Kunka nanay: imayna ruwasqan, rikch'aynin, hinaqmi allin ch'iqllaykuna
Kunka nanayqa imayna kayta rikhuy?
Kunka nanayqa; millpʼuykiptin rikuykuchkan, aswanqa qʼayma, kʼaskay, chʼakiy, chinkay ukata nanaywan qhawaykuchkan, aswanqa achka kutin qillqaykuchkan chʼikninakuy. Sapa kuti qhaway wasipi hamuq kaykuna chʼikninakuykunapi ñawpaqpi kachkan. Kunkapi chʼaki utaq mana allin kawsaywan kawsayqa sapa kuti pisi pacha chaykunata chinkachin, sapa kuti sapa sapaqa chaykunata chinkachin. Chaynapas, huk kaykuna, pisi pacha utaq achka kutin kunka nanayqa aswan chʼikninakuy kawsaywan chaykuna chʼikninakuykunata rikhuykuchkan, ukata hampiyuq qhawaykama munasqachu.
Kunkapa imayna chʼusaqninakuna chʼiknikuchkan?
Kunka nanayqa, kunkapa chʼusaqninakunapi rikhuykuchkan, chaykunata sutinchaykuchkan:
Simiqpa qhipa chʼusaqninpi nanayqa farenjit sutinchaykuchkan,
Qhichwapi puquqkunapi puquy ukata puka kayta ruraykunata tonsillit (bademcik nanay) sutinchaykuchkan,
Waqaychay chʼusaqninpiqa larenjit sutinchaykuchkan.
Kunka nanayta allinchaspa ruraykuna
Kunka nanayta allinchaspa wasipi ruraykuna kachkan. Aswan yaku upyay, qʼayma mati upyay ukata chʼaki kaypi kawsay kunka allinchanapaq yanapachkan. Limun ukata miel churan qʼayma yaku, kion mati, manzanilla ukata salvia mati, ekinezya utaq meyan kʼuchu sutin yuraq mati, tradisionalmanta achka kutin chaskinchis. Chaymanta, yachaykunapi yuraq chʼallaykunamanta (kion, ekinezya nisqakuna) kunka chʼakiy ukata nanayta allinchanapaq yanapachkan. Ichapas, yuraq yanapakuqkuna mana sapa runapaq allinchu, chaymi, sapa kuti chʼikninakuy utaq hampikuykuna chaykunata ruraykuchkanmanta ñawpaqta hampiqman rimakuy munaykuchkan.
Kunka nanaypa hampiyta ruwaspa
Kunka nanaypa hampiy, ukhunpi kayta rikhuykuchkan:
Viral infeksionmanta kunka nanayqa, sapa kuti antibiotico mana ruwasqachu, yanapakuq hampiy (samay, yaku upyay, qʼanchay chinkaykuna) allinmi.
Bakterial infeksion rikhuykuchkanqa hampiq antibiotico hampiyta qallarichin. Kayqa 7–10 pʼunchawmi.
Nanay ukata chʼallayta allinchanapaq asetaminofen utaq ibuprofen sutin nanay qichwachiq–anti-inflamatorio hampikuna ruwakuchkan.
Kunka nanayqa alergiamanta rikhuykuchkanqa antihistaminico hampikuna yanapachkan.
Reflu kaymanta kunka nanayqa, mikhuyta chinkachiy ukata wiksay asidota qichwachiq hampikuna ruwakuchkan.
Kunka nanaypa ñawpaq rikhuykuna imanakunata?
Kunka nanayqa; sapa kuti millpʼuykiptin aswan nanay, kunkapi qʼayma, chʼakiy, puquy ukata puka kaywan rikhuykuchkan. Huk kaykuna simi chinkay, qʼichiy, chʼamanchay, qʼanchay utaq millpʼuyta chinkaykuna chaykunawan churasqachu rikhuykuchkan.
Pitaq kunka nanaymanta aswan chʼikninakuy?
Sapa watapi rikhuykuchkan, wawapa ukata wayna runakuna (imaymana inmunidadqa mana allin kawsaykuna) aswan kunka nanayta rikhuykuchkan. Chaymanta, sapa kuti unquykuna, alergiawan kawsaykuna ukata achka runa kawsay wasipi (yachay wasi, buspi) kawsaykuna risku grupopi kachkan.
Kunka nanayta allinchanapaq natural ruraykuna
Kunkata allinchanapaq yanapakuq rimanakuykuna:
Qʼayma upyana (yuraq mati, qʼayma millkʼa utaq yaku)
Miel ukata limun churaq
Qachi yakuwan gargara ruray
Wasipi chʼaki kayta allinchanapaq (buhar makina ruwaspa)
Qʼespi ukata chʼallay chʼallaykunaqa mana ruwaychu
Ichapas kay rimanakuykuna ruwaspa nanay aswan hatunqa, pisi pachaqa utaq qʼanchay, samay chinkaykuna rikhuykuchkanqa hampiq qhawaykama munan.
Kunka nanayta allinchanapaq mikhuykuna ukata natural yanapakuqkuna
Tradisionalmanta kunka nanayta qichwachiypaq miel, yurur, puri rurusqa mikhuykuna ukata qʼayma lawa rimanakuchkan. Mielqa kunkata chʼaki kayta allinchan ukata suavisay; manzana vinagreqa pisi bakteria qichwachiq kaywan aswan runakuna chaskinchis. Ajosqa sinchi antioksidante ukata antimikrobial kaywan runa masinchispi aswan rimanakuchkan. Ichapas kay mikhuykuna ruwaspa runapaq chʼikninakuy ukata wiksay unquykuna qhawariy munan.
Kunka nanaypa achka rikhuykuna imanakunata?
Chiri unquy, gripe ukata viral infeksionkuna (kunka nanaypa aswan ñawpaq rikhuykuna)
Streptokok bakteriamanta infeksionkuna (yachay wasipi wawapaq qhawariy munan)
Alergiakuna (pollen, pʼaqla, moho, uywa millkʼa sutin chʼallaykuna)
Chʼaki wayra, qʼomer pʼaqla ukata qʼespi qichiy
Mekanik chʼallay (hatun simi rimanakuy, qayllay, qʼayma–chiri mikhuy–upyay)
Reflu unquy (wiksay asido millpʼuy ukata kunkaman chayamuy)
Pisi rikhuykuna tumor, sapa kuti chʼallay unquy utaq chʼinkaykuna
Kunka nanayta rikuchiykuchkan risku fakturkuna
3–15 wata wawapa ukata wayna runakuna
Qʼespi upyay utaq qʼespi qichiywan kawsay
Inmunidadta chinkachiykuna (imaymana unquykuna ukata hampikuna)
Achka runa, chʼiqta wasipi pisi pacha kawsay
Sapa runapa llumpʼayta mana qhawariy
Kunka nanayta qichwachiypaq ruraykuna
Sapa kuti ukata allin kamayuq maki maqchʼayta yachay
Achka runa kawsay wasipi maska churay utaq maki llumpʼayta ruwaspa
Sapa runapa ruraqkuna llumpʼayta qhawariy
Allin mikhuy ukata sapa kuti puñuywan inmunidadta yanapay
Qʼespi mana upyay, qʼespi qichiywan mana kawsay
Gripe ukata bakterial infeksionkunaman vacuna ruwaspa
Kunka nanayqa pisi pachaqa imarayku ruwasqa?
Aswan kunka nanay, wasipi samay ukata yanapakuq ruraykunawan 5–10 pʼunchawpi chinkachkan. Ichapas kaykunata rikhuykuchkanqa hampiqman chaykuy munan:
Samayta, millpʼuyta utaq simi kichayta chinkay
Kunkapi utaq uyaqpi hatun puquy
Hatun qʼanchay (38°C hina)
Mana chinkay simi chinkay utaq sinchi rinri nanay
Qʼanchayta utaq millpʼuyta yawarwan
Wakʼa nanay, chʼiqchi hina rikhuykuna
Kunka nanayta imayna rikuchiy?
Rikuchiypi ñawpaq rimanakuy; unquqpa willakuyta uyariy, haptʼay qhawariy ukata munaspa laboratorio qhaway. Yachaq hampiqkuna, munaspa kunkamanta haptʼasqa qhawariywan antígeno test utaq kunka kultura qhawariywan bakterial infeksion kachkachu mana kachkachu rikuchin. Rikuchiypaq qhawariy (faringe qhawariy) sapa kuti allinmi.
Kunka nanay ukata simi chinkaypa qhaway
Kunka nanay chinkaspa simi chinkayqa, sapa kuti simi qʼapariqkunapa chʼallaywan qhawaykuchkan. Pisi pacha simi chinkaypi rinri–kunka yachaq hampiqman chaykuy munan.
Vacunakuna kunka nanayta qichwachiyta yanapachkanchu?
Kunka nanaypa ñawpaq rikhuykuna gripe ukata bakterial infeksionkunaman vacuna ruwasqa, yanapakuq qichwachiyta ruraykuchkan. Sapa wata gripe vacuna ukata llaqta llaqta rimanakuykuna (imaymana llaqtapi strep vacuna hina) hampiqmanta willakuy chaskiyta atinki.
Kunka nanay ukata COVID-19
COVID-19pa ñawpaq rikhuykuna kunka nanaymi. Ichapas sapa kunka nanaywan kay unquyta rikuchiyta atinqachu; qʼanchay, qʼichiy, samay chinkay hina huk rikhuykuna qhawariy munan. Mana yachanaykipi hampiy ukata munaspa test ruwakuchkan.
Sapa kuti tapukuna
Kunka nanayqa sapa kuti infeksionmanta rikhuykuchkanchu?
Aswan, arí. Chiri unquy ukata gripe hina viral infeksionkuna aswan ñawpaq rikhuykuna.
Kunka nanaypaq wasipi imayna allinchanapaq ruraykuna ruwani?
Qʼayma upyana, miel, limun yaku, qachi yakuwan gargara, chʼaki kayta allinchanapaq ukata simita samachiy aswan rimanakuykuna.
Wawapa kunka nanayqa manaraq chʼikninakuychu?
Pisi infeksionkuna wawapa watapi aswan rikhuykuchkan, ichapas hatun qʼanchay, samay chinkay, chʼiqchi hina rikhuykuna kachkanqa hampiqman chaykuy munan.
Kunka nanaypaq imayna kaykuna hampiqman chaykuy munan?
Simptumkunam 10 punchawkunaqa llapaqtaqa, samayta hap'iy manchakuy utaq millp'uy sasachakuy rikurinqa, ch'aki temperatura utaq kunka phatukuy hatunmi tukuyri hampiy yachachiy ruwasqa kananmi munaylla. a0
Kunka nanayuq wawaqkunaman aspirin churayta atinchikchu?
Mana. Aspirinqa, Reye sindromu risku rayku wawaqkunaman mana suyaykuchu. Nanay qochaykunaqa hampiqwan rimayta munayku.
Misk'i, manzana vinagre wan ajos kunka nanayman allinchu?
Kay mikhuykuna tradisionalmanta yanapaykuna rurayku, ichaqa hampiy ruraykuta mana suyaykuchu. Sapaqtaq, kroniku unquykuna kasqakuna kay laya ruraykuna hampiqwan yachachispa ruwanan.
Kunka nanayta ruwachiq aswan kutiyuq bakteria ima?
Streptococcus bakteria, sapaqtaq wawaqkunapi kunka nanayta ruwachiq bakterialmi.
Kunka nanaywan aswan kaspa ima yanapayta ruwan?
Yanapay ruraykuna (q'aylla upyana, aswan yaku, samay) yanapayninmi. Sumaqtaqa utaq mana chinkaykuchu simptumkunapaq hampiqman riqsinanmi.
COVID-19 kunka nanayta ruwachkanchu?
Arí, COVID-19 simptumkunamanta hukninmi kunka nanay kachkan. Sapaqtaq huk simptumkunam chaywanmi hampiy yachachiy munan.
Alergia kunka nanayta ruwachkanchu?
Polen, p'uyun utaq uywa allergenman tinkuspa alergia ruwasqakuna kunka ch'akiwan nanayta ruwachin.
Kunka nanaypi antibioticoqa munanchu?
Sapaqtaq bakterial unquykunapi hampiq yachachispa antibiotico ruwananmi. Viral unquykunapi antibiotico mana allinchu.
Warmikunapi kunka nanaypaq ima rurayta munan?
Allin wan natural ruraykuna qochayta atinki, ichaqa hampiy qochaykuna wan ch'aki simptumkunapi hampiqman riqsinanmi.
Simi ch'ulluchiy kunka nanaymanta qhipa purirqam, ima rurayta munan?
Simi ch'ulluchiy aswan purirqam ORL yachaq hampiqman riqsichiyqa wakinmi.
Huk ladu kunka nanayqa hatunmi?
Huk ladu nanaypi tonsila unquy, masa utaq niru ch'inkaykuna kachkanmi; kaykunapi hampiqman riqsichiyqa munan.
Kunka nanayta qhawaypaq aswan allin laya ima?
Makiwan samaypa limpisayta qhaway, sigaraman hamuqtaqa qochay, wan inmunidadta yanapay allin ruraykunaqa qhawaypaqmi.
Qillqakuna
Dunia Salud Qhatu (WHO): "Kunka Nanay - Imaynataqmi Kawsaywan Qochayta Ruwachkan"
Centers for Disease Control and Prevention (CDC): "Kunka Nanay: Qhatu Qhawariy"
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS): "Kunka Nanay Paziente Qillqakuna"
American Academy of Pediatrics (AAP): "Wawaqkunam Kunka Nanayniyuqmi, Qaynaqtaq Hampiqman Rimayta Munanki"
Mayo Clinic: "Kunka nanay - Simptumkuna wan Imaynataqmi Ruwachkan"
National Health Service (NHS): "Kunka nanay"