Pūrini kei na Asiti Urici: Na Nona Ibulubulu ena Yago kei na Bibi ena Veika ni Bula

Na purini e dua na iwiliwili ni veika e dau kunei vakavuniwai ena levu ni kakana eda dau kania ena veisiga. E levu sara ena kakana ni waitui, lewe ni manumanu, sukina kei na so tale na kaukaua ni veika bula, ti, kofi kei na gunuva na veika e vakatubura. Na purini e curu ki na yagoda e vu mai na vakacacani ni sela se na vakasavasavataki ni kakana, ka na icavacava ni veika e vakayacori ena metabolism e vuki kina me uric acid.

Na cava na Uric Acid, qai vakacava na kena buli ena yago?

Na uric acid e dua na ivakarau ni veika e vakavuna na vakacacani ni purini ena yago. E levu ni veisau oqo e yaco ena yakavi, ia e rawa talega ni yaco ena so tale na tiki ni yago. Na levu ni uric acid ena yago e dau vakasavasavataki vakalevu ena veivakasavasavataki ni vo ni wai ena veivakasavasavataki ni vo ni wai, ka so tale e lako mai na draunikau. Na kena buli kei na kena vakasavasavataki e rawa ni duidui me vaka na tamata; na yabaki ni bula, itovo ni bula kei na veika e dau caka e rawa ni vakavuna na duidui oqo. Ena qase, na uric acid e dau tu ena 5 mg/dL ena tagane, ka rauta ni 4.1 mg/dL ena yalewa. Ia, na iwiliwili oqo e rawa ni veisau me vaka na bula ni bula se itovo ni bula.

Na kania vakalevu na kakana e sinai ena purini e vakalevutaka na levu ni uric acid me vakasavasavataki. E dodonu me dua na iwasewase ni kena buli kei na kena vakasavasavataki. Ia, kevaka e levu na kena buli se lailai na kena vakasavasavataki, na levu ni uric acid ena dra e na tubu (hyperuricemia) se lutu (hypouricemia).

Uric Acid Levu (Hyperuricemia) kei na Vuna

Na tubu ni uric acid ena dra me sivia na isema ni vakadidike e kilai me hyperuricemia. E rawa ni vakavuna na lailai ni kena vakasavasavataki ena veivakasavasavataki ni vo ni wai, leqa ena metabolism ni purini se na kena kania vakalevu na purini. Na levu ni uric acid ena dra e rawa ni vakavuna na kena vakalutu na kristali ena so na iwasewase ni yago ka vakavuna na mate ni gout, ka rawa talega ni kumuni ena veivakasavasavataki ni vo ni wai ka vakavuna na vatu ni vo ni wai. Kevaka e sega ni walia, e rawa ni vakalevutaka na leqa ni veivakasavasavataki ni vo ni wai kei na mate ni veivakasavasavataki ni vo ni wai.

Na vuna ni tubu ni uric acid e rawa ni okati kina na vakatagedegede ni kawa, mate ni veivakasavasavataki ni vo ni wai, mate ni suka, levu ni yago, malumalumu ni yago, mate ni dra, kei na gunuva wasoma na alokoli. E rawa talega ni vakavuna na kena vakayagataki na wainimate ni vakasavasavataki ni wai (diuretics), wainimate ni vakaloloma na immune system, lailai ni cakacaka ni thyroid (hypothyroidism), mate ni kansera kei na kena wainimate. Na lutu totolo ni yago, vakalailaitaki ni kakana kei na lailai ni kakana e rawa talega ni vuna.

Na iVakatakilakila ni Uric Acid Levu

Na tubu ni uric acid ena dra e sega ni dau vakaraitaka na ivakatakilakila levu. Ia, ena so na tamata, e rawa ni vakaraitaka na ivakatakilakila vaka oqo:

• Na mosi kei na malumalumu ena so na iwasewase ni yago

• Na vakatubuqoroqoro se damudamu ena so na iwasewase ni yago, vakabibi ena mataka

• Na buli ni vatu ni vo ni wai kei na lailai ni lako ki na vale ni wai

• Na dredre ni cegu, malumalumu, oca

• Na vakatubuqoroqoro ena liga kei na yava

• Na vakila ni katakata ena ketena

• Na vakalalai ni vakasama (ena gauna e lailai kina)

• Na vakatakilakila ni mate ni gout: mosi levu, damudamu kei na katakata ena iqaqalo ni yava

Na iTuvatuva ni Uric Acid Levu e Kilai Vakacava?

Na levu ni uric acid e rawa ni laurai ena dua na vakadidike ni dra. Na vakadidike oqo e dau caka me raici kina na cakacaka ni veivakasavasavataki ni vo ni wai, vakabauta ni gout se na vakadidike ni buli ni vatu. Ena qase, na uric acid e sivia na 7 mg/dL ena tagane, kei na 6 mg/dL ena yalewa e dau okati me levu. Ia, na isema oqo e rawa ni duidui me vaka na laboratory.

Na iTuvatuva ni Uric Acid Levu e Vakarautaki Vakacava?

Kevaka e laurai ni levu na uric acid, e dodonu me vakadikevi na vuna. E rawa ni vakalailaitaki na kakana e sinai ena purini, gunuva vakalevu na wai, kei na lewa vinaka ni yago. Kevaka e vinakata na vuniwai, e rawa ni soli na wainimate ni vakalailaitaka na uric acid se so tale na wainimate. Na lewa vinaka ni mate ni veivakasavasavataki ni vo ni wai, mate ni suka, malumalumu ni yago kei na so tale na mate e bibi talega.

Na cava na Uric Acid Lailai (Hypouricemia)? Ena Veigauna Vakasigalevu E Rawa Ni Yaco?

Na lutu ni uric acid ena dra me lailai mai na isema e kilai me hypouricemia. E sega ni dau vakaraitaka na ivakatakilakila levu; e dau laurai ga ena dua tale na mate se ena gauna ni vakadidike. Na vuna e rawa ni okati kina na mate ni yakavi me vaka na Wilson disease, leqa ena tubules ni veivakasavasavataki ni vo ni wai (saga Fanconi), mate ni vakasama (saga Parkinson, multiple sclerosis), mate ni endocrine, mate ni dra, lailai ni kana protein se purini, so na wainimate kei na Vakasucu. Ena hypouricemia, e bibi me vakadikevi na mate e vakavuna.

Na cava me Qarauni me Bula Vinaka?

Me maroroi na uric acid ena iwasewase vinaka, e dodonu me kana vakavoui, cakacaka vakayago kei na gunuva vakalevu na wai. Vakabibi vei ira era tu na leqa ni veivakasavasavataki ni vo ni wai, mate ni gout se itukutuku ni uric acid levu, me qarauni na kakana e sinai ena purini ka me dau vakadikevi wasoma vei vuniwai. Kevaka e dua na ivakatakilakila se nanuma ni dua na leqa, e dodonu me sikova na vuniwai.

Taro Dau Tarogi Wasoma

1. Na cava na uric acid?

Na uric acid e dua na ivakarau ni veika e vakavuna na vakacacani ni purini ena yago ka dodonu me vakasavasavataki. E dau vakasavasavataki vakalevu ena veivakasavasavataki ni vo ni wai kei na draunikau.

2. Na kakana cava e rawa ni vakalevutaka na uric acid?

Na lewe ni manumanu damudamu, kakana ni waitui, iwasewase ni manumanu, kakana ni vuanikau, so na kaukaua ni veika bula (saga sukina), alokoli, ti kei na kofi e rawa ni vakalevutaka na uric acid.

3. Na cava na leqa e rawa ni vakavuna na uric acid levu?

Na uric acid levu e rawa ni vakavuna na mate ni gout, buli ni vatu ni veivakasavasavataki ni vo ni wai, leqa ena cakacaka ni veivakasavasavataki ni vo ni wai kei na so na mate ni vakavuna na mosi. Kevaka e sega ni walia, e rawa ni vakavuna na leqa levu ena veivakasavasavataki ni vo ni wai.

4. Na cava e vakayagataki kina na vakadidike ni uric acid?

E dau caka me raici kina na mate ni gout, itukutuku ni buli ni vatu, mosi ni iwasewase ni yago e sega ni kilai se me vakadikevi na cakacaka ni veivakasavasavataki ni vo ni wai.

5. Na uric acid levu e dau vakaraitaka na ivakatakilakila?

Sega, ena levu ni tamata na uric acid levu e sega ni vakaraitaka na ivakatakilakila. Ia, ena gauna e tubu sara kina se ena gauna ni mosi, e rawa ni laurai na mosi kei na vakatubuqoroqoro ena iwasewase ni yago.

6. Na cava me vakalailaitaki kina na uric acid levu?

Me qarauni na kakana e sinai ena purini, gunuva vakalevu na wai, maroroi na yago vinaka kei na gunu wainimate me vaka na veivakaro ni vuniwai.

7. Na cava e rawa ni vakavuna na uric acid lailai?

Na uric acid lailai e rawa ni vakaraitaka na dua tale na mate. Mate ni yakavi se veivakasavasavataki ni vo ni wai, kana lailai na protein se so na wainimate e rawa ni vuna.

8. Na veiwekani cava e tu vei gout kei na uric acid?

Na mate ni gout e vakavuna na kumuni ni kristali ni uric acid ena iwasewase ni yago, ka vakavuna na mosi kei na vakatubuqoroqoro. E dau laurai ena gauna ni mosi levu.

9. Na cava na kena iwalewale ni uric acid levu ena veivakasavasavataki ni vo ni wai?

Na kumuni ni kristali ni uric acid ena veivakasavasavataki ni vo ni wai e rawa ni vakavuna na buli ni vatu kei na leqa ena cakacaka ni veivakasavasavataki ni vo ni wai ena gauna balavu.

10. E rawa ni vakaraica na noqu uric acid ena vale?

E sega ni rawa ni vakadikevi vakadodonu ena vale. Ia, e rawa ni vakaraici wasoma ena veivakadidike ni dra ena valenibula.

11. E rawa ni lewai vakadodonu na uric acid ena kakana?

E rawa ni lewai vakalevu na uric acid ena kakana, ia ena so na gauna e gadrevi talega na wainimate.

12. Na ivakatakilakila cava me sikovi kina na vuniwai?

Kevaka e laurai na mosi levu ena iwasewase ni yago, vakatubuqoroqoro totolo, buli ni vatu, oca wasoma, vakalalai ni vakasama, e dodonu me vakadikevi vakavuniwai.

13. Na cava na purini restriction diet?

Na purini restriction diet e dua na ituvatuva ni kana e vakalailaitaki kina na kakana e sinai ena purini. Na inaki oya me maroroi na uric acid ena iwasewase vinaka.

14. Na cava na kena iwalewale ni alokoli ena uric acid?

Na alokoli, vakabibi na bia, e rawa ni vakalevutaka na purini kei na uric acid. Na vakalailaitaki ni gunu alokoli e bibi ena kena lewai na iwiliwili.

iVurevure

World Health Organization (WHO): Noncommunicable Diseases - Gout

CDC - Centers for Disease Control and Prevention: Gout

American Kidney Fund: Understanding Kidney Stones and Uric Acid

Koleji ni Rheumatology e Amerika: iDusidusi ni Gout

Matabose Levu ni Bula (NIH): iTukutuku ni Vakadidike ni Uric Acid