Na ka mo kila me baleta na Migreni: Na kena ivakamacala, na kena mataqali, na kena ivakatakilakila kei na kena lewa

Na cava e duidui kina na matedewa ni ulu o Migraine mai na so tale na matedewa ni ulu?

Na migraine e dua na mataqali matedewa ni ulu e rawa ni tekivu ena dua ga na gauna ni bula, e dau lesu tale vakawasoma ka rawa ni toso tiko me vica na aua se vica na siga. E dau vakaleqai ira vakalevu na tamata era cakacaka tiko ka e dua vei ira na mate tawavakaiyalayala e vakavuna na vakalailaitaki ni veiqaravi e vuravura raraba. E dau laurai vakalevu ena yalewa, vakatauvatana kei na tagane; ena vuku ni vakadidike eso, e laurai ni dua vei lima na yalewa e tauvi migraine, ia e dua ga vei ruasagavulu na tagane e tauvi kina. E rawa ni tekivu ena gauna ni gone, ia e dau tekivu vakalevu ena gauna ni cauravou ka rawa ni lailai na levu ni kena yaco ena gauna ni qase, vakabibi ni sa oti na menopause.

Na cava na ivakatakilakila vakavuniwai ni Migraine?

Na migraine e dua na mate vakavuniwai e rawa ni toso tiko ena gauna taucoko ni bula ka dau yaco ena veigauna eso me vaka na matedewa ni ulu. Ena gauna ni matedewa, na matedewa ni ulu e rawa ni vakilai ena dua ga na yasana, e dau kaukauwa se dredre me vosota, ka dau vakila me vaka e sa qiqi tiko. E dau tomani na matedewa ni ulu ena malumalumu ni kete, suka, rarawa ni rarama kei na domo. Eso na gauna, era rawa ni sega ni vakila na matedewa ni ulu ena gauna e sega ni yaco kina na matedewa.

Na ivakarau ni bula ni vuvale e dua na ka bibi ena tubu ni migraine. O ira era tiko kina na itukutuku ni vuvale era vakaleqa cake na nodra vakarau tauvi migraine. Ia, sega ni ivakarau ni bula ga, ia na veika e vakavuna mai na veiyasai vuravura tale eso e rawa ni vakavuna na mate oqo. E bibi me kila ni sega ni mate ni vuvale duadua ga na migraine, ia e vakavuna vata na ivakarau ni bula kei na veika e vakavuna mai tuba.

Na cava na mataqali levu ni Migraine?

Na migraine e wasei rua ena kena vakaraica vakavuniwai:

Migraine sega ni aura: Oqo na mataqali e dau laurai vakalevu. Na matedewa ni ulu e dau toso tiko me 4-72 na aua. E dau vakilai ena dua ga na yasana ni ulu ka rawa ni kaukauwa cake ena gauna ni cakacaka vakayago. E rawa ni tomani ena rarawa ni rarama se domo.

Migraine ena aura: E rauta ni tini na pasede ni tauvimate migraine. Ni bera ni tekivu na matedewa ni ulu – rauta ni dua na aua – e rawa ni vakilai na veisau vakalekaleka ena rai (vakatauvatana na laini qiqi, rarama e cila, se butobuto ena rai), malumalumu, malua, vakasesei, se dredre ni vosa. E rawa ni tautauvata na kaukauwa ni migraine ena aura kei na sega ni aura.

Me vakuri tale, e tiko na mataqali lailai eso me vaka na migraine tawavakaiyalayala (ena laurai ni rauta ni 15 na siga ena dua na vula e tauvi matedewa ni ulu, ka 8 na siga e vaka na migraine), kei na migraine e rawa ni yaco.

Na cava e vakavuna na Migraine? Na cava na veika e vakavuna na kena yaco?

Sega ni rawa ni vakamacalataki taucoko na vuna ni migraine, ia e nanumi ni yaco ena vuku ni veisau ni cakacaka ni dra kei na neura ena mona. Na nodra mona o ira era tauvi migraine e dau rairai vakalevu ena veika e vakavuna, ka rawa ni vakayaco na matedewa ni ulu na veika eso mai loma se tuba.

Na ivakarau ni bula ni vuvale e dua na ka bibi ena tubu ni migraine; vakabibi o ira era tiko kina na itukutuku ni vuvale. Ia, na veika me vaka na veilecayaki ni bula, sega ni moce vinaka, veisau ni hormone, veisau ni draki, kakana kei na gunu eso, boi mai tuba se domo e rawa ni vakavuna na kena tekivu.

Na cava na ivakatakilakila ni Migraine?

Na migraine e dau vakaraitaki koya ena va na gauna levu e veitaratara:

1. Gauna ni Prodrome:

Ena vica na aua se dua na siga ni bera na matedewa, e rawa ni vakilai na cudru, veisau ni yalo, sega ni vinakata, veisau ni moce kei na gana, kaukauwa ena qavokavoka ni domo.

2. Gauna ni Aura:

Sega ni laurai vei ira kece era tauvi migraine, ia eso era rawa ni vakila na veisau vakalekaleka ni rai, rogo, se neura (me vaka na rarama e cila, butobuto ena rai, malua, malumalumu, se dredre ni vosa) ni bera na matedewa ni ulu. E dau toso tiko me lailai mai na dua na aua.

3. Gauna ni Matedewa (Matedewa ni Ulu):

Na matedewa ni ulu e dau vakilai ena dua ga na yasana ni ulu, e qiqi ka kaukauwa; ia e rawa ni vakilai ena ulu taucoko. E dau tomani ena malumalumu ni kete, suka, rarawa ni rarama, domo, se boi. Moce se vakacegu ena vanua butobuto, galugalu e dau vukea na vakacegu. Oqo e rawa ni toso tiko me vica na aua se vica na siga.

4. Gauna ni Postdrome:

Ni oti na matedewa, e rawa ni vakilai na oca, malua, matedewa lailai ni ulu kei na dredre ni vakasamataka e vica na aua se vica na siga.

Na cava e rawa ni vakadeitaka kina na Migraine?

Na kena vakadeitaki na migraine e dau caka vakavuniwai ena ivakatakilakila e laurai. E dau tarogi na gauna e tekivu kina na matedewa, na kena ivakatakilakila kei na veika e tomani. Sega ni gadrevi na kena vakadikevi ena iyaya se labotauri; ia ke gadrevi me vakaduiduitaki mai na mate tale eso, e rawa ni vakayacori na vakadidike. E vinaka me kerei na vuke ni vuniwai ni mona ena kena vakadeitaki.

Na cava na veika e vakavuna na Migraine?

E rawa ni duidui na veika e vakavuna vei ira yadua, ia na veika e dau laurai vakalevu oqo:

• Sega ni kana ena gauna dodonu se viakana

• Sega ni moce vakadodonu

• Veilecayaki

• Rarama kaukauwa, domo levu se boi kaukauwa

• Gunu waini damudamu

• Kakana me vaka na sokolati, kakana bulabula, se cheese e vakavoui

• Veisau ni hormone (me vaka na gauna ni mate ni vula)

• Veisau ni draki, dukadukali ni cagi

• Dona sigari se kubou ni sigari

Na kila na veika e vakavuna kei na qarauni me kua ni yaco e dua na ka bibi me vakalailaitaki kina na levu ni matedewa.

Na cava na kena iwalewale na kakana ena Migraine?

E laurai ni tiko na veiwekani ena migraine kei na kakana eso. Na kakana me vaka na sausage, salam, sucuk e tiko kina na nitrate; sokolati; cheese e levu na tiramine; gunu eso e boi vinaka se gunu batabata; kakana tunu e levu na waiwai e rawa ni vakavuna na matedewa ni ulu. E rawa talega ni vakavuna na levu ni kofi, ti se waini. O koya gona, e vinaka me vakaraici vakataki koya na kakana cava e vakavuna na matedewa ka me vakayacori na veivakatorocaketaki me vaka e gadrevi.

Na cava na iwalewale ni veivakabulai e vakayagataki ena kena lewai na Migraine?

Sega ni dua na veivakabulai taucoko ni migraine, ia e levu na iwalewale e rawa ni vakalailaitaka na levu kei na kaukauwa ni matedewa, ka vakavinakataka na bula. Na iwalewale ni veivakabulai e vakatagedegede ki na levu ni matedewa, kaukauwa ni matedewa kei na so tale na mate e tiko vei koya.

Veivakabulai ena Vunau

Na veivakabulai ena migraine e wasei rua:

Veivakabulai ni matedewa totolo: E vakayagataki me vakalailaitaka na matedewa ni ulu kei na kena ivakatakilakila. E rawa ni vakayagataki na vuniwai ni matedewa, nonsteroidal antiinflamatuvar, triptan kei na vuniwai e vakatabakidua ena migraine ena kena vakatutu mai na vuniwai.

Veivakabulai ni tarova (profilaktik): E vakayagataki vei ira era tauvi migraine rauta ni rua se sivia na gauna ena dua na vula, se matedewa e toso tiko, se vakaleqai vakalevu na bula. Beta blocker, antidepressant, antiepileptic, calcium channel blocker kei na botulinum toxin type A e vakayagataki ena iwalewale oqo. Me vakayacori vakadodonu ka lewai vakavuniwai na veivakabulai.

E rua na iwalewale oqo, me vakayagataki ga na vuniwai ena kena lewai kei na kena dose. Ke laurai na suka se suka levu, e rawa ni vakatutu na vuniwai me vakayagataki na vuniwai ni suka.

Veivakabulai Sega ni Vunau kei na Veisau ni Bula

Na veisau ni bula vei ira era tauvi migraine e dua na ka bibi ena kena tarovi:

• Moce vakadodonu ka moce vinaka

• Kakana dodonu ka kakana bulabula

• Veilecayaki, vakacegu kei na iwalewale ni cegu

• Cakacaka vakayago kei na vuli vakaukauwa

• Kila na veika e vakavuna ka qarauni me kua ni yaco

E tiko na vakadidike e vakaraitaka ni magnesium, vitamin B2, coenzyme Q10 e rawa ni vukea na lewai ni migraine. Ia, sega ni rawa ni vukei ira kece, ka me vakayagataki ga ena kena vakatutu mai na vuniwai. Ni digitaka na kakana vakavuniwai se veivuke, me qarauni na kena iwalewale ca, ka me maroroi na bula ni yakavi kei na so tale na tikina ni yago.

Na cava me qarauni me tarovi kina na Migraine?

Mo vakalailaitaka na matedewa, rawa ni muria na ivakasala oqo:

• Kua ni viakana vakadede ka kua ni guilecava na nomu kana ena gauna dodonu.

• Maroroya na nomu moce, kua ni moce levu se moce lailai.

• Vakarautaka na gauna me vakacegu, yoga se cegu vakacegu mo tarova na veilecayaki.

• Kevuka ni draki, lodos, boi e vakavuna na iritasyon se rarama kaukauwa mai na veiyasai vuravura, ni rawa ni rawa ni tarovi.

• Maroroya na i vola ni kakana o nanuma ni rawa ni vakavuna, ka bulia e dua na lisi ni veika e vakavuna vei iko.

• Vakawati na vakayagataki ni alokolo kei na sigareti ka saga mo tarova na kubou ni tavako.

Na Tiko Vata kei na Migraine kei na Bibi ni Veivuke Mai Vua na Dauvakatavulici

E dodonu me nanumi ni kevaka e sega ni walia na migraine se sega ni vakayagataki vakavinaka, ena rawa ni vakaleqa vakalevu na i vakarau ni bula. Kevaka e dau yaco vakalevu na nomu matataka se vakaleqa na nomu bula e veisiga, na kena raici e dua na vuniwai ni neurology na i vakarau vinaka duadua. Ena rawa ni o rawata na vei walia kei na i vakasala e vakatabakidua ki na migraine ena kena vakadikevi vakadodonu.

Taro Dau Tarogi

1. E rawa ni walia na migraine?

Kevaka e sega ni dua na mate e rawa ni yali taucoko na migraine, ia ena veiwali vinaka kei na veisau ni i vakarau ni bula, ena rawa ni vakalailaitaki vakalevu na levu kei na kaukauwa ni kena yaco. E levu vei ira na tauvimate era rawa ni vakila na vakacegu ena i vakasala ni vuniwai.

2. E tu vei migraine e dua na veiwekani kei na mate ni mona?

Sega, na matedewa ni ulu e vakavoui ena migraine e sega ni dau veisemati kei na mate ni mona. Ia, kevaka e dua na veisau totolo ena matedewa ni ulu, matedewa kaukauwa vou, ivakatakilakila ni mona se so tale na leqa vou, e dodonu mo veitaratara vakavuniwai.

3. E vakalevu na ca ni migraine e so na aura?

Na migraine e so na aura e sega ni dau ca vakalevu mai na migraine sega ni aura. Ia, ena gauna ni aura, e rawa ni yaco vakadredre na yali ni rai se leqa ni vosa. Bibi na kena raici vakavuniwai.

4. E rawa ni yaco na migraine vei ira na gone?

Io, na migraine e rawa ni tekivu mai na gauna ni gone. Ia, e rawa ni duidui na ivakatakilakila ka dau dredre na kena kilai ena gone. Kevaka e tu na nanuma ni migraine vei ira na gone, e dodonu me vakadikevi vakavuniwai.

5. Na cava e vakavuna na yaco ni migraine?

Na galili, sega ni moce vinaka, sega ni kana ena gauna dodonu, kakana kei na gunu eso, veisau ni hormone, rarama kaukauwa, boi kei na rogo mai na veiyasai vuravura, kei na veisau ni draki e wili me veika levu e vakavuna.

6. Na kakana cava me tarovi ena migraine?

Na kakana bulabula, cheese e vakatubu, sokolati, so na mataqali alokolo, kakana bibi kei na kakana fried, kakana e levu kina na nitrate se tiramine e rawa ni dodonu me tarovi.

7. E rawa ni vakavuna na migraine e dua na leqa tudei?

Na migraine e sega ni vakavuna e dua na leqa tudei ni yago; ia kevaka e sega ni walia, ena rawa ni vakalailaitaka vakalevu na i vakarau ni bula.

8. E dodonu meu vakayagataka tikoga na noqu wainimate?

E dodonu mo vakayagataka na wainimate e vakarota na vuniwai ena i sau kei na gauna e vakarautaka. Tarova na veisau totolo ka veitaratara vakavuniwai ni bera ni tarova na wainimate.

9. E vinaka na veivakauyaki ni kakana ena migraine?

E tu eso na i tukutuku ni magnesium, vitamin B2, coenzyme Q10 e rawa ni vukea, ia e dodonu me vakayagataki ga ena kena vakasalataki mai na vuniwai.

10. Ena gauna cava meu raica kina na vuniwai?

Kevaka e yaco e dua na veisau totolo kei na kaukauwa ni matedewa ni ulu, yali ni vakasama, suka, rai rua, dredre ni taubale se leqa ni balavu, e dodonu mo gole yani ki na valenibula.

11. E vukea na vuli ni yago na migraine?

Na vuli ni yago e dau cecere e rawa ni vukea na bula taucoko kei na lewa ni migraine. Ia, na vuli ni yago bibi e rawa ni vakavuna eso na yaco, o koya gona, veitaratara vakavuniwai ni bera ni vakaduria na nomu i tuvatuva ni vuli ni yago.

I Vurevure

• World Health Organization (WHO) — Headache disorders: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/headache-disorders

• International Headache Society (IHS) — The International Classification of Headache Disorders

• American Migraine Foundation — Migraine Overview

• American Academy of Neurology — Migraine Guidelines

• Silberstein SD, et al. "Migraine prevention." The Lancet, 2017.

• The Global Burden of Disease Study, The Lancet, 2017.