
Tukuy Runapaq, Tukuy Pachan Yachay
Simikuna, kultura, llaqtakuna chaymanta chaymanta chaykuna, runa ruraywan ruwasqa, yachaywan qillqasqa qillqakuna.
MaskhayQhapaq Qillqakuna
Tukuyta Rikuy
Kawsay KamachiySapaqta Puñuykuy (Hipersomnia) hina, Imaynaqtaqmi Kaykunata Ruwachkan: Runa Kawsayninta Riqsichiykuna
Sapaq uyqayta munay, hampiy yachayniyuq qillqakunapi hipersomnia nisqawan rikhurqan. Kay ima, runaqa punchaw wataykunaqa uyqayta munaykunata, qhipa kawsaykuna punchawpi qhipa uyqayta munaykuna, kawsaypi qhipa kawsaykuna ruwasqankuta chinkaywan rikurqan. Hipersomniaqa kawsaypa alli kawsayta mana alli ruwachin, hinallataq aswan hampiy yanapayninta munachin. Kay qillqapi, sapaq uyqayta munaykuna ima raykunata, hampiy kawsaykunawan ima rimanakuyta, chaywanmi ima ruwanakuykuna rimananchik.
Sapaq Uyqayta Munaypa Hatun Raykunata Imakunata?
1. Hipersomnia Imataq?
Hipersomniaqa sapaq uyqayta munaywan rikhurqan, runaqa punchawpi uyqayta munaykuna uyqay qillqaykuna. Kay ima iskay ch'ulla ch'ulla rimanakuywan ruwasqa: Idiopatik hipersomnia, sekonder hipersomnia. Idiopatik hipersomniaqa mana rikhurqan raykunawan rikhurqan, chayqa tutaqa aswan uyqaykunaqa, paqarin ch'uyanchikwan rikhurqan. Hipersomniaqa runaqa llaqta kawsayta, llamk'ay kawsayta mana alli ruwachin. Qhawariy, hampiy ruwanakuyqa yachaqpa rimanakuywanmi ruwasqa.
2. Narkolepsiawan Rikhurqan Uyqay Atakukunata
Narkolepsiaqa umaq uyqay-kachay kutiykuna ruwasqan sistema chinkaywan rikhurqan. Unaykama runakuna mana yachaykuywan uyqay atakukunawan chinkaywan kawsanku. Narkolepsiawanmi chaymanta ch'usaq kay (katapleksia), uyqayman kutiykuna utaq qhipa kachaykuna mana atiykuywan (uyqay chinkay), hinallataq cheqan musquykuna (alusinasyon) rikhurqan. Narkolepsiaqa punchaw llamk'ayta, kawsayta mana alli ruwachin, hampiy qhawariy munan.
3. Depresionwan Aswan Uyqay Munay
Sonqon hampiy chinkaykuna, chaymanta depresion, aswan uyqayta munaywan rikhurqan. Depresionwan runakunaqa sapaq ch'uyanchik, kallpata chinkay, punchawpi sapaq uyqayta munay rikhurqan. Hinallataq uyqay kawsay chinkay, insomnia (mana uyqay), utaq hipersomniawan rikhurqan. Hampiy ruwanakuyqa sonqon yanapayninta, hampiy hampiykuna churasqa.
4. Sapaq Ch'uyanchik Sindrome (CFS)
Sapaq ch'uyanchik sindromeqa, samaywan mana chinkay, mana rikhurqan raykunawan, sapaq ch'uyanchikwan rikhurqan. Aswan uyqayta ruwaspa runakuna mana samaywan kawsanku; chaymanta ch'usaq nanay, uma nanay, yuyay chinkay, yuyay chinkaykuna rikhurqan. CFS yuyariyta munaspa, ukhu raykunata maskay munan.
5. Uyqay Apnea: Mana Allin Uyqaypa Rayku
Uyqay apneaqa uyqaypi samayta sapaq chinkaywan rikhurqan. Kay atakukunawan tuta sapaq kachay uyqayqa mana samaywan kawsayta ruwachin; chaymanta punchaw ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Uyqay apneapa hampiyqa uyqay kawsayta alli ruwachin, chaymanta hipertension, sunqu hampiykuna hina ukhu hampiykunaqa chinkayta ruwachin.
6. Tiroidi Ruwanakuy Chinkaykuna, Sapaq Ch'uyanchikwan
Tiroidi glandulaqa kawsayta ruwachin hormonata ruwachin. Tiroidi mana llamk'aykuchkan (hipotiroidismo) chayqa, kawsaq kallpata chinkay. Chaymanta runakunaqa ch'uyanchik, ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Hipotiroidismoqa hampiywan chinkayta atiykuchkan.
7. Anemia (Yuraq Yawar Mana Ayllukun) Kallpa Chinkaywan
Anemiaqa kawsaq yuraq yawar cellula mana aswan kachkan. Yuraq yawar cellulaqa samayta apachin, mana samayta apachkan chaykunaqa ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Aswan rikhurqan anemiaqa fierro chinkaywan. Hampiywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.
8. Diabetespa Ch'uyanchikman Ruwasqan
Diabetesqa kawsaq yawar mishki nivelta mana alli ruwachkan hampiyqa. Mana alli yawar mishki nivelkuna, cellula munasqan kallpata mana ruwachin. Chaymanta runaqa ch'uyanchik, uma ch'uyanchik, sapaq uyqayta munay rikhurqan. Diabetespa alli ruwanakuywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.
Sapaq Uyqayta Munay Imataq Qhawariyta Munan?
Sapa runa sapa punchaw ch'uyanchik, uyqayta munay rikhurqan. Ichuq kay ima sapaq rikhurqan, kawsaypa alli kawsayta, punchaw llamk'ayta chinkaywan rikhurqan; hampiy qhawariy munan. Ukhu raykunata maskaspa, hampiywan utaq kawsay ruwanakuywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.
Yuyaykuna Tapukuna
1. Sapaq uyqayta munaspa kay hampiy chinkayta rikuchkanchu?
Sapaq uyqayta munayqa, kawsay ruwanakuywan rikhurqanchu; ukhu hampiy chinkaywanmi rikhurqan. Chaymanta ch'uyanchik kawsayta chinkaywan rikhurqan, hampiy yachaqman rimanayki munan.
2. Hipersomniawan narkolepsiaqa imaynaqa ch'ulla?
Hipersomniaqa punchawpi aswan uyqayta munaywan rikhurqan; narkolepsiaqa sapaq, mana atiykuywan uyqay atakukunawan, ch'usaq kaywan rikhurqan. Narkolepsiaqa aswan ch'uyanchik uma hampiyqa.
3. Depresionpa uyqay kawsayman imayna ruwasqan?
Depresionqa mana uyqay (insomnia), aswan uyqay (hipersomnia) rikhurqan. Chaymanta paqarin ch'uyanchik, punchaw kallpa chinkay rikhurqan.
4. Uyqay apneaqa hampiywan atiykuchkanchu?
Arí, uyqay apneaqa hampiywan atiykuchkan. Hampiy ruwanakuykuna kawsay ruwanakuy, samay apachiy (CPAP), simi ukhu aparatokuna, hinallataq hampiy ruwanakuykuna.
5. Sapaq ch'uyanchik sindromewan sapaq uyqayta munay imayna ch'ulla?
Sapaq ch'uyanchik sindrome runakunaqa, aswan uyqayta ruwaspa ch'uyanchik mana chinkaywan rikhurqan. Ichuq sapaq uyqayta munay ukhu raykunawanmi rikhurqan.
6. Anemia kachkani imayna yachani?
Anemia rikhurqan ch'uyanchik, ch'uyanchik, yuraq kay, utqay ch'uyanchik. Cheqan yachaypaq yawar qillqay munan.
7. Tiroidi chinkaykuna uyqay kawsayta imayna ruwachin?
Tiroidi glandula mana aswan hormonata ruwaspa (hipotiroidismo), kallpa chinkay, aswan uyqayta munay rikhurqan. Hampiywan chay ch'uyanchikqa chinkayta ruwachin.
8. Diabetespa alli ruwanakuy ch'uyanchikta chinkayta ruwachkanchu?
Yawar mishki nivelta alli ruwaspa, kallpayki aswan alli kachkan, uyqayta munayta chinkayta ruwachin.
9. Wak punchaw aswan uyqayta ruwaspa ch'uyanchik kachkani, imataq?
Kay ima aswan raykunata kachkan: Uyqay apneaqa, depresion, tiroidi chinkaykuna, anemia utaq huk hampiykuna. Sapaq ch'uyanchik kachkanqa hampiy yachaqman rimanayki munan.
10. Sapaq ruwaspa imataq ruwani?
Allin uyqay kawsayta ruwaspa, allin mikhuyta, kallpata llamk'ayta ruwaspa. Ichuq ch'uyanchik kachkanqa hampiy yachaqmanta yanapayta mañayki munan.
11. Sapaq uyqayta munay paqarin runakunaqa aswan rikhurqanchu?
Paqarin runakuna uyqay kawsayta chinkaywan rikhurqan, ichuq sapaq hipersomnia hampiy chinkayta rikuchkan. Sapaq rikhurqanqa hampiy qhawariy munan.
12. Sapaq uyqayta munay wawa runakunapi rikhurqanchu?
Arí, wawa runakunapi aswan uyqayta munay ukhu raykunawan rikhurqan. Sapaq utaq chaymanta rikhurqanqa wawa hampiy yachaqman rimanayki munan.
13. Huk hampiykuna sapaq uyqayta munayta ruwachkankuchu?
Rinri hampiy, sapaq hampiykuna, huk hampiy hampiykuna, huk uma hampiykuna chay ch'uyanchikta ruwachin.
Qillqakuna
Llapa Kawsaypa Hampiy Kamachiq (WHO) – Uyqay Chinkaykuna Yuyay Qillqa
Amerika Uyqay Kamachiq (AASM) – Uyqay Chinkaykuna Ch'ulla Qillqakuna
Estados Unidos Hampiy Kamachiq (CDC) – Sapaq Ch'uyanchik Sindrome Yuyaykuna
Amerika Sonqon Hampiy Kamachiq (APA) – Hatun Depresion Diagnostico Kamachikuna
Amerika Diabetes Kamachiq (ADA) – Diabetes Kamachikuna
Journal of Clinical Sleep Medicine – Hipersomniawan Narkolepsia Qillqakuna
Kawsay KamachiyRuphaykunapi Ch'uki K'uchuywan Tupaypa Musquy: Imaynataqmi Kunanmi Hinallataqmi Ruraykuna
Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuq, "parestezi" nisqawan rikhurqun, hinallataq aswan runakunapaq manchakuyta apamun. Aswanqa, achka hampiq kaykunam kayna rikhuykunata churasqanku, chaymi rikhuykunapa pacha sapaqninwan chaymi ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuqmi ch’usay. Kaypi, ch’uychu chinkaykuy mana allin hamuqpa aswanmi chaykunapaqmi rikhuykuna, chaykunawanmi yachaykuykuna rikhuykuna.
Niriyuq Ch’inkaykuywan K’anchaykuy
Niriyuq ch’inkaykuy lamar qutiyuq chaymi ch’uychu chinkaykuy utaq k’anchaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. Aswan yachaykuna, ruk’anpa ch’inkaykuywan ch’uychu chinkaykuy rikhurqun, chaymi karpal túnel sindrom nisqawan rikhurqun. Kaypi, ruk’anpa ch’uychu, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuqmi rikhurqun. Chay hinalla, siyatik niriyuq ch’inkaykuy ch’uychu chinkaykuywan ch’uychu chinkaykuywan rikhurqun. Niriyuq ch’inkaykuy aswanmi mekanik chaykunawan (kutichiy, sayachiy, chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy) rikhurqun, ichaqa yachaq hampiqwanmi rikhuykuna, hampikuykuna ruwasqaykuchkan.
Diabeteswan Niriyuq Ch’inkaykuy (Diabetik Neuropati)
Sapa pacha aswan allin yuraq yawar, sapa pacha niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun. Diabeteswan rikhurqun neuropati, ruk’anpa utaq chakiypa ch’uychu chinkaykuy, mana allin hamuq, k’anchaykuywan rikhurqun; sapa laduwanmi rikhurqun. Diabeteswan runakunapaq kay rikhuykuna aswanmi rikhurqun, chaymi allin yuraq yawar qatiykuy, sapa pacha qatiykuymi kaypi ch’usay.
Vitamin Mana Allin Kawsaypa Ruruy
Sipiyuqta achka vitamin mana allin kawsay, niriyuq ch’inkaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. Aswanmi B12 vitamin mana allin kawsay, niriyuq ch’inkaykuywan ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy rikhurqun. B12 mana allin kawsay aswanmi uywa mikhuy mana mikhusqaykuchkan, mana allin ch’uychu chinkaykuywan, utaq machula runakunapaq rikhurqun. Kay mana allin kawsay allinchasqaykuchkan, rikhuykuna aswanmi chinkaykuy.
Chawpi Niriyuq Ch’inkaykuy: Multipl Skleroz (MS)
Multipl skleroz, hampiqpa niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, sapa pacha ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun. Kay hampiqpi, niriyuq ch’inkaykuypa muyuykuna chinkaykuywan chinkaykuyta apamun; chaymi niriyuq ch’inkaykuy mana allin hamuqmi rikhurqun. MS nisqapi, sipiyuqta achka ch’uychu chinkaykuy, mana allin hamuq, qhawana chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, ch’uychu chinkaykuy rikhurqun. Kay rikhuykuna huk hampiqkunawanmi chinkaykuy, chaymi niriyuq hampiqwan yachaykuy ch’usay.
Lliw Niriyuq Ch’inkaykuy (Periferik Neuropati)
Sipiyuqta, chawpi niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun "periferik neuropati" nisqawan rikhurqun. Chinkaykuy, unquy, mana allin mikhuy utaq sapa pacha hampiqkunam chayta apamun. Ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuqmi periferik neuropati rikhuykuna. Kaykunapaq hampikuywanmi ch’usay.
Tiyuriyuq Ruruy Mana Allin Kawsay: Hipotiroidizm
Tiyuriyuq ruruy mana allin kawsay, sipiyuqta aswanmi chinkaykuy. Kawsaypa mana allin kawsaywanmi niriyuq ch’inkaykuy chinkaykuyta apamun. Aswanmi ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy rikhurqun. Chaywanmi ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, mana allin hamuq, chiri mana allin kawsay, mana kusikuy rikhurqun. Hampikuypi tiyuriyuq ruruy chinkaykuyta apamun.
Unquykuna, Ch’inkaykuywan Unquykuna
Achka unquykuna utaq hampiqpa ch’inkaykuywan unquykuna niriyuq ch’inkaykuyta apamun. Kaypi, herpes zoster viruswan zona nisqapi, niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuywan rikhurqun. Romatoid artrit nisqa huk ch’inkaykuywan unquykunam niriyuq ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun.
Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy sapa pacha kutiykuy, mana chinkaykuymi rikhurqun. Ichuqa rikhuykuna sapa pacha, chinkaykuy utaq kawsayta chinkaykuyta apamun, chaymi hampiqwan rikhuykuna, hampikuykuna ruwasqaykuchkan.
Rikuykuna Tapuykuna
1. Sipiyuqta ch’uychu chinkaykuy manchakuychu?
Aswanmi kay rikhuy sapa pacha kutiykuy, mana chinkaykuymi rikhurqun; ichuqa aswanmi chinkaykuy, sapa pacha utaq huk rikhuykunawan rikhurqun, chaymi hampiqpa ch’inkaykuywan chinkaykuyta apamun, hampiqwan yachaykuy ch’usay.
2. Niriyuq ch’inkaykuy imayna chinkaykuy?
Niriyuq ch’inkaykuy hampikuy chaymi chinkaykuyta apamun. Aswanmi chinkaykuy, sayachiy, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy chinkaykuyta apamun. Aswanmi chinkaykuy, hampikuy utaq qhapaq hampikuy ch’usay.
3. Diabetik neuropati tukuy allin kawsaychu?
Diabetik neuropati aswanmi sapa pacha chinkaykuywan chinkaykuyta apamun. Yuraq yawar allin qatiykuywan rikhuykuna chinkaykuy, ichuqa niriyuq ch’inkaykuy mana kutiykuychu.
4. B12 vitamin mana allin kawsaypi imayna rikhuykuna rikhurqun?
B12 mana allin kawsay; ruk’anpa, chakiypa ch’uychu chinkaykuy, k’anchaykuy, ch’uychu chinkaykuy, ch’uychu chinkaykuy, yuyay chinkaykuywan rikhurqun.
5. Multipl sklerozpi ch’uychu chinkaykuy tukuy rikhuychu?
MS nisqapi ch’uychu chinkaykuy sapa pacha kutiykuy rikhurqun, sapa pacha chinkaykuy. Ichuqa kay rikhuykuna runa sapa runawan rikhurqun.
6. Periferik neuropati pi imayna qillqakuna ruwasqanku?
Niriyuq ch’inkaykuy yachaykuy (EMG) chaymi ruwasqanku, yawar qillqakuna, ichuqa qhawana qillqakuna ruwasqanku.
7. Hipotiroidizm hampikuy mana ruwaspa chinkaykuyta apamunchu?
Arí. Hampikuy mana ruwaspa ch’uychu chinkaykuychu, sonqon, kawsay, yuyay chinkaykuywan rikhurqun.
8. Zona unquy kutiykuyta apamunchu?
Zona sapa pacha huk kutiykuy rikhurqun; ichuqa hampiqpa chinkaykuywan chinkaykuyta apamun, kutiykuy aswanmi rikhurqun.
9. Ch’uychu chinkaykuy imayna chinkaykuy?
Chaymi hampikuy aswanmi chinkaykuyta apamun. Sapa pacha, chinkaykuy, sayachiy, ch’uychu chinkaykuy chinkaykuyta apamun; ichuqa sapa pacha rikhuykuna hampiqwan yachaykuy ch’usay.
10. Vitamin chaskiy allinchu?
Vitamin mana allin kawsay rikhurqun, hampiqwan yachaykuywan chaskiy allinmi. Mana munaychu utaq mana yachaykuywan vitamin chaskiy.
Qillqakuna
Llaqta Kawsay Qhapaq (WHO) – Niriyuq Ch’inkaykuy Qhawariy
Amerika Diabetes Qhapaq (ADA) – Diabetik Neuropati Qhawanakuy
Amerika Niriyuq Qhapaq (AAN) – Periferik Neuropati Yachaykuna
Mayo Clinic – Parestezi wan Ch’uychu Chinkaykuy
National Institutes of Health (NIH) – Vitamin B12 Mana Allin Kawsay wan Niriyuq Ch’inkaykuy
Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Niriyuq Ch’inkaykuy Unquykuna wan Qhawanakuy
Kawsay KamachiyHiperintens Lesionkuna Imataq Kanki? Kayninpa Suyunchakuna, Rikuykuna, Hukchasqakuna, Kawsaypaq Chikankuna
Hiperintens lezyonkunaka, ñawpaqta umanpi chaymi chayqa sirk'ayninpi, chay central nervioso sistema ruwanakunapi, magnetico resonancia rikch'ay (MRG) ruwasqapi, wakin T2 ch'uyanchasqa utaq FLAIR sekunsiyunpi qhantiyuq, "hiperintens" rikch'aywan rikurinqa. Kay qhantiyuq chawpinaka, yuraq utaq ch'umpi materialpi tariykuqmi, chaymanta qatiqkuna aswanqa mana sapaq kawsay huchaykunata rikuchiyta atinqa.
¿Imanallataq Hiperintens Lezyonkunapaq Ñawpaqmi Kawsan?
Umapi utaq sirk'ayninpi ruwasqa hiperintens lezyonkunapaq aswanqa achka ch'iqnin kawsay huchaykunam kanman. Kaykunam aswanqa kutichiykuchkan:
Kruniku sirk'a unquykuna (vascularkuna unquykuna)
Desmiyelinizasyun unquykuna (hinallataq Multipl Skleroz)
Traumatiku uman chinkaykuna
Infectsyunkuna
Kay chawpinpi tariykuq lezyonkunapaq, yupaynin, hatunyan, chay chawpin kawsaynin, unquynin ch'uyanchaynin chaymi ch'uyanchasqan kawsaypi aswanmi ruwanku. Lezyonpa rikch'aynin; hinallataq, achka kasqan, hatun chawpita chaskisqan utaq huk uman chawpikunapi mast'arikusqan, wakin kutin unquynin sinchiykuchkan.
¿Imanallataq Hiperintens Lezyonkunapaq Sapa Sapa Rikch'ayninkuna?
Hiperintens lezyonkunaka chawpikunankupaq sapa sapa rikch'aywan kasqankumanta ch'iqnin churasqankuchkan:
Periventrikular lezyonkunaka: Uman ventrikulunkunapaq muyuntinpi kawsanku, aswanqa desmiyelinizasyun unquykunawan tinkunku.
Subkortikal hiperintens lezyonkunaka: Korteks paqta urayninpi yuraq materialpi rikurinku; aswanqa sirk'a unquykuna utaq circulasyun ch'inkaykunawan tinkunku.
Juxtakortikal hiperintens lezyonkunaka: Uman korteks nisqapa qhipanpi kawsanku, aswanqa Multipl Skleroz hina unquykunapi rikurinku.
Infratentoryal hiperintens lezyonkunaka: Uman uray chawpinpi, uman ch'iqninpi kawsanku, neurodegenerativu unquykunawan tinkunku.
Difuz hiperintens lezyonkunaka: Uman yuraq materialman mast'arikusqan, aswanqa paqarin watakunapi utaq sirk'a unquykuna llakikunapi ruwasqankuchkan.
Fokal hiperintens lezyonkunaka: Siki siki chawpinpi rikurinku; aswanqa trauma, infectsyun utaq tumor ruwanakunawan tinkunku.
Medulla spinalis hiperintens lezyonkunaka: Sirk'ayninpi kawsanku, aswanqa trauma, inflamasiyun utaq tumor ruwanakunawan tinkunku.
¿Imanallataq Hiperintens Lezyonkunaka Rikuchiyta Atinku?
Hiperintens lezyonkunaka mana sapaq rikuchiyta atinqa, chaymanta chaypaqmi ch'iqnin kawsay huchaykunapaqmi, lezyonpa mast'arikusqanmanta aswanmi sapa sapa neurologiku rikch'aykuna ruwanku. Kikin rikch'aykuna:
Uma nanay
Sayk'u chinkaykuna
Yuyay ruwanakunapi allinchu kay
Qarqoykuna
Ch'uyay kallpapi ch'uyanchay
Kaymanta, paqarin watakunapi tariykuq hiperintens lezyonkunaka sapaqta mana rikuchiyta atinqa, chaymanta kasualmente tariykuqmi. Ichapas lezyonpa yupaynin aswanmi, chawpin hatunyan mast'arikusqanmanta, sinchi neurologiku ch'inkaykuna rikurinqa.
Allin Sumaq Hiperintens Lezyonkunaka: Imataq Kayqa, Imanallataq Ch'inkaykuna Ruwanku?
Allin sumaq hiperintens lezyonkunaka, aswanqa paqarin watakunapi, hipertensiyun, diabetes, migranya, sirk'a unquykuna hina ruwasqankuchkan, MRGpi kasualmente tariykuqmi. Aswan kutin, kay lezyonkunaka runapa kawsaypi mana sinchi ch'inkaykuna ruwanichu. Ichapas, sapa runapi aswanqa siki yuyay ch'inkaykuna, uma nanay utaq temporal neurologiku ch'inkaykuna rikurinqa.
Kay lezyonkunaka sapaqta allin kawsaywanmi purinku, mana wiñayta purichkanichu, mana sinchi kawsay ch'inkayta ruwanichu. Ichapas, hatunyan kasqanmanta utaq achka kasqanmanta, ch'iqnin neurologiku huchaykunapaqmi maskhayta munanman.
Mana Allin Sumaq Hiperintens Lezyonkunaka: Yuyaywan Qhawasqa Kaykuna
Mana allin sumaq, malignu hiperintens lezyonkunaka; umanpi utaq sirk'ayninpi sinchi wiñayta purisqa, normal materialman mast'arikusqa, tumorpa rikch'ayninwan kawsaykunam kanman. MRGpi aswanqa muyuntinpi edema, necrosis utaq yawar muyuywan rikurinku. Kay lezyonkunaka, chawpin kawsayninwan, hatunyanwanmi kay rikch'aykuna ruwanman:
Sinchi uma nanay
Qarqoykuna
Neurologiku kallpa ch'uyanchay
Yuyay ch'inkaykuna
Runapa kayninpa hukchasqanmanta
Mana allin sumaq lezyonkunaka, sinchi ch'inkaykuna ruwan, sinchi hampiyta munan, chaymanta allin hampiyta munan.
¿Imanallataq Hiperintens Lezyonkunapaq Rikuchiyta Atin?
Kay lezyonkunapaq rikuchiy, ñawpaqta MRGpi T2 wan FLAIR sekunsiyunpi qhantiyuq chawpin rikch'aywan qhawasqanmanta ruwanku. Rikuchiyta ruwaspa, sapaqta rikch'aykuna mana chaylla rikch'aywanmi, lezyonpa chawpin, hatunyan, yupaynin, kliniku rikch'aykunawanmi ch'iqnin ruwasqa. Munasqapi kontrastu MRG wan huk rikch'ay rikuchiykuna ruwasqankuchkan. Chaymanta, willakuy wan neurologiku qhaway, ch'iqnin rikuchiyta yanapayku.
¿Imanallataq Hiperintens Lezyonkunapaq Hampiykuna?
Hiperintens lezyonkunapaq hampiypi ñawpaqta munay, ch'iqnin kawsay huchaykunapaqmi. Hampiy ruwasqan kaymanta ch'iqnin ruwasqa:
Vaskular origen lezyonkunapaq, jatun kallpawan diabetes hina risku faktorkuna kontrolay ch'iqninmi. Sapaqta kallpa urquykuq hampiykuna, yawar ch'uyaykuq hampiykuna wan kolesterol ch'iqnin hampiykuna ruwasqankuchkan.
Desmiyelinizasyun unquykuna (hinallataq MS) kasqanmanta, runapa munayninmanta kortikosteroides, unquyta sayachikuq utaq inmunidad sistema ch'iqnin hampiykuna (inmunomoduladores) chaskinman.
Sintomakuq hampiykuna wan rehabilitasyun ruwanakuna, runapa kawsay allinchaypaqmi ruwanku.
Hampiy sapa runapaqmi ch'iqnin ruwasqa, chaymanta especialista qhawariynin munan. Hampiy puriykuna MRG qhawariyninwanmi lezyonkunapaq qatiy ruwasqa.
¿Imataq Hiperintens Lezyonkunapi Qirurgiku Ruwanakunam Munan?
Wakin lezyonkunaka, sinchi wiñayta purisqa tumor utaq hatun mast'arikusqa chawpi kasqanmanta qirurgiku hampiy munanman. Qirurgiapa munaynin, lezyonpa chawpin, hatunyan, runapa kawsaynin, neurologiku rikch'ayninwanmi ch'iqnin qhawasqa.
Qirurgiapi munaynin; lezyonpa tukuy utaq sapaqta qichuy, chaymanta muyuntin materialman mana ch'inkayta ruwaspa. Qirurgiapa qhipanpi allin qhawariy, munasqapi huk hampiykuna ruwanman. Sinchi yachay munan kay qirurgiapi risku wan kikin allin kaykuna runa wan ayllukunawanmi ch'iqnin willaykuchkan.
Hampiy Qhipan Allin Kawsay wan Qatiy Puriy
Hiperintens lezyonkunapaq hampiypa allin kaynin; runapa kawsaynin, lezyonpa rikch'aynin wan hampiyta chaskisqanman ch'iqnin ruwanku. Qatiy, sintomakunawan wan rikch'ay qhawariyninwanmi ch'iqnin ruwasqa.
Runakuna allin samayta, fisioterapia, ergoterapia wan munasqapi psikologiku yanapay allin yanapayku. Paqarin watakunapi, hipertensiyun wan diabetes hina risku faktorkuna allin ch'iqnin chaskisqa, musuq lezyon ruwasqan mana ruwachiyta, kawsaypi mast'arikusqan mana wiñayta ruwachiyta ch'iqnin yanapayku.
Rikuchisqa Tapuykuna
1. ¿Imataq Hiperintens Lezyon?
Hiperintens lezyonqa, MRGpi, aswanqa T2 utaq FLAIR sekunsiyunpi qhantiyuq rikch'aywan, uman utaq sirk'ayninpa sapa sapa ch'iqnin huchaykunata rikuchiy.
2. ¿Kay lezyonkunaka sapaqta sinchi unquy rikuchiykuchkanchu?
Mana, aswan hiperintens lezyonkunaka, paqarin watakunapi, aswanqa allin sumaqmi, mana sintoma rikuchiyta atinqa. Ichapas wakin kutin sinchi unquykunata rikuchiyta atinqa, chaymanta kliniku qhawariy aswanmi munan.
3. ¿Sapaqta MRGwanmi rikuchiyta atinqa?
MRG, hiperintens lezyonkunata rikuchiypi ñawpaqta ruwanakunam. Ichapas ch'iqnin rikuchiypaq aswanqa huk qhawariy (willakuy, qhaway, munasqapi huk testkuna) munan.
4. ¿Imanallataq sintomankuna kanman?
Sintomakuna, lezyonpa rikch'ayninwan wan chawpinwanmi ch'iqnin ruwanku. Uma nanay, siki utaq sinchi yuyay ch'inkay, sayk'u chinkay, kallpa ch'uyanchay, qarqoykuna hina ch'inkaykuna rikurinqa.
5. ¿Lezyonpa yupaynin wiñayta purispa unquy aswan sinchi purinqachu?
Wakin kutin achka wan hatun chawpin mast'arikusqa lezyonkunaka, unquypa sinchi kayninpa ch'iqnin ruwanku. Sapa kasuqa sapa runapaqmi ch'iqnin qhawasqa.
6. ¿Sapa hiperintens lezyonpaq hampiy munanmanchu?
Mana, aswan allin kaykuq hina kachkan chay lezyonkunamanta, chaykunata rikhuylla atiyku. Ichapas ukhuypi chaymi ch'amaq kaykuchu, chayqa hampiyta ruwasqayku.
7. Qichwasqa hampiy ruwasqa kutichiykuchu?
Qichwasqa hampiyqa, aswan mana allin kaykuq tumorniykunapi utaq sapa lezyonkunapi ruwasqa kachkan. Allin kaykuq, mana unaykuyuq lezyonkunataqa, rikhuylla hampiy mana munasqachu.
8. Hampiy qhipa allin kaykuy ruwanakuyqa imayna?
Allin kaykuy ruwanakuyqa sapa runapaqqa hukninmantaqa sapaq kachkan. Fisika hampiywan kawsay ruraypa hukchasqankuna allin kaykuyta yanapanku.
9. Risku ruwanakuykunamanta imakunata?
Sapa watayuq kay, wi f1ay ch'usay, diyabetes, sirkulasyon unquykuna, hinallataq sapa ayllu mana allin kaykuq kawsaykunam risku ruwanakuykunam.
10. Hiperintens lezyonkunata atichiyta atiykuqchu?
Chaykunata tukuyllamanta atichiyta atiykuchu; ichapas risku ruwanakuykunata uyariy (ch'usay, misk'i, kolesterol kontrolnin, allin kawsay ruray) musuq lezyonkunata mikhuchiyta atiykuchkan.
11. Lezyonkunam risku kachkanku mana kachkankuta imayna rikhuy?
Klinika kay, rikch'aykuna, rikhuykuna, ima rikhuykuna, hinallataq willakuykunamanta risku ruwanakuy ruwasqa kachkan. Mana riqsisqa kaykuchuqa, yachaq hampiqnin rimanakuyta munayku.
Qillqakuna
Llapa Kawsay Allinchasqa Qhapaq (WHO): Neurol f3gico Unquykuna - Llapa Kawsay Allinchasqa Ch'ama
American Academy of Neurology (AAN) Kamachikuy: MRI Rikhuy White Matter Unquykunapi
European Stroke Organisation (ESO): Kamachikuy Uyuq Sirkulasyon Unquykunapi
National Multiple Sclerosis Society (NMSS): Lezyon Rikhuykuna, Klinik Signifikansiyuq
Adams and Victor f1iq Neurolog eda Kamachikuy, 11niy Qillqa
Radiology Society of North America (RSNA): Uma Lezyonkunapa Rikhuykuna