazizwa ezandleni, kwesinye isikhathi kuvela esandleni esisodwa kuphela, kwesinye isikhathi kuzwakala kuzo zombili izandla. Lesi simo siyahlukahluka kumuntu nomuntu, kwesinye isikhathi siqhubeka njalo, kwesinye isikhathi sivela kuphela ngesikhathi sokwenza izinyakatho ezithile noma ngesikhathi sokuphumula. Umuzwa wokungazizwa uvame ukubonakala njengokuluma, ukushisa noma njengokudlula kukagesi, futhi uma kwenzeka ngesikhathi semisebenzi yansuku zonke, kunganciphisa kakhulu izinga lempilo yomuntu. Uma izikhalo zokungazizwa sezifinyelela ezingeni elibi, umuntu angase angakwazi ukwenza imisebenzi yakhe.
Kusho ukuthini Ukungazizwa Ezandleni?
Izikhalo zokungazizwa ezandleni zivame kakhulu. Ukungazizwa kwesinye isikhathi kungaba kuyo yonke isandla, kwesinye isikhathi kungagxila esandleni sangaphakathi, phezulu kwesandla, emaphethelweni ezithupha noma kwezinye izithupha kuphela. Imbangela yokungazizwa ezandleni ingaba izinto eziningi ezahlukene; kungahambisana nemizwa yokungabi nalutho, ukushisa noma ukuluma. Enye yezimbangela ezivame kakhulu ukucindezelwa kwemithambo-lwazi esandleni noma edolweni. Ngaphezu kwalokho, ukuqubuka kwamathambo, isifo se-herniated disc entanyeni, i-multiple sclerosis, izifo zemithambo yegazi ebuchosheni, ukuphazamiseka kwehomoni ye-thyroid, umdlavuza wemithambo-lwazi, i-ulnar groove syndrome, ukulimala kwemithambo-lwazi okubangelwa yi-diabetes, ukuswela i-vitamin B12, ukusetshenziswa kotshwala, ukuphazamiseka kokujikeleza kwegazi, izifo zenhliziyo kanye nezifo zemithambo yangaphandle nakho kungaholela ekungazizweni ezandleni. Kodwa empilweni yansuku zonke, imbangela evame kakhulu i-carpal tunnel syndrome ebangelwa ukucindezelwa kwe-median nerve.
Kungani Kuvela Ukungazizwa Ezandleni?
Ukuphindaphinda izinyakatho zesandla nesihlakala kungaholela ekukhuleni kwezicubu lapho kudlula khona imithambo-lwazi, okwenza kube khona ukucindezelwa okwengeziwe kule ndawo. Izikhalo zokungazizwa zivame ukuqala ngokuluma okuncane bese ziba namandla ngokuhamba kwesikhathi. Ikakhulukazi izikhalo eziqala ebusuku zingafinyelela ezingeni lokuvusa umuntu ebuthongweni futhi uma zingelashwa zingabangela ukulimala okungapheli kwemithambo-lwazi.
Ukucindezelwa kwemithambo-lwazi edolweni kuvame ukubonakala kubantu abasebenza isikhathi eside bebeka ingalo etafuleni. Ukungazizwa kuqala esithupha esincane nasesithupha somshado bese kusabalala. Uma kungaphathwa ngesikhathi, kungaholela ebuthakathakeni nasekuncipheni kwamathambo esandleni.
Izimbangela eziyinhloko zokungazizwa ezandleni yilezi:
I-carpal tunnel syndrome ebangelwa ukucindezelwa kwe-median nerve esihlakaleni ngenxa yokuphindaphinda izinyakatho (isb.; ukuphehla, ukuhlanza, ukusebenzisa igundane noma ikhibhodi njalo)
I-pronator teres syndrome (ukucindezelwa kwe-median nerve ngaphansi kodolobha)
Ukucindezelwa kwe-ulnar nerve esihlakaleni noma edolweni (Guyon canal syndrome noma cubital tunnel syndrome)
Ukucindezelwa kwe-radial nerve (okwaziwa nangokuthi i-Saturday night palsy noma isandla esiwile)
Izifo zomgogodla noma uhlelo oluphakathi kwemithambo-lwazi ezifana ne-herniated disc entanyeni
Ukungazizwa Esandleni Sokunxele Kungasho Ukuthini?
Ukungazizwa esandleni sokunxele kuvame ukubangelwa ukucindezelwa kwemithambo-lwazi, kodwa ukulimala kwamalunga nakho kungaholela ezikhalweni ezifanayo. Futhi ukungazizwa esandleni sokunxele kungaba uphawu lwezifo zenhliziyo. Uma ukungazizwa kuhambisana nobuhlungu bengalo, kungase kube kuhlobene ne-"angina pectoris" ebangelwa ukunganeleka komoya-mpilo enhliziyweni. Lesi simo sibucayi futhi akufanele singanakwa. Kodwa ukungazizwa esandleni sokunxele kuphela akusho njalo isifo senhliziyo, kunezinye izimbangela ezingaba khona.
Ukungazizwa Esandleni Sokudla Nezimbangela Zakhona
Ukungazizwa esandleni sokudla kuvame ukubangelwa i-carpal tunnel syndrome. Ngaphezu kwalokho, izinkinga zemithambo-lwazi ezihlobene nomgogodla noma ubuchopho, ukulimala noma ukuqhekeka esandleni noma engalweni nakho kungaholela ekungazizweni. Futhi ukulimala kwemithambo-lwazi okubangelwa yi-diabetes kanye nokuswela amavithamini nakho kungaba izimbangela zokungazizwa ezandleni. Izikhalo zokungazizwa ezivela esandleni esisodwa noma kuzo zombili izandla imbangela yazo evame kakhulu ukucindezelwa kwemithambo-lwazi.
I-Carpal Tunnel Syndrome: Imbangela Evame Ukubakhona
Imbangela evame kakhulu yokungazizwa ezandleni nasezithupheni i-carpal tunnel syndrome. Imithambo-lwazi evela engalweni idlula esihlakaleni emgodini omncane obizwa nge-"carpal tunnel". Uma i-median nerve icindezelwa ngenxa yezizathu ezahlukene, kuba khona i-carpal tunnel syndrome. I-median nerve inendima enkulu ekuzweni kwesithupha, isithupha sokukhomba, esiphakathi nasesithupha somshado futhi ilawula amanye amathambo esithupha.
Esigabeni sokuqala se-carpal tunnel syndrome, izimpawu zingase zingabonakali; kodwa ezivivinyweni zokudlulisa ulwazi lwemithambo-lwazi kungatholakala ukwehla kwesivinini. Ngokuhamba kwesikhathi, ikakhulukazi ebusuku nasezithupheni eziseduze nesithupha, ukungazizwa, ubuhlungu nokushisa kuba sobala. Uma kungelashwa, kungaholela ekulimazeni okungapheli kwemithambo-lwazi nasekuncipheni kwamathambo. Ukuhlolwa kwalesi sifo kwenziwa udokotela we-neurology ngokuhlolwa komzimba kanye nezivivinyo ze-electrophysiology (EMG). Izindlela zokwelapha zifaka phakathi imithi, ukwelashwa ngokomzimba noma ukuhlinzwa kuye ngokuthi izimpawu zibi kangakanani.
Iyini i-Guyon Canal Syndrome?
I-Guyon canal syndrome ivela ngenxa yokucindezelwa kwe-ulnar nerve emgodini omncane osandleni sangaphakathi. Lokhu kubangela ubuhlungu, ukungazizwa kanye nokulahlekelwa umuzwa ikakhulukazi esithupha somshado nasesithupha esincane. Ezingeni eliphezulu, kungaholela ekuncipheni kwamathambo nasebuthakathakeni esandleni. Ukuhlolwa kwenziwa ngokuhlolwa komzimba kanye ne-EMG. Ukwelashwa, ezimweni ezilula, kuvame ukufaka ukwelashwa ngokomzimba kanye nokushintsha indlela yokuphila, kodwa ezimweni ezinzima kungadingeka ukuhlinzwa.
Kwakheka Kanjani i-Cubital Tunnel Syndrome?
I-Cubital tunnel syndrome ivela ngenxa yokucindezelwa kwe-ulnar nerve ezingeni ledolo futhi iyimbangela yesibili evame kakhulu yokucindezelwa kwemithambo-lwazi ngemuva kwe-carpal tunnel syndrome. Izimpawu ezivelele kakhulu ukungazizwa, ubuhlungu nokulahlekelwa umuzwa esithupha somshado nasesithupha esincane. Ngokuhamba kwesikhathi, kungavela ubuthakathaka bamathambo, ukuncipha kwawo kanye nokuguquka kwesimo sesandla. Ukuhlolwa kufaka ukuhlolwa komzimba kanye ne-EMG. Ukwelashwa kuncike esigabeni sesifo, kungaba ukwelashwa ngokomzimba noma ukuhlinzwa.
Kwelashwa Kanjani Ukungazizwa Ezandleni?
Ukwelashwa kokungazizwa ezandleni kuncike ekutholeni kahle imbangela yakhona. Uma imbangela kungukucindezelwa kwemithambo-lwazi, ukuswela amavithamini, i-diabetes noma izinkinga zokujikeleza kwegazi, indlela yokwelapha efanele iyakhethwa. Esigabeni sokuqala, ukwelashwa kwezokwelapha kanye nokushintsha indlela yokuphila kuyasiza, kodwa ezimweni ezinzima kungadingeka ukwelashwa ngokomzimba noma ukuhlinzwa. Ukuhlolwa njalo kodokotela kubalulekile ukuvimbela ukuphindaphinda nokuba zimbi kwezimpawu.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
1. Kungani kuvela ukungazizwa esandleni?
Ukungazizwa esandleni kuvame ukubangelwa ukucindezelwa kwemithambo-lwazi, izinkinga zomgogodla nentamo, ukuswela amavithamini, i-diabetes, ukuphazamiseka kokujikeleza kwegazi noma ukulimala kwamathambo namalunga.
2. Ingabe ukungazizwa esandleni kuyingozi?
Ezinye izimbangela zilula futhi zedlula ngokushesha kodwa uma ukungazizwa kuqhubeka noma kuhambisana nezinye izikhalo, kungase kube uphawu lwesimo esibucayi. Ngakho-ke, uma izimpawu zihlala isikhathi eside noma ziba zimbi, kufanele uthintane nochwepheshe bezempilo.
3. Kusho ukuthini uma kungazizwa esandleni sokunxele kuphela?
Ukungazizwa esandleni sokunxele kuvame ukubangelwa ukucindezelwa kwemithambo-lwazi. Kodwa uma kuhambisana nobuhlungu besifuba, ubuhlungu obusabalala engalweni yesobunxele noma ukuphelelwa umoya, kufanele uphuthume esikhungweni sezempilo; kungaba uphawu lwezifo ezinzima zenhliziyo njengokuhlaselwa yinhliziyo.
4. Iyini i-carpal tunnel syndrome futhi ilashwa kanjani?
I-carpal tunnel syndrome ivela ngenxa yokucindezelwa kwe-median nerve esihlakaleni. Esigabeni sokuqala, ukuphumula, ukusebenzisa isihlakala esisekelayo kanye nemithi; ezingeni eliphezulu, ukwelashwa ngokomzimba noma ukuhlinzwa kungasetshenziswa.
5. I-Guyon canal syndrome ibangani?
Lesi sifo, ngenxa yokucindezelwa kwe-ulnar nerve esihlakaleni, sibangela ikakhulukazi ubuhlungu, ukungazizwa, ukulahlekelwa umuzwa kanye nasezingeni eliphezulu ukuncipha kwamathambo esithupha esincane nasesithupha somshado.
6. Ukungazizwa esandleni kudlula kanjani?
Ukwelashwa kuya ngokuthi imbangela iyini. Ukucindezelwa kwemithambo-lwazi kudinga ukuphumula, ukubeka isandla ngendlela efanele noma ukuhlinzwa uma kudingeka. Uma imbangela imetabolism noma ukuswela amavithamini, kufanele kulungiswe lezo zinkinga.
7. Ingabe ukungazizwa esandleni kungaba uphawu lwezinye izifo?
Yebo, i-diabetes, izifo ze-thyroid, ukuswela amavithamini, izifo zemithambo noma zenhliziyo nakho kungaziveza ngokungazizwa esandleni.
8. Yiziphi izimo okufanele ngithintane nodokotela?
Uma ukungazizwa kunzima, kuqale ngokuzumayo noma kuhambisana nobuthakathaka, ukuphazamiseka kokukhuluma, isiyezi, ukulahlekelwa ukubona, kufanele uthole usizo lwezokwelapha ngokushesha.
9. Ingabe ukungazizwa esandleni kuvamile kubantu abasebenza isikhathi eside etafuleni?
Yebo, ukucindezeleka kwe-karpal tunnel noma ulnar nerve kungavela ngenxa yokuphindaphinda izenzo noma ukuhlala isikhathi eside endaweni engalungile.
10. Yini engenziwa ekhaya uma isandla siqala ukuba buthakathaka?
Uma ubuthakathaka besikhashana futhi bungelula, ukuphumula kwesandla nesihlakala, ukushintsha isikhundla kanye nokwenza izivivinyo zesandla kungasiza. Kodwa uma izikhalo ziqhubeka, kufanele kuthintwe udokotela.
Imithombo
Inhlangano Yezempilo Yomhlaba (WHO) – Izinselele Zezempilo Yomphakathi Ezihlobene Nezifo Zezinzwa
American Academy of Neurology – Imithetho Yokwelashwa Kwe-Peripheral Neuropathy Ne-Entrapment Syndromes
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) – Uhlolojikelele lwe-Carpal Tunnel Syndrome
National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) – Ikhasi Lolwazi Nge-Carpal Tunnel Syndrome
American Diabetes Association – Uhlolojikelele lwe-Diabetic Neuropathy