Nona Malumu ena Liga: Na Vuna, Na iVakadinadina kei na iTuvatuva ni Veisiko

Na rairai ni vakaloloma ena liga, e so na gauna e rairai ga ena dua na liga, e so na gauna e rairai ena rua na liga vata. Na ituvaki oqo e veisau mai na dua na tamata ina dua tale, e so na gauna e dau vakilai tikoga, e so na gauna e dau rairai ga ena gauna ni cakacaka eso se gauna ni vakacegu. Na vakaloloma e dau vakilai vakalevu me vaka na vakasuasua, kama se na vakila ni curu na livaliva, ka na rairai vakalevu ena gauna ni cakacaka ni veisiga, ka rawa ni vakalailaitaka vakalevu na itovo ni bula ni tamata. Kevaka e yaco na leqa ni vakaloloma me yaco sara me dredre ni cakacaka, e rawa ni sega ni cakava e dua na ka na tamata.

Na Cava e Ibalebale Kina na Vakaloloma e Liga?

Na leqa ni vakaloloma ena liga e dua na ituvaki e dau sotavi vakalevu. E so na gauna e vakilai ena liga taucoko, e so na gauna e vakilai ga ena loma ni liga, dela ni liga, mua ni iqaqalo se ena dua ga na iqaqalo. E levu na vuna e rawa ni vakavuna na vakaloloma ena liga; e rawa ni so tale na leqa me vakataki na vakadrokadroka, kama kei na vakasuasua e tomani koya. E dua vei ira na vuna e dau laurai vakalevu oya na vakaloloma ni drau ni liga se ni taba, ni vakaloloma na drau ni liga. E dodonu talega me nanumi na vakasuasua ni misi, na mate ni qaqalo ni domo, na mate ni qele ni mona, na mate ni dra, na leqa ni hormone ni thyroid, na mate ni drau ni liga, na ulnar oluk syndrome, na vakaleqai ni drau ni liga ena vuku ni mate ni sukwa, na lailai ni vitamin B12, na gunu waini, na leqa ni droini dra, na mate ni yalo kei na mate ni dra e tuba ni yalo, ka levu tale na mate e rawa ni vakavuna na vakaloloma ena liga. Ia ena veisiga ni bula, na vuna e dau laurai vakalevu duadua oya na karpal tunnel syndrome, ka vakavuna na vakaloloma ni median nerve ena liga.

Na Cava e Vakarautaka na Vakaloloma ena Liga?

Na caka vakadua na veitosoyaki ni liga kei na iqaqalo, ena loma ni gauna, e rawa ni vakavuna na rabailevu ni veitikotiko e lako kina na drau ni liga ka vakalevutaka na vakaloloma ena vanua oya. Na leqa ni vakaloloma e dau tekivu ena vakasuasua lailai ka rawa ni vakalevu ena loma ni gauna. E vakabibi ena bogi, na leqa e rawa ni vakayadrati iko mai na moce, ka kevaka e sega ni walia, e rawa ni vakavuna na vakaleqai tudei ni drau ni liga.

Na vakaloloma ni drau ni liga ena taba e dau laurai vakalevu vei ira era dau tosoya na ligadra ena dela ni teveli vakadede. Na vakaloloma e tekivu ena mua ni iqaqalo lailai kei na iqaqalo levu ka rawa ni vakalevu. Kevaka e sega ni walia ena gauna donu, e rawa ni vakavuna na malumalumu kei na vakalutu ni misi ena liga.

Oqo na vuna levu ni vakaloloma ena liga:

• Karpal tunnel syndrome ena vuku ni vakaloloma ni median nerve ena iqaqalo (me vaka na caka ni lalaga, caka savasava, vakayagataki vakalevu na mouse kei na keyboard)

• Pronator teres syndrome (vakaloloma ni median nerve ena ruku ni taba)

• Vakaloloma ni ulnar nerve ena iqaqalo se taba (Guyon canal se cubital tunnel syndrome)

• Vakaloloma ni radial nerve (Saturday night paralysis se low hand)

• Mate ni qaqalo ni domo me vaka na cervical disc herniation kei na mate ni central nervous system

Na Cava e Rawa ni Dusimaki Kina na Vakaloloma ena Liga Maumau?

Na vakaloloma ena liga maumau e dau vakavuna vakalevu ena vuku ni vakaloloma ni drau ni liga, ia na mavoa ni so na tikina ni liga e rawa talega ni vakavuna na leqa vata oqo. E rawa talega ni vakatakilai na mate ni yalo ena vakaloloma ni liga maumau. Kevaka e tomani na vakaloloma ena liga maumau kei na mosi ni taba, e rawa ni sema tiko kei na "angina pectoris" ka yaco ni sega ni yaga vinaka na oxygen ina misi ni yalo. Oqo e dua na leqa bibi ka sega ni dodonu me vakawaleni. Ia, na vakaloloma ena liga maumau e sega ni kena ibalebale ni mate ni yalo ga, e levu tale na vuna e rawa ni vakavuna.

Vakaloloma ena Liga Matau kei na Vuna e Rawa ni Vakarautaka

Na vakaloloma ena liga matau e dau vakavuna vakalevu ena karpal tunnel syndrome. E rawa talega ni vakavuna na leqa ni drau ni liga ena qaqalo se mona, na mavoa ni liga se taba, na musuki se mavoa vakidacala. E rawa talega ni vakavuna na vakaleqai ni drau ni liga ena vuku ni mate ni sukwa kei na lailai ni vitamin. Na vuna e dau laurai vakalevu ena vakaloloma ena dua se rua na liga oya na vakaloloma ni drau ni liga.

Karpal Tunnel Syndrome: Dua na Vuna e Dau Laurai Vakalevu

Na vuna e dau laurai vakalevu ni vakaloloma ena liga kei na iqaqalo oya na karpal tunnel syndrome. Na drau ni liga e lako mai na taba, e lako ena dua na gaunisala lailai e kilai me "karpal tunnel" ena iqaqalo. Kevaka e vakaloloma na median nerve ena vanua oya ena vuku ni vuna eso, ena yaco na karpal tunnel syndrome. Na median nerve e lewa na vakila ni iqaqalo levu, iqaqalo lailai, iqaqalo loma kei na iqaqalo ni liga, ka lewa talega e so na misi ena iqaqalo levu.

Eni imatai ni gauna ni karpal tunnel syndrome, e rawa ni sega ni laurai na ivakatakilakila; ia ena vakadidike ni drau ni liga e rawa ni laurai na vakamalua ni toso ni drau ni liga. Ena toso ni gauna, ena bogi ka vakabibi ena iqaqalo levu kei na iqaqalo volekati koya, na vakaloloma, mosi kei na kama ena laurai vakalevu. Kevaka e sega ni walia, ena vakavuna na vakaleqai tudei ni drau ni liga kei na vakalutu ni misi. Na kena kilai e vakayacori ena veitaratara kei na vuniwai ni vakasama kei na vakadidike ni drau ni liga (EMG). Na veivakabulai e okati kina na wainimate, vakavodo misi, se veisele, e vakatau ena kaukauwa ni ivakatakilakila.

Na Cava na Guyon Canal Syndrome?

Na Guyon canal syndrome e yaco ni vakaloloma na ulnar nerve ena dua na gaunisala lailai ena loma ni iqaqalo ni liga. Oqo e vakavuna na mosi, vakaloloma kei na vakalutu ni vakila ena iqaqalo levu kei na iqaqalo lailai. Ena toso ni gauna, ena vakavuna na vakalutu ni misi kei na malumalumu ena liga. Na kena kilai e vakayacori ena veitaratara kei na EMG. Na veivakabulai, kevaka e sega ni bibi, e okati kina na vakavodo misi kei na veisau ni itovo ni bula; kevaka e toso na leqa, e rawa ni vakayacori na veisele.

Na Cava me Yaco Kina na Cubital Tunnel Syndrome?

Na cubital tunnel syndrome e yaco ena vuku ni vakaloloma ni ulnar nerve ena taba, ka dua na vuna e dau laurai vakalevu ni vakaloloma ni drau ni liga ni oti na karpal tunnel syndrome. Na ivakatakilakila e laurai vakalevu ena iqaqalo levu kei na iqaqalo lailai me vaka na vakaloloma, mosi kei na vakalutu ni vakila. Ena toso ni gauna, ena vakavuna na malumalumu ni misi, vakalutu ni misi kei na veisau ni liga. Na kena kilai e vakayacori ena veitaratara kei na EMG. Na veivakabulai e okati kina na vakavodo misi se veisele, e vakatau ena ituvaki ni mate.

Na Cava me Cakava me Vakaotia na Vakaloloma ena Liga?

Na veivakabulai ni vakaloloma ena liga e vakatau ena kena kilai vinaka na vuna e vakavuna. Ni sa kilai na vuna me vaka na vakaloloma ni drau ni liga, lailai ni vitamin, mate ni sukwa se leqa ni droini dra, sa qai digitaki kina na veivakabulai veiganiti. Ena imatai ni gauna, na wainimate kei na veisau ni itovo ni bula e rawa ni yaga, ia kevaka e toso na leqa, na vakavodo misi se veisele e rawa ni digitaki. Na veitaratara wasoma kei na vuniwai e bibi me tarova na lesu tale ni leqa kei na kena vakalevu.

Taro Dau Tarogi Wasoma

1. Na cava e vakavuna na vakaloloma ena liga?

Na vakaloloma ena liga e dau vakavuna vakalevu ena vuku ni vakaloloma ni drau ni liga, leqa ni qaqalo kei na domo, lailai ni vitamin, mate ni sukwa, leqa ni droini dra se mavoa ni misi kei na tikina ni liga.

2. E bibi na vakaloloma ena liga?

E so na vuna e rawarawa ka sega ni tudei, ia kevaka e tomani na vakaloloma kei na so tale na leqa, e rawa ni dua na leqa bibi e vunitaki tu. O koya gona, kevaka e dede se kaukauwa na vakaloloma, e dodonu mo sikova sara na vuniwai.

3. Na cava e ibalebale kina na vakaloloma ena liga maumau ga?

Na vakaloloma ena liga maumau e dau vakavuna vakalevu ena vuku ni vakaloloma ni drau ni liga. Ia kevaka e tomani vata kei na mosi ni kete, mosi e tabana maumau se dredre ni cegu, e dodonu mo sikova totolo na valenibula; e rawa ni ivakatakilakila ni mate bibi me vaka na mate ni yalo.

4. Na cava na karpal tunnel syndrome, ka vakacava na kena vakabulai?

Na karpal tunnel syndrome e dua na ituvaki e yaco ni vakaloloma na median nerve ena iqaqalo. Ena imatai ni gauna, na vakacegu, vakayagataki ni brace kei na wainimate; kevaka e toso na leqa, na vakavodo misi se veisele e rawa ni vakayacori.

5. Na cava e vakavuna na Guyon canal syndrome?

Na syndrome oqo e vakavuna na vakaloloma ni ulnar nerve ena iqaqalo, ka vakavuna na mosi, vakaloloma, vakalutu ni vakila kei na vakalutu ni misi ena iqaqalo lailai kei na iqaqalo levu.

6. Na cava me cakava me vakaotia na vakaloloma ena liga?

Na veivakabulai e vakatau ena vuna. Ena vakaloloma ni drau ni liga, na vakacegu, toso vinaka ni liga kei na veisele kevaka e gadrevi. Ena leqa ni metabolism se vitamin, e dodonu me walia na lailai oya.

7. E rawa ni ivakatakilakila ni mate tale eso na vakaloloma ena liga?

Io, na mate ni sukwa, mate ni thyroid, lailai ni vitamin, leqa ni dra se mate ni yalo, e rawa ni vakaraitaki koya ena vakaloloma ena liga.

8. Ena cava na gauna me sikovi kina na vuniwai?

Kevaka e kaukauwa na vakaloloma, yaco vakidacala, se tomani vata kei na malumalumu, leqa ni vosa, vakasese, se vakalutu ni rai, e dodonu mo kerea totolo na veivuke vakavuniwai.

9. E dau laurai vakalevu na vakaloloma ena liga vei ira era cakacaka vakadede ena teveli?

Io, e rawa ni tubu na matedewa ni carpal tunnel se ulnar nerve ena vuku ni veitosoyaki vakataleidua se na tiko balavu ena dua na itutu cala.

10. Na cava e rawa ni caka e vale ena gauna ni matedewa ni liga?

Ena matedewa lekaleka kei na malua, e rawa ni vukea na vakaceguya na liga kei na qaqa, veisautaka na itutu, kei na cakacaka ni liga. Ia kevaka e tomani tiko na leqa, me vakayagataki na veivuke vakavuniwai.

Ivakatekivu

• World Health Organization (WHO) – Veika ni Mate ni Loma ni Ulunivanua: Veika e Sotavi ena Bula Raraba

• American Academy of Neurology – iDusidusi ni Peripheral Neuropathy kei na Entrapment Syndromes

• American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) – iVakamacala Raraba ni Carpal Tunnel Syndrome

• National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) – Tabana ni iTukutuku me baleta na Carpal Tunnel Syndrome

• American Diabetes Association – iVakamacala Raraba ni Diabetic Neuropathy