Tukuy Runapaq, Tukuy Pachan Yachay

¡Runakuna!

Simiymi sumaqta uyariyku.

Mana yachanichu, chay wata chaymanta kaypi qhipa wiñaypaq qhipaqa qamkunawan kutiyta atiniyta.

¡Runakuna!

Ari, Arafan p'unchaw santu hina, Zilhicce killan santu hina, Mekka llaqtan santu hina; kawsaykikuna, qhapaqkikuna, sumaq sunquykikuna chay hinalla santu, llapa ch'usaq chinkaymanta qhapaq.

Masikuna!

Qhipa punchaw Dioswan tinkunki, kunan punchaw ruwasqaykita tapukuykuchkan. Ama chaymanta ñawpaq pantasqaman kutiykuchu, ama masikikuta wañuchiykuchu. Kay willayta kaypi kasqakuna mana kasqakunaqa yachachikun. Chay yachachisqa runa, kaypi uyarisqaqa, allin yachaywan waqaychaspa, allin waqaychanki.

Masikuna!

Maypipas mana sapaq ima kasqanchu, chayta dueñoqman kutichiy.

Llapa usurayqa chinkarqanku, chakiypi kachkan.

Ichaqa, qhipaqa debeqkita chaymi kutichiykuy. Ama chinkachiychu, ama chinkaykuchu.

Diospa kamachinwan usurayqa ñoqanchikpaqqa ama atikunchu. Ñawpaq pisi allin mana allin ruranakuna chakiypi kachkan. Ñawpaq chinkarqay usurayqa Abdulmuttalibpa churin Abbaspa usuraymanta.

Masikuna!

Ñawpaq pisi wañuchisqa chinkarqanku. Ñawpaq chinkarqay wañuchisqa Abdulmuttalibpa wawan Rabia wañuchisqamanta.

¡Runakuna!

Kunan punchaw supay kay allpa llaqtaykikupi mana atinkuchu chaymanta chaykamaqa. Ichapas, chay chinkarqaykunamanta qhepapi pisi mana allin ruranakuna supayta uyarispa, chay supayta kusikuchinqa. Imanalla, religiónkita waqaychaykuy.

¡Runakuna!

Warmikunapa derechokunata waqaychaykuy, chaypi Diosman manchakuykuy. Warmikunata Diospa emananwan chaskichkanki; sumaq sunquwan, Diospa sutipi, allin kawsayta churakuchkanki. Qamkunapa warmikunamanta derechokuna kanki, warmikunam chay hinalla qamkunamanta derechokuna kanki. Qamkunapa derechokuna warmikunamanta: wasiykita, mana munasqaykita mana imapas chinkachiychu. Warmikunapa derechokuna qamkunamanta: ruranakuykuna, mikhuykuna, pukllaykuna, sapaqta churaykuy.

¡Iñiyuqkuna!

Iskay emanan churanaykita qespisqayki, chaykunata sumaqta waqaychaykuy, chaykunata qatiykuchu mana pantaykuchu. Kay emanan Diospa qillqaynin Qur'anmi, Prophetapa rurananmi.

¡Iñiyuqkuna!

Simiymi sumaqta uyariyku, sumaqta waqaychayku! Musulmán musulmánpa wawqiymi, llapa musulmánkuna wawqikuna. Religión wawqiykipa derechokunata chinkachiy mana atinkuchu. Ichapas munasqaywan chaskisqaqa huknin.

Masikuna!

Kawsaykikuta chinkachiykuchu. Sunquykikupas derechoyuqmi.

¡Runakuna!

Diosqa hukninmi. Taytayki hukninmi. Llapan qamkuna Adampa wawakuna kankichis, Adamqa allpamanta. Arabqa mana arabmanta allinchu, mana arabqa arabmanta allinchu; puka ayllupa yana aylluman allinchu, yana ayllupa puka aylluman allinchu. Allin kayqa takwapi kachkan. Diospa ñawpaqpi aswan munasqaykiqa chaymi aswan allin.

¡Runakuna!

Diosqa llapa derechoyuqman derechonta churqan. Sapa runa ruwasqanmanta chaymi kamachiku. Tayta wawapa ruwasqanmanta mana kamachiku, wawqa taytapa ruwasqanmanta mana kamachiku.

Yuyarikuy! Kay tawa imata mana ruwakuychu:

Diosman mana imapas yanapaykuchu.

Diospa mana atikuykuchu kawsayta mana justiciayuqta wañuchiykuchu.

Mana chinkaykuychu.

Mana qhawaykuychu.

¡Runakuna!

Qhipa punchaw ñoqamanta tapukunkichis. Imata niykichis?

Masikuna nispa:

"Diospa willakuyta willarqanki; willakuyta ruranki, ñoqakunaman willaykuyta churanki, chayta yachachiku."

Rasulullah qhawarinaq makinta hanaqman kichaspa kimsa kutin

"Qhawariy! Dios!

Qhawariy! Dios!

Qhawariy! Dios!"

Hz Muhammad Sallallahu Aleyhi wa Sellem

Sapaq uyqayta munay, hampiy yachayniyuq qillqakunapi hipersomnia nisqawan rikhurqan. Kay ima, runaqa punchaw wataykunaqa uyqayta munaykunata, qhipa kawsaykuna punchawpi qhipa uyqayta munaykuna, kawsaypi qhipa kawsaykuna ruwasqankuta chinkaywan rikurqan. Hipersomniaqa kawsaypa alli kawsayta mana alli ruwachin, hinallataq aswan hampiy yanapayninta munachin. Kay qillqapi, sapaq uyqayta munaykuna ima raykunata, hampiy kawsaykunawan ima rimanakuyta, chaywanmi ima ruwanakuykuna rimananchik.

Sapaq Uyqayta Munaypa Hatun Raykunata Imakunata?

1. Hipersomnia Imataq?

Hipersomniaqa sapaq uyqayta munaywan rikhurqan, runaqa punchawpi uyqayta munaykuna uyqay qillqaykuna. Kay ima iskay ch'ulla ch'ulla rimanakuywan ruwasqa: Idiopatik hipersomnia, sekonder hipersomnia. Idiopatik hipersomniaqa mana rikhurqan raykunawan rikhurqan, chayqa tutaqa aswan uyqaykunaqa, paqarin ch'uyanchikwan rikhurqan. Hipersomniaqa runaqa llaqta kawsayta, llamk'ay kawsayta mana alli ruwachin. Qhawariy, hampiy ruwanakuyqa yachaqpa rimanakuywanmi ruwasqa.

2. Narkolepsiawan Rikhurqan Uyqay Atakukunata

Narkolepsiaqa umaq uyqay-kachay kutiykuna ruwasqan sistema chinkaywan rikhurqan. Unaykama runakuna mana yachaykuywan uyqay atakukunawan chinkaywan kawsanku. Narkolepsiawanmi chaymanta ch'usaq kay (katapleksia), uyqayman kutiykuna utaq qhipa kachaykuna mana atiykuywan (uyqay chinkay), hinallataq cheqan musquykuna (alusinasyon) rikhurqan. Narkolepsiaqa punchaw llamk'ayta, kawsayta mana alli ruwachin, hampiy qhawariy munan.

3. Depresionwan Aswan Uyqay Munay

Sonqon hampiy chinkaykuna, chaymanta depresion, aswan uyqayta munaywan rikhurqan. Depresionwan runakunaqa sapaq ch'uyanchik, kallpata chinkay, punchawpi sapaq uyqayta munay rikhurqan. Hinallataq uyqay kawsay chinkay, insomnia (mana uyqay), utaq hipersomniawan rikhurqan. Hampiy ruwanakuyqa sonqon yanapayninta, hampiy hampiykuna churasqa.

4. Sapaq Ch'uyanchik Sindrome (CFS)

Sapaq ch'uyanchik sindromeqa, samaywan mana chinkay, mana rikhurqan raykunawan, sapaq ch'uyanchikwan rikhurqan. Aswan uyqayta ruwaspa runakuna mana samaywan kawsanku; chaymanta ch'usaq nanay, uma nanay, yuyay chinkay, yuyay chinkaykuna rikhurqan. CFS yuyariyta munaspa, ukhu raykunata maskay munan.

5. Uyqay Apnea: Mana Allin Uyqaypa Rayku

Uyqay apneaqa uyqaypi samayta sapaq chinkaywan rikhurqan. Kay atakukunawan tuta sapaq kachay uyqayqa mana samaywan kawsayta ruwachin; chaymanta punchaw ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Uyqay apneapa hampiyqa uyqay kawsayta alli ruwachin, chaymanta hipertension, sunqu hampiykuna hina ukhu hampiykunaqa chinkayta ruwachin.

6. Tiroidi Ruwanakuy Chinkaykuna, Sapaq Ch'uyanchikwan

Tiroidi glandulaqa kawsayta ruwachin hormonata ruwachin. Tiroidi mana llamk'aykuchkan (hipotiroidismo) chayqa, kawsaq kallpata chinkay. Chaymanta runakunaqa ch'uyanchik, ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Hipotiroidismoqa hampiywan chinkayta atiykuchkan.

7. Anemia (Yuraq Yawar Mana Ayllukun) Kallpa Chinkaywan

Anemiaqa kawsaq yuraq yawar cellula mana aswan kachkan. Yuraq yawar cellulaqa samayta apachin, mana samayta apachkan chaykunaqa ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Aswan rikhurqan anemiaqa fierro chinkaywan. Hampiywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.

8. Diabetespa Ch'uyanchikman Ruwasqan

Diabetesqa kawsaq yawar mishki nivelta mana alli ruwachkan hampiyqa. Mana alli yawar mishki nivelkuna, cellula munasqan kallpata mana ruwachin. Chaymanta runaqa ch'uyanchik, uma ch'uyanchik, sapaq uyqayta munay rikhurqan. Diabetespa alli ruwanakuywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.

Sapaq Uyqayta Munay Imataq Qhawariyta Munan?

Sapa runa sapa punchaw ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Ichuq kay ima sapaq rikhurqan, kawsaypa alli kawsayta, punchaw llamk'ayta chinkaywan rikhurqan; hampiy qhawariy munan. Ukhu raykunata maskaspa, hampiywan utaq kawsay ruwanakuywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.

Yuyaykuna Tapukuna

1. Sapaq uyqayta munaspa kay hampiy chinkayta rikuchkanchu?

Sapaq uyqayta munayqa, kawsay ruwanakuywan rikhurqanchu; ukhu hampiy chinkaywanmi rikhurqan. Chaymanta ch'uyanchik kawsayta chinkaywan rikhurqan, hampiy yachaqman rimanayki munan.

2. Hipersomniawan narkolepsiaqa imaynaqa ch'ulla?

Hipersomniaqa punchawpi aswan uyqayta munaywan rikhurqan; narkolepsiaqa sapaq, mana atiykuywan uyqay atakukunawan, ch'usaq kaywan rikhurqan. Narkolepsiaqa aswan ch'uyanchik uma hampiyqa.

3. Depresionpa uyqay kawsayman imayna ruwasqan?

Depresionqa mana uyqay (insomnia), aswan uyqay (hipersomnia) rikhurqan. Chaymanta paqarin ch'uyanchik, punchaw kallpa chinkay rikhurqan.

4. Uyqay apneaqa hampiywan atiykuchkanchu?

Arí, uyqay apneaqa hampiywan atiykuchkan. Hampiy ruwanakuykuna kawsay ruwanakuy, samay apachiy (CPAP), simi ukhu aparatokuna, hinallataq hampiy ruwanakuykuna.

5. Sapaq ch'uyanchik sindromewan sapaq uyqayta munay imayna ch'ulla?

Sapaq ch'uyanchik sindrome runakunaqa, aswan uyqayta ruwaspa ch'uyanchik mana chinkaywan rikhurqan. Ichuq sapaq uyqayta munay ukhu raykunawanmi rikhurqan.

6. Anemia kachkani imayna yachani?

Anemia rikhurqan ch'uyanchik, ch'uyanchik, yuraq kay, utqay ch'uyanchik. Cheqan yachaypaq yawar qillqay munan.

7. Tiroidi chinkaykuna uyqay kawsayta imayna ruwachin?

Tiroidi glandula mana aswan hormonata ruwaspa (hipotiroidismo), kallpa chinkay, aswan uyqayta munay rikhurqan. Hampiywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.

8. Diabetespa alli ruwanakuy ch'uyanchikta chinkayta ruwachkanchu?

Yawar mishki nivelta alli ruwaspa, kallpayki aswan alli kachkan, uyqayta munayta chinkayta ruwachin.

9. Wak punchaw aswan uyqayta ruwaspa ch'uyanchik kachkani, imataq?

Kay ima aswan raykunata kachkan: Uyqay apneaqa, depresion, tiroidi chinkaykuna, anemia utaq huk hampiykuna. Sapaq ch'uyanchik kachkanqa hampiy yachaqman rimanayki munan.

10. Sapaq ruwaspa imataq ruwani?

Allin uyqay kawsayta ruwaspa, allin mikhuyta, kallpata llamk'ayta ruwaspa. Ichuq ch'uyanchik kachkanqa hampiy yachaqmanta yanapayta mañayki munan.

11. Sapaq uyqayta munay paqarin runakunaqa aswan rikhurqanchu?

Paqarin runakuna uyqay kawsayta chinkaywan rikhurqan, ichuq sapaq hipersomnia hampiy chinkayta rikuchkan. Sapaq rikhurqanqa hampiy qhawariy munan.

12. Sapaq uyqayta munay wawa runakunapi rikhurqanchu?

Arí, wawa runakunapi aswan uyqayta munay ukhu raykunawan rikhurqan. Sapaq utaq chaymanta rikhurqanqa wawa hampiy yachaqman rimanayki munan.

13. Huk hampiykuna sapaq uyqayta munayta ruwachkankuchu?

Rinri hampiy, sapaq hampiykuna, huk hampiy hampiykuna, huk uma hampiykuna chay ch'uyanchikta ruwachin.

Qillqakuna

• Llapa Kawsaypa Hampiy Kamachiq (WHO) – Uyqay Chinkaykuna Yuyay Qillqa

• Amerika Uyqay Kamachiq (AASM) – Uyqay Chinkaykuna Ch'ulla Qillqakuna

• Estados Unidos Hampiy Kamachiq (CDC) – Sapaq Ch'uyanchik Sindrome Yuyaykuna

• Amerika Sonqon Hampiy Kamachiq (APA) – Hatun Depresion Diagnostico Kamachikuna

• Amerika Diabetes Kamachiq (ADA) – Diabetes Kamachikuna

• Journal of Clinical Sleep Medicine – Hipersomniawan Narkolepsia Qillqakuna

Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuq, "parestezi" nisqawan rikhurqun, hinallataq aswan runakunapaq manchakuyta apamun. Aswanqa, achka hampiq kaykunam kayna rikhuykunata churasqanku, chaymi rikhuykunapa pacha sapaqninwan chaymi ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuqmi ch’usay. Kaypi, ch’uychu chinkaykuy mana allin hamuqpa aswanmi chaykunapaqmi rikhuykuna, chaykunawanmi yachaykuykuna rikhuykuna.

Niriyuq Ch’inkaykuywan K’anchaykuy

Niriyuq ch’inkaykuy lamar qutiyuq chaymi ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. Aswan yachaykuna, ruk’anpa ch’inkaykuywan ch’uychu chinkaykuy rikhurqun, chaymi karpal túnel sindrom nisqawan rikhurqun. Kaypi, ruk’anpa ch’uychu, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuqmi rikhurqun. Chay hinalla, siyatik niriyuq ch’inkaykuy ch’uychu chinkaykuywan ch’uychu chinkaykuywan rikhurqun. Niriyuq ch’inkaykuy aswanmi mekanik chaykunawan (kutichiy, sayachiy, chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy) rikhurqun, ichaqa yachaq hampiqwanmi rikhuykuna, hampikuykuna ruwasqaykuchkan.

Diabeteswan Niriyuq Ch’inkaykuy (Diabetik Neuropati)

Sapa pacha aswan allin yuraq yawar, sapa pacha niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun. Diabeteswan rikhurqun neuropati, ruk’anpa utaq chakiypa ch’uychu chinkaykuy, mana allin hamuq, k’anchaykuywan rikhurqun; sapa laduwanmi rikhurqun. Diabeteswan runakunapaq kay rikhuykuna aswanmi rikhurqun, chaymi allin yuraq yawar qatiykuy, sapa pacha qatiykuymi kaypi ch’usay.

Vitamin Mana Allin Kawsaypa Ruruy

Sipiyuqta achka vitamin mana allin kawsay, niriyuq ch’inkaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. Aswanmi B12 vitamin mana allin kawsay, niriyuq ch’inkaykuywan ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy rikhurqun. B12 mana allin kawsay aswanmi uywa mikhuy mana mikhusqaykuchkan, mana allin ch’uychu chinkaykuywan, utaq machula runakunapaq rikhurqun. Kay mana allin kawsay allinchasqaykuchkan, rikhuykuna aswanmi chinkaykuy.

Chawpi Niriyuq Ch’inkaykuy: Multipl Skleroz (MS)

Multipl skleroz, hampiqpa niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, sapa pacha ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun. Kay hampiqpi, niriyuq ch’inkaykuypa muyuykuna chinkaykuywan chinkaykuyta apamun; chaymi niriyuq ch’inkaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. MS nisqapi, sipiyuqta achka ch’uychu chinkaykuy, mana allin hamuq, qhawana chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, ch’uychu chinkaykuy rikhurqun. Kay rikhuykuna huk hampiqkunawanmi chinkaykuy, chaymi niriyuq hampiqwan yachaykuy ch’usay.

Lliw Niriyuq Ch’inkaykuy (Periferik Neuropati)

Sipiyuqta, chawpi niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun "periferik neuropati" nisqawan rikhurqun. Chinkaykuy, unquy, mana allin mikhuy utaq sapa pacha hampiqkunam chayta apamun. Ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuqmi periferik neuropati rikhuykuna. Kaykunapaq hampikuywanmi ch’usay.

Tiyuriyuq Ruruy Mana Allin Kawsay: Hipotiroidizm

Tiyuriyuq ruruy mana allin kawsay, sipiyuqta aswanmi chinkaykuy. Kawsaypa mana allin kawsaywanmi niriyuq ch’inkaykuy chinkaykuyta apamun. Aswanmi ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy rikhurqun. Chaywanmi ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuq, chiri mana allin kawsay, mana kusikuy rikhurqun. Hampikuypi tiyuriyuq ruruy chinkaykuyta apamun.

Unquykuna, Ch’inkaykuywan Unquykuna

Achka unquykuna utaq hampiqpa ch’inkaykuywan unquykuna niriyuq ch’inkaykuyta apamun. Kaypi, herpes zoster viruswan zona nisqapi, niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuywan rikhurqun. Romatoid artrit nisqa huk ch’inkaykuywan unquykunam niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun.

Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy sapa pacha kutiykuy, mana chinkaykuymi rikhurqun. Ichuqa rikhuykuna sapa pacha, chinkaykuy utaq kawsayta chinkaykuyta apamun, chaymi hampiqwan rikhuykuna, hampikuykuna ruwasqaykuchkan.

Rikuykuna Tapuykuna

1. Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy manchakuychu?

Aswanmi kay rikhuy sapa pacha kutiykuy, mana chinkaykuymi rikhurqun; ichuqa aswanmi chinkaykuy, sapa pacha utaq huk rikhuykunawan rikhurqun, chaymi hampiqpa ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, hampiqwan yachaykuy ch’usay.

2. Niriyuq ch’inkaykuy imayna chinkaykuy?

Niriyuq ch’inkaykuy hampikuy chaymi chinkaykuyta apamun. Aswanmi chinkaykuy, sayachiy, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy chinkaykuyta apamun. Aswanmi chinkaykuy, hampikuy utaq qhapaq hampikuy ch’usay.

3. Diabetik neuropati tukuy allin kawsaychu?

Diabetik neuropati aswanmi sapa pacha chinkaykuywan chinkaykuyta apamun. Yuraq yawar allin qatiykuywan rikhuykuna chinkaykuy, ichuqa niriyuq ch’inkaykuy mana kutiykuychu.

4. B12 vitamin mana allin kawsaypi imayna rikhuykuna rikhurqun?

B12 mana allin kawsay; ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, yuyay chinkaykuywan rikhurqun.

5. Multipl sklerozpi ch’uychu chinkaykuy tukuy rikhuychu?

MS nisqapi ch’uychu chinkaykuy sapa pacha kutiykuy rikhurqun, sapa pacha chinkaykuy. Ichuqa kay rikhuykuna runa sapa runawan rikhurqun.

6. Periferik neuropati pi imayna qillqakuna ruwasqanku?

Niriyuq ch’inkaykuy yachaykuy (EMG) chaymi ruwasqanku, yawar qillqakuna, ichuqa qhawana qillqakuna ruwasqanku.

7. Hipotiroidizm hampikuy mana ruwaspa chinkaykuyta apamunchu?

Arí. Hampikuy mana ruwaspa ch’uychu chinkaykuychu, sonqon, kawsay, yuyay chinkaykuywan rikhurqun.

8. Zona unquy kutiykuyta apamunchu?

Zona sapa pacha huk kutiykuy rikhurqun; ichuqa hampiqpa chinkaykuywan chinkaykuyta apamun, kutiykuy aswanmi rikhurqun.

9. Ch’uychu chinkaykuy imayna chinkaykuy?

Chaymi hampikuy aswanmi chinkaykuyta apamun. Sapa pacha, chinkaykuy, sayachiy, ch’uychu chinkaykuy chinkaykuyta apamun; ichuqa sapa pacha rikhuykuna hampiqwan yachaykuy ch’usay.

10. Vitamin chaskiy allinchu?

Vitamin mana allin kawsay rikhurqun, hampiqwan yachaykuywan chaskiy allinmi. Mana munaychu utaq mana yachaykuywan vitamin chaskiy.

Qillqakuna

• Llaqta Kawsay Qhapaq (WHO) – Niriyuq Ch’inkaykuy Qhawariy

• Amerika Diabetes Qhapaq (ADA) – Diabetik Neuropati Qhawanakuy

• Amerika Niriyuq Qhapaq (AAN) – Periferik Neuropati Yachaykuna

• Mayo Clinic – Parestezi wan Ch’uychu Chinkaykuy

• National Institutes of Health (NIH) – Vitamin B12 Mana Allin Kawsay wan Niriyuq Ch’inkaykuy

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Niriyuq Ch’inkaykuy Unquykuna wan Qhawanakuy