Kuyini Ukuvuvukala Kwesisu? Izimbangela Nezindlela Ezisebenzayo

Ukukhukuliseka Kwesisu Kuyini?
Ukukhukuliseka kwesisu, umuzwa wokungakhululeki, ukugcwala, ingcindezi noma ukungakhishwa kahle kokudla esiswini, okuyinto evamile emphakathini. Lesi simo sivame ukubangelwa ukuvuthwa noma ukwanda koketshezi esiswini noma emathunjini. Ukwakheka kwegesi ohlelweni lokugaya ukudla kujwayelekile futhi akuyona into eyingozi empilweni. Kodwa-ke, uma inani legesi lenyuka noma umzimba uhluleka ukukhipha le gesi, ukukhukuliseka kwesisu, ukuqina kanye nezinye izimpawu kungavela.
Ukukhukuliseka kwesisu kuyinto engase yenzeke kunoma ubani ngezikhathi ezithile. Nokho, uma kuba yinto eqhubekayo noma engapheli, izimbangela ezingaphansi kufanele zihlolwe. Ukukhukuliseka kungaba yisimo sesikhashana, kodwa kwesinye isikhathi kungaba uphawu lwezinkinga ezinzima zempilo. Ngakho-ke, uma ukukhukuliseka kuqhubeka ngendlela engajwayelekile, kunconywa ukuthi kuhlolwe uchwepheshe.
Ukukhukuliseka Kwesisu Kuvame Ukuvela Ngezimo Zinjani?
Ukukhukuliseka kwesisu kungavela ngenxa yezizathu eziningi. Izimbangela ezivame kakhulu zihlanganisa izifo zohlelo lokugaya ukudla (njenge-irritable bowel syndrome, isifo sika-celiac, i-gastritis, i-ulcer kanye nokungahambi kahle kwesisu), ukungabekezeleli ukudla okuthile, ukungezwani nokudla, izindlela zokudla ezingalungile, ingcindezi kanye nokwakheka koketshezi emzimbeni.
Izinto eziyinhloko ezingabangela ukukhukuliseka kwesisu yilezi:
Izifo zohlelo lokugaya ukudla: Isifo sika-celiac, i-irritable bowel syndrome (IBS), i-ulcer, i-gastritis, ukungahambi kahle kwesisu, i-dyspepsia, umdlavuza wesisu noma wamathumbu, izinkinga zesikhwama samafutha kanye ne-hernia yesisu.
Ukukhukhuliseka (ukuqoqwa koketshezi): Ukudla okuningi okunotshwala, ukunganyakazi okwanele kanye nokudla okuncane okuqukethe i-potassium kungabangela ukugcinwa koketshezi emzimbeni. Lokhu kungaholela ekukhukulisekeni esiswini.
Ukudla okungelona okunempilo: Ukudla okukhulu okune-carbohydrate, ukukhetha ukudla okungenalo ifayibha kanye nokudla ngokushesha kungandisa umuzwa wokukhukuliseka ohlelweni lokugaya ukudla.
Ukungezwani nokudla kanye nokungabekezeleli ukudla: Ukungezwani nobisi, amaqanda, isoya, i-gluten, ukolweni nakunye ukudla kungaholela ekukhukulisekeni kwesisu. Futhi, ukudla okwenza igesi njengama-legume, iklabishi, i-cauliflower kanye ne-broccoli kungaba nomthelela.
Ingcindezi: Ingcindezi yengqondo inomthelela ongemuhle ngqo ohlelweni lokugaya ukudla futhi ingaphazamisa ukuhamba okuvamile kokugaya ukudla.
Ukukhukuliseka Kwesisu Okuqhubekayo Nezimo Okufanele Zithathwe Ngokukhulu Ukubaluleka
Uma ukukhukuliseka kwesisu kuphindaphinda noma kungapheli isikhathi eside, kungase kube uphawu lwenkinga yezempilo ebalulekile. Kwezinye izimo; ukuvinjelwa kwamathumbu, umdlavuza, ukuqoqwa koketshezi ngokweqile (ascites), noma ukopha kungabangela ukukhukuliseka kwesisu. Futhi, ukungabekezeleli ubisi noma i-gluten nakho kuvame ukubonakala ngokukhukuliseka kwesisu. Ezimweni ezinjalo, ukuhlolwa kochwepheshe kubalulekile kakhulu.
Ukukhukuliseka Kwesisu Esingezansi: Izimbangela Nezindlela Zokubhekana Nakho
Ukukhukuliseka esifubeni esingezansi kungavela ngezimbangela ezihlukile kunezisesifubeni esiphezulu. Ikakhulukazi kwabesifazane, izinguquko zamahomoni ngaphambi kwesikhathi sokuya esikhathini, izifo zohlelo lokuchama, amatshe ohlelo lokuchama, ama-cyst ezinkoveni, izifo ezithathelwanayo zendawo ye-pelvis, ukungahambi kahle kwesisu noma izinkinga zamathumbu kungaba nomthelela. Ukukhukuliseka kwesisu esingezansi kwesinye isikhathi kungabangelwa izimbangela ezilula ezifana nesifo sohudo noma izifo zohlelo lokuchama. Kodwa uma kunezimpawu ezifana nobuhlungu obukhulu, umkhuhlane ophezulu noma ukwehla kwesisindo okungachazeki, ukuhlolwa kwezokwelapha kuyadingeka.
Izindlela Ezijwayelekile Zokunciphisa Ukukhukuliseka Kwesisu Esingezansi
Ukwelashwa kokukhukuliseka kwesisu esingezansi kuya ngezimbangela ezitholakele. Ezimweni zezifo zohlelo lokuchama kungadingeka imishanguzo yokubulala amagciwane, kanti amatshe angadinga ukuhlinzwa noma imishanguzo ethile. Kuma-cyst ezinkoveni, ukulandelwa noma ukuhlinzwa kungaba yizixazululo. Uma ukukhukuliseka kubangelwa ukungahambi kahle kwesisu, izinguquko ekudleni nasekuphileni kunconywa. Ngakho-ke, uma ukukhukuliseka kwesisu esingezansi kungapheli ngokwakho, kubalulekile ukubonana nodokotela.
Yiziphi Izimpawu Ezivela Ngesikhathi Sokukhukuliseka Kwesisu?
Ngesikhathi sokukhukuliseka kwesisu noma esiswini, izimpawu zingahluka kumuntu nomuntu. Izimpawu ezivame kakhulu yilezi:
Ukukhuphuka kokubhema noma ukukhishwa kwegesi ngomlomo,
Ukukhula kwesisu ngaphandle,
Ubuhlungu besisu kanye nemivimbo,
Umuzwa wokugcwala kanye nengcindezi esiswini,
Kwezinye izikhathi ukuphefumula kanzima noma isifiso sokuvama ukuya endlini encane.
Izindlela Ezisebenzayo Zokunciphisa Ukukhukuliseka Kwesisu
Kungenzeka ukuncoma izinguquko ezithile ekuphileni ukuze kubhekwe ukukhukuliseka kwesisu nokunciphisa ukungakhululeki:
Ukudla kancane nangokuqaphela: Ukudla ngokushesha akukhuthazwa, kudingeka ukugaya kahle ukudla nokudla kancane ukuze kugwenywe ukugwinya umoya omningi.
Ukungakhulumi kakhulu ngesikhathi sokudla: Lokhu kunciphisa inani lomoya ogwiniwayo.
Ukuhamba: Ukuzivocavoca okuncane kusiza ukuhambisa uhlelo lokugaya ukudla futhi kusize ukukhishwa kwegesi emzimbeni.
Ukuzilolonga isisu: Lokhu kunomphumela wokuthambisa imisipha yesisu nokwenza kube lula ukugaya ukudla.
Izitsha zamatshwele: I-ginger, i-turmeric, i-chamomile, i-mint kanye netiye eliluhlaza kungasiza ekusekeleni ukugaya ukudla futhi kunciphise ukukhukuliseka.
Ukuphuza amanzi anelamula: Ikakhulukazi ekuseni, amanzi anelamula angaba nomphumela wokuvuselela uhlelo lokugaya ukudla.
Ukudla okuqukethe ama-probiotic: Ukudla okufana no-yogurt okusekela impilo yamathumbu kungaba usizo kulabo abangenaso isifo sokungabekezeleli ubisi.
Ukusebenzisa i-hot water bottle noma ukugeza ngamanzi ashisayo: Lokhu kusiza ukuthambisa imisipha yesisu nokunciphisa ukukhukuliseka.
Ukugwema iziphuzo ezinegesi kanye nokudla okunamafutha amaningi.
Ukugwema ingcindezi: Ukusebenzisa amasu okulawula ingcindezi kungaba nomthelela omuhle ohlelweni lokugaya ukudla.
Ngaphezu kwalokho, ukuphuza amanzi amaningi, ukuzivocavoca okwanele nokudla okunempilo okuqukethe ifayibha kubalulekile ekulweni nokukhukuliseka kwesisu.
Izindlela Zokwelapha Nezokweseka Ekukhukulisekeni Kwesisu
Ekuphathweni kokukhukuliseka kwesisu, inhloso enkulu ukuthola imbangela engaphansi bese kukhethwa indlela efanele. Uma izikhalo ziqhubeka isikhathi eside noma ziba zimbi, udokotela angancoma ukuhlolwa okujulile njenge-endoscopy noma i-colonoscopy. Ngokwezimbangela, kungadingeka ukwelashwa kwezokwelapha, izinguquko ekuphileni noma izinhlelo zokudla ezikhethekile. Kwezinye izimo, ukwesekwa ngama-probiotic kungaba usizo.
Ekubhekaneni nokukhukuliseka, kunconywa ukudla izikhathi eziningi kodwa kancane, ukuhlela kahle imikhuba yokuhamba endlini encane, ukuphuza amanzi anele (imvamisa kunconywa amalitha angu-2-3 ngosuku) nokuzivocavoca njalo. Imisebenzi efana nokubhukuda, ukugijima, ukuhamba isiza ukugaya ukudla; kanti i-yoga ne-pilates nazo zingaba usizo ekuthambiseni umzimba.
Uma ukukhukuliseka kwesisu kuvela ngokuzumayo, kuhambisana nobuhlungu obukhulu, umkhuhlane ophezulu noma igazi esihlalweni, kufanele uye esikhungweni sezempilo ngokushesha okukhulu.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
1. Ukukhukuliseka kwesisu kungaba nini inkinga yezempilo ebucayi?
Uma ukukhukuliseka kwesisu kuqhubeka isikhathi eside, kwanda ngokushesha noma kuhambisana nobuhlungu obukhulu, ukwehla kwesisindo ngokuzumayo, igazi esihlalweni noma umkhuhlane ophezulu, kufanele uthintane nodokotela. Lokhu kungaba uphawu lwezinye izifo ezinzima.
2. Yiziphi izinhlobo zokudla okufanele ngizigweme ukuze nginciphise ukukhukuliseka kwesisu?
Ukudla okwenza igesi njengama-legume, iklabishi, i-broccoli, iziphuzo ezinegesi, ukudla okunamafutha amaningi nokudla okucutshunguliwe ngokweqile, ubisi, i-gluten nakunye ukudla onokungezwani nako kungandisa ukukhukuliseka kwesisu. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi yikuphi ukudla okukwenza ungakhululeki.
3. Yiziphi izitsha zamatshwele ezisiza ukukhukuliseka kwesisu?
I-ginger, i-chamomile, i-turmeric, i-mint kanye netiye eliluhlaza zingaba nomthelela wokusekela ukugaya ukudla. Kodwa-ke, ngaphambi kokusebenzisa njalo, qiniseka ukuthi awunazo ezinye izifo ezingaphansi.
4. Ukuhamba kuyasiza ekukhukulisekeni kwesisu?
Yebo, ukuhamba nokuzivocavoca okuncane kusiza ukusebenza kohlelo lokugaya ukudla futhi kwenze kube lula ukukhishwa kwegesi.
5. Ingabe wonke umuntu onezinkinga zokukhukuliseka kwesisu kufanele asebenzise ama-probiotic?
Ama-probiotic angaba usizo kwabanye abantu, kodwa akufanele asetshenziswe yibo bonke. Ikakhulukazi uma izikhalo zinzima noma zihlala isikhathi eside, kubalulekile ukubonana nochwepheshe wezempilo ngaphambi kokusebenzisa ama-probiotic.
6. Yiziphi izimo lapho kufanele uphuthume kudokotela uma unezinkinga zokukhukuliseka kwesisu?
Uma ukuvuvukala kuhambisana nobuhlungu obukhulu, izinga lokushisa eliphezulu, ukuphefumula kanzima, ukwehla kwesisindo ngokuzumayo, ukuphuzi kwesikhumba noma igazi esihlalweni, kudingeka ukuhlolwa ngokushesha.
7. Yiziphi izinguquko zempilo ezingasiza ekuvuvukaleni kwesisu?
Ukudla okunempilo nokulinganiselwe, ukudla kancane nangokwazi, ukuphuza amanzi anele, ukuzivocavoca njalo nokuphatha ingcindezi, kwehlisa ingozi yokuvuvukala.
8. Kungani ukuvuvukala kwesisu esingezansi kuvame kakhulu kwabesifazane?
Kubantu besifazane, izinguquko zamahomoni ngaphambi kwesikhathi sokuhlangana kwegazi, ama-cyst ezinkoveni kanye nezifo ezithathelwanayo zasesifubeni zingaba yizimbangela ezinkulu zokuvuvukala kwesisu esingezansi.
9. Yiziphi izimpawu okufanele zilandelwe uma ukuvuvukala kwesisu noma kwamathumbu kuhambisana nakho?
Ukubhonga, ukuzizwa ugcwele esiswini nokucindezeleka, imivimbo, kwesinye isikhathi ukuphefumula kanzima, isifiso sokuvama ukuya endlini encane noma imivimbo yokucindezeleka kungavela.
10. Kwenzeni uma ukuvuvukala kungadluli naphezu kwazo zonke izinyathelo ezithathiwe?
Uma ukuvuvukala kwesisu kuqhubeka naphezu kwazo zonke izinyathelo, ikakhulukazi ukuze kutholakale ukuthi kukhona yini enye inkinga yempilo engaphansi, kufanele uthintane nodokotela.
Imithombo
Inhlangano Yezempilo Yomhlaba (WHO). Imininingwane Yomhlaba Wonke Yezempilo Yamathumbu.
Izikhungo Zokulawulwa Nokuvimbela Izifo eMelika (CDC). Izimpawu Nezinkinga Zamathumbu (GI).
American College of Gastroenterology. Ulwazi Lwesiguli: Ukuvuvukala, Umoya, Nokuphuma Komoya Esiswini.
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Umoya Emgudwini Wokugaya Ukudla.
Mayo Clinic. Ukuvuvukala Kwesisu: Izimbangela, Izimpawu Nokwelashwa.