Vertigo: Izizathu zayo, Iimpawu kunye noLawulo lwayo

Yintoni iVertigo Hissi Kwaye Ichanekiselwa Njani?
IVertigo sisiphazamiso sokulinganisela esenzeka xa umntu eziva ngathi uyajikeleza okanye imeko yakhe ijikeleza. Kwimeko yomntu okrokrelwa ukuba unevertigo, inyathelo lokuqala kukuba achaze ngokweenkcukacha imvakalelo yokujikeleza kunye nokungalingani. Emva kwalo mchazo, kuvavanywa imisebenzi yenkqubo yemithambo-luvo ephakathi kunye nendlebe yangaphakathi ukuze kuqondwe imvelaphi yengxaki. Ukuba kukrokrelwa ukuba ingxaki ikwi ukuhamba kwegazi ukuya engqondweni, kusetyenziswa iindlela zokubonisa ezifana nedoppler ultrasonografi, i-bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografisi, i-manyetik rezonans (MR) anjiyografisi okanye ezinye iindlela eziphambili zokubonisa. Emva kokuba ugqirha eqinisekisile isifo, unyango luhlelwa ngokukodwa kumntu ngokusekelwe kwimvelaphi yengxaki.
Zeziphi Izizathu Eziphambili zeVertigo?
IVertigo ihlala ibangelwa zizifo zendlebe yangaphakathi kunye nenkqubo yemithambo-luvo ephakathi. Ezona zixhaphakileyo kubo yi-benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV). Kwi-BPPV, ukujikeleza kwentloko kubangela ukuqalisa ngokukhawuleza kweemeko zokujikeleza ezihlala ixesha elifutshane. Ezi meko zihlala phakathi kwemizuzwana embalwa ukuya kwimizuzu embalwa kwaye zingavela xa ujika ebhedini okanye xa intloko ishukunyiswa ngokukhawuleza. Ivela kakhulu kubantu abadala kwaye inobume obungelobungozi. Ngokuqhelekileyo ayifuni unyango olungxamisekileyo kwaye inokuba iphele ngokwayo ngokuhamba kwexesha.
IVertigo inokuba idityaniswe nezinye iimeko zengqondo (umzekelo, uxinzelelo lwengqondo okanye ukungxama). Nangona kunjalo, izinto zengqondo azibangeli i-vertigo ngokuthe ngqo; kubantu abanezikhalazo zokujikeleza, kuhlolwa imvelaphi yomzimba kunokuba kube yengqondo.
Ezinye izizathu zevertigo zezi zilandelayo:
I-Labirentit kunye ne-vestibüler nörit: Kukudumba kwendlebe yangaphakathi, okuqhelekileyo kubangelwa sisifo seentsholongwane. Iintsholongwane ezahlukeneyo ezifana negriphu, imasels, imumps, herpes kunye ne-EBV zinokuba nefuthe. Kwezi meko, ukujikeleza kudla ngokuhamba kunye nokulahleka kwevakalelo yokuva.
Isifo sikaMeniere: Ngokuqhelekileyo, ukongezelela kwi-vertigo, kubakho ukungqongqoza endlebeni kunye nokulahleka okuqhubekayo kokuva. Isifo sihamba ngeemeko ezithile kwaye kwezinye iindawo iimpawu ziyaphola. Nangona imbangela ingaziwa kakuhle, izinto ezifana nezofuzo, iintsholongwane, ukwenzakala entloko kunye ne-allergies zinokuba nefuthe.
I-Akustik nörinom: Yitumor enobubele echaphazela imithambo-luvo yendlebe yangaphakathi. Ukongezelela ekujikelezeni, kungavela ukungqongqoza endlebeni kunye nokulahleka kokuva.
Iingxaki ze-cerebrovasküler: Ukuvaleka kwemithambo yengqondo (stroke) okanye ukopha kwengqondo nako kungabangela i-vertigo.
I-Multipl skleroz (MS): Sisifo esichaphazela inkqubo yemithambo-luvo ephakathi, esinokubangela iimpawu ezahlukeneyo.
Ezinye izizathu: Ukwenzakala entloko, ukwenzakala entanyeni, iswekile, iswekile ephantsi egazini, iziphumo ebezingalindelekanga zamayeza athile kunye nezinye iimeko zengqondo ezifana nokungxama, zinokunceda ekuveleni kwevertigo.
Zeziphi Iimpawu Ezihamba neVertigo?
Umntu onevertigo uziva ngathi uyajikeleza okanye umhlaba ujikeleza. Ukujikeleza kudla ngokuhamba neempawu ezifana; isicaphucaphu, ukugabha, ukubila, ukungalingani, ukuhamba kwamehlo okungaqhelekanga, ngamanye amaxesha ukulahleka kokuva kunye nokungqongqoza endlebeni. Iingxaki zokubona, iingxaki xa uhamba okanye utshintsho kwinqanaba lokuqonda nazo zinokubonakala kwezinye iimeko. Ezi mpawu zixhomekeke kwisifo esingaphantsi kwevertigo kunye neenkqubo ezichaphazelekayo.
IVertigo Ivela Kwiimeko Ziphi?
IVertigo inokuvela ngenxa yeendlela ezahlukeneyo zezifo zonyango ezichaphazela inkqubo yokulinganisela. Izifo zendlebe yangaphakathi zezona zizathu ziphambili. Umzekelo:
Kwi-BPPV, ukuhamba kwekristale ezilawula ukulinganisela kwendlebe yangaphakathi kubangela ukujikeleza.
Izifo ezifana nesifo sikaMeniere kunye ne-vestibüler nörinit nazo zezinye zezizathu eziphambili zevertigo.
Izifo zemithambo yengqondo, ukujikeleza okubangelwa yimigreni, iziphumo ebezingalindelekanga zamayeza athile kunye nezifo zemithambo-luvo nazo zingezinye zezizathu ezinokubakho zevertigo.
Zeziphi Iindlela Zolawulo kunye Non yango lweVertigo?
Unyango lwevertigo lusekwe ekuchongeni ngokuchanekileyo imbangela. Iindlela ezisetyenziswa zingasetyenziswa ngolu hlobo lulandelayo:
Kwi-vertigo evela endlebeni yangaphakathi efana ne-BPPV, imisebenzi ethile yokujika intloko (umzekelo i-Epley maneuver okanye i-Brandt-Daroff exercises) idla ngokusebenza kakuhle.
Kwisifo sikaMeniere, ukunciphisa ukusetyenziswa kwetyuwa, amayeza akhupha amanzi emzimbeni, ngamanye amaxesha unyango lokuhlinzwa lunokufuneka.
Kwi-vertigo ebangelwa sisifo seentsholongwane (umzekelo i-labirentit), kusetyenziswa amayeza afanelekileyo (antibiotic okanye antiviral) ngokwengcebiso yogqirha.
Kwi-vertigo enxulumene nemigreni, kusetyenziswa amayeza emigreni kunye notshintsho kwindlela yokuphila.
Unyango lomzimba kunye nemidlalo yokulinganisela inceda ekulawuleni i-vertigo ngcono. Kwakhona, kucetyiswa ukuba kuxhotywe kude nekofu, utywala kunye nemveliso zikatye, kwaye kuqwalaselwe ukusela amanzi ngokwaneleyo ngexesha le-vertigo.

Lide Kangakanani Ixesha leVertigo?
Ixesha levertigo lixhomekeke kwimvelaphi yengxaki kunye nonyango olusetyenzisiweyo. Kwiimeko ezifana ne-BPPV, ukujikeleza kudla ngokuba kufutshane kwaye kunokuphucuka ngokukhawuleza ngemisebenzi efanelekileyo. Kwiimeko ezifana nezifo zeentsholongwane okanye isifo sikaMeniere, iimpawu zinokuhlala ixesha elide kwaye ngamanye amaxesha ziphindaphinde. Kwiimeko apho i-vertigo iba sisifo esingapheliyo, kubalulekile ukufumana uncedo lobuchwephesha.
Izinto Ezingqwalaselwayo kwiVertigo yeNzululwazi yeNervous System
Kwi-vertigo ebangelwa yingqondo okanye inkqubo yemithambo-luvo, ukujikeleza kudla ngokuhamba nokungalingani, ukugabha, iingxaki zokuthetha okanye ukubona. Kule meko, ukufunyanwa ngokukhawuleza kunye nonyango kudlala indima ebalulekileyo ekuthinteleni umonakalo osisigxina.
Kufuneka Uye Kugqirha Kwiimeko Ziphi Ngokukhawuleza?
Abantu abanevertigo kufuneka baye kwindawo yezempilo ngokukhawuleza xa bejamelene nezi mpawu zilandelayo:
Intlungu entloko engalindelekanga okanye enamandla
Ukubona kabini, ukulahleka kombono
Ubunzima ekuthetheni
Ubuthathaka okanye ukungabi naxesha emilenzeni okanye ezandleni
Utshintsho kwinqanaba lokuqonda
Ukulahleka ngokukhawuleza kokulinganisela kunye nokuwa
Iingcebiso Zendlela Yokuphila Ngexesha Lonyango lweVertigo
Ukulawula i-vertigo:
Ukuphepha ukuhamba ngokukhawuleza kwentloko kunye nokusebenza kwiindawo eziphakamileyo,
Ukuba ngqongqo xa usetyenziswa imoto okanye oomatshini abanzima,
Ukusela amanzi amaninzi kunye nokuphumla ngokwaneleyo,
Ukuphepha ukusetyenziswa kwekofu, ukutywala kunye nemveliso zikatye,
Ukushukuma kancinci kwaye ngokulawulwa kuyanceda.
Kubanye abantu, imidlalo kunye neenkqubo zonyango lomzimba ezenzelwe umntu zinokucetyiswa ngokuxhomekeke kwindlela yesifo.
Imibuzo Ebuzwa Rhoqo
Ngaba iVertigo Inokudityaniswa Nezinye Izifo?
Ewe, imigreni, ukungxama, kunye nezinye izifo zentliziyo nemithambo zinokubangela ukujikeleza. Kubalulekile ukuqaphela imvakalelo yokujikeleza ekhethekileyo yevertigo kunye nokuhlola iimpawu ezongezelelweyo.
Ngaba iVertigo Inokuphela Ngokwayo?
Kuxhomekeke kwimvelaphi yayo, ezinye iintlobo ezifana ne-BPPV zinokuphela ngokwazo. Kodwa ukuba i-vertigo ihlala ixesha elide, iphindaphinda okanye inamandla, kufuneka uye kugqirha.
Ngaba Kungenzeka Ukuphila Ngaphandle kweVertigo Ngokupheleleyo?
Xa imvelaphi yengxaki iphathwa okanye ilawulwa, iimpawu zevertigo zinokuphela ngokupheleleyo. Kodwa kwezinye izifo ezingapheliyo, zinokuphinda zivele ngamaxesha athile.
Yintoni Eyenziwayo KwiNdlebe Yangaphakathi Edumbileyo?
Kufuneka kuqale unyango lwamayeza olufanelekileyo ngokwengcebiso yogqirha kwaye kuqwalaselwe ukuphumla. Ngokuxhomekeke kubunzima bempawu, kunokufuneka uye esibhedlele.
Ngaba iVertigo Inokubangelwa Zengqondo?
Uxinzelelo kunye nokungxama kunokubangela imvakalelo yokujikeleza kwabanye abantu. Kodwa "i-vertigo yokwenene" ihlala ibangelwa yingxaki kwizitho zolawulo lokulinganisela okanye kwinkqubo yemithambo-luvo.
Ngaba iVertigo Inokubonakala Kubantwana?
Ewe, izifo zeentsholongwane zendlebe yangaphakathi kunye nezinye iintlobo zemigreni zinokubangela i-vertigo kubantwana.
Yintoni Eyenziwayo Xa Ukujikeleza Kuhamba Nokulahleka Kokumva?
Le meko inokuba luphawu lwengxaki kwindlebe yangaphakathi okanye kwithambo-luvo yokumva kwaye kufuneka ihlolwe ngokungxamisekileyo. Kufuneka uye kugqirha weendlebe, impumlo, umqala okanye ugqirha wemithambo-luvo ngaphandle kokulibazisa.
Lide Kangakanani Ixesha leVertigo?
Ixesha lezikhalazo lixhomekeke kwimvelaphi; linokwahluka ukusuka kwimizuzwana embalwa ukuya kwiiveki ezininzi.
Ngaba zikhona imithambo yokuzilolonga endinokuyenza ekhaya?
Ewe, ezinye iindlela ezilula zokulinganisela kunye nokuma kwentloko (i-Epley kunye ne-Brandt-Daroff maneuvers njl.) zinokwenziwa ekhaya phantsi kwesikhokelo sogqirha.
Zeziphi iimpawu ezinobungozi ekufuneka kuqwalaselwe kuzo?
Intlungu entloko engazange ibekho ngaphambili neyesi, ukuphazamiseka ekuthetheni okanye ekuboneni, okanye ukulahlekelwa yingqondo zifuna uvavanyo olukhawulezileyo.
Xa kusetyenziswa unyango lwevertigo, nini kufuneka kufunyanwe unyango lokuhlinzwa?
Nangona kunqabile, kwezinye iintlobo zevertigo ezingaphenduli kumayeza okanye imithambo yokuzilolonga kwaye zichaphazela kakhulu umgangatho wobomi, unyango lokuhlinzwa lunokucetyiswa.
Yintoni ekufuneka igcinwe engqondweni ngumntu onesifo se-BPPV?
Kufuneka kuthintelwe ukuhamba ngentloko ngokukhawuleza kunye nemisebenzi enobungozi, kugcinwe ukuphumla, kwaye kungaphoswa imithambo ecetyiswe ngugqirha.
Imithombo
Umbutho wezeMpilo weHlabathi (WHO) – Izifo zeVestibular kunye neDizziness
I-Academy yaseMelika yeNdlebe, Impumlo, Nomphambili weNtamo (AAO-HNS) – Imigaqo-nkqubo yoLawulo lweVertigo
I-Academy yaseMelika yeNeurology (AAN) – Uvavanyo kunye noNyango lweDizziness
Mayo Clinic – Vertigo: Iimpawu kunye neZizathu
The Lancet Neurology – Uvavanyo olwahlukileyo lweDizziness kunye neVertigo
Ezi ngcaciso kufuneka ziqwalaselwe phantsi kwesikhokelo seengcali zempilo. Xa kukho ukungathandabuzeki okanye intloko ejikeleza ixesha elide, kufuneka uye kugqirha.