Na ka mo kila me baleta na Vitamin kei na Vitamin B12
Na cava na Vitamin?
Na vitamin e dua na tiki bibi ni kakana me rawati kina na bula bulabula. A vakamacalataki taumada ena yabaki 1912 mai vei Casimir Funk, dua na daunibula mai Polani, na vosa "vitamin" e kena ibalebale "amin e bibi ena bula." Oqo na veika bibi vei tamata e wasei rua: na vitamin e luvu ena wai kei na vitamin e luvu ena waiwai.
Na vitamin e luvu ena wai e kilai levu duadua kina na mataqali B vitamin. Oqo e okati kina: tiamin (B1), riboflavin (B2), niasin (B3), pantotenik asidi (B5), pridoksin (B6), biotin (B7), folik asidi (B9) kei na kobalamin (B12), ka ra walu kece na vitamin ena ilawalawa oqo.
Na iTukutuku Rabailevu me Baleta na B12 Vitamin
Na B12 vitamin, e kilai talega me kobalamin, e dua na vitamin e luvu ena wai. E maroroi vakalailai ga ena yago; e levu duadua ena ate. E rauta ni 4 miligramu na B12 vitamin e maroroi tiko ena yago ni dua na tagane bulabula. Baleta ni lailai na kena maroroi, e dodonu me dau rawati wasoma mai na kakana.
Na B12 vitamin e kune vakalevu ena kakana mai na manumanu. E rawa ni bulia vakalailai na yago ni tamata ena kete, ia na kena rawati mai na kakana e bibi cake ena bula. E bibi talega me kila ni B12 vitamin e dau malumalumu ena katakata levu, ka rawa ni yali ena gauna ni kukure.
Na Veika e Cakava ena Yago:
E veivuke vata kei na folik asidi ena buli ni sela damu damudamu.
E bibi ena buli ni DNA kei na kena buli na iubi ni sela ni mona (miyelin) e wavoliti ira na sela ni mona. Na miyelin e vukea na totolo ni vakau itukutuku ena mona.
E veivuke ena kena vakayagataki vinaka na amino asidi kei na so na minerali (vakabibi na zinc kei na magnesium).
E tiko talega na nona ilesilesi ena kena vakasukai tale na B12 e buli ena yago.
Na iRairai ni B12 e Lailai ena Yago
Na lailai ni B12 vitamin e rawa ni laurai ena veimataqali tikina ni yago kei na veisau ni kena cicivaki. Eso na ivakaraitaki e dau laurai vakalevu:
Kana lailai (anemia), vakabibi na pernisiyos anemia. Ena rawa ni laurai kina na titobu ni yalo, oca, lailai na kaukauwa, dredre ni vakasamataka na ka kei na vakasuasuataki ni ulu.
Na damudamu kei na mosi ena yamedra, mavoa ena gusu, mosi ni sui ni yava ena bogi kei na leqa ni kena vakasavasavataki na kakana me vaka na leqa ni kete.
Na mosi, mavoa, karokaro kei na leqa ni mona ena liga, qaqa, yava kei na yavana. Ena gauna e vakalevu kina, e rawa ni lailai na vuku, leqa ni nanuma kei na dredre ni vakasamataka na ka.
Vakabibi vei ira na qase, e rawa ni laurai na leqa ni nanuma kei na guilecava. Ni sa vakalailai na kena rawa ni yago ni qase e maroroya na B12, e dodonu me ra vakaraici vakavinaka na qase ena vuku ni leqa oqo.
Eso na vakadidike e vakaraitaka ni lailai ni B12 e rawa ni vakavuna na vakaloloma ni vakasama.
Na lailai ni B12 ena dede, e rawa ni vakalailaitaka na totolo ni metabolism ena kena vakalailaitaki na buli ni sela vou.
Na luvu ni uluna e rawa ni laurai ena so na gauna ni lailai na B12. Ia, e dodonu me nanumi ni levu ni vuna ni luvu ni ulu e vu mai na ivakarau ni kawa.
Na Veikakana e Kune Kina na B12
Na B12 vitamin e kune vakalevu ena kakana mai na manumanu. Ena yago ni tamata bulabula, na B12 ena dra e rauta ni 150 pg/ml, ka ke lailai mai na 80 pg/ml e kena ibalebale ni lailai. Na kena dodonu me rawati ena dua na siga e rauta ni 2.4 microgramu.
Eso na kakana e sinai ena B12:
Ate, spleen kei na so tale na tikina ni manumanu
Kakana mai na waitui me vaka na midia, oyster, karidis
Ika me vaka na trout, tuna, mackerel
Witi, yogurt, cheese kei na so tale na kakana mai na witi
Drua ni toa
Na iVakarau e Dau Vakararawataki Kina na B12
Leqa ni kena rawa ni yago e gunu (me vaka na mate ni kete se na dra ni kete, otioti ni veisele)
Kana sega ni dodonu se sega ni veiganiti ena dede, vakabibi vei ira na vejetariani se vegan
Vakayagataki ena dede ni so na wainimate me vaka na omeprazole, metformin
Ni sa qase, e lailai na buli ni asidi ena kete
Na Leqa ni Bula e Rawa ni Vakarautaki ena Lailai ni B12
Pernisiyos anemia: Na iyaya ni bula e rawa ni vakacacana na sela ni kete ka tarova na kena rawati na B12.
Na anemia e vu mai na lailai ni folik asidi e rawa ni yaco vata kei na lailai ni B12 ka vakalailaitaka na buli ni sela damu damudamu.
Na mona e rawa ni vakaleqai ka vakavuna na mosi, mavoa kei na leqa ni toso.
Na lailai ni B12 ena dede e rawa ni vakavuna na leqa ni yago ni lomada kei na dra.
E rawa ni vakaleqa na bula ni sui ka vakavuna na osteoporosis kei na mavoa ni sui.
Na iWalewale ni Kaukauwa kei na Vakasavi ni Lailai ni B12
Ni laurai na lailai ni B12, e dodonu me kilai taumada na vuna. E rawa ni vu mai na kana sega ni dodonu (me vaka vei ira na sega ni kania na kakana mai na manumanu), leqa ni kena rawa ni yago e gunu (mate ni kete se na veisele), se na vakayagataki ni so na wainimate.
Ke lailai na kena rawati mai na kakana, e dodonu me vakuria na kakana e sinai ena B12 ena imuri ni kakana, ka ke gadrevi me vakayagataki na ivakau (tablet se sublingual). Ia, ke leqa na kena rawa ni yago e gunu, na ivakau vaka oqo e sega ni rauta; ena gadrevi kina me cula na B12 vitamin.
Na sala vinaka duadua ni tarova na lailai ni B12 oya na kana dodonu ka veiganiti ni kakana e sinai ena B12. Vakabibi vei ira era tiko ena leqa (vejetariani, qase, era sa veisele na kete se na dra ni kete), e dodonu me ra vakaraici vakadokadoka ena vukei ni vuniwai.
Na Tarogi Wasoma
1. E rawa vakacava ni kila ni lailai na B12 vitamin?
Na lailai ni B12 e dau laurai ena oca, guilecava, kana lailai, mavoa ena liga kei na yava. Eso era na raica na leqa ni kena vakasavasavataki na kakana, mosi ena yamedra kei na leqa ni mona. Me vakadeitaka, e dodonu me vakayacori na vakadidike ni dra.
2. O cei e tiko ena leqa ni lailai ni B12?
O ira na vegan kei na vejetariani era sega ni kania na kakana mai na manumanu, o ira era sa veisele na kete se na dra ni kete, o ira na sivia na 65 na yabaki, kei ira era tiko ena mate ni kete kei na dra ni kete ena dede era tiko ena leqa levu.
3. E ca na levu ni B12 vitamin?
Na B12 vitamin e luvu ena wai, o koya gona na kena levu e dau vakasavi ena mimi ka lailai na leqa ni kena vakaleqa na yago. Ia, na vakayagataki ena levu ni ivakau me dau vakayacori ga ena rairai ni vuniwai.
4. E rawa ni vakavuna na luvu ni ulu na lailai ni B12?
Na lailai ni B12 e rawa ni vakavuna na luvu ni ulu ena so na tamata. Ia, na vuna levu duadua ni luvu ni ulu e dau vu mai na kawa kei na veisau ni hormone.
5. E vakayagataki vakacava na ivakau ni B12?
Ke laurai na lailai, ena vakatura na vuniwai mo gunuva na tablet, sublingual tablet se cula na B12. Na kena dodonu kei na sala ni vakayagataki ena vakatau ena vuna ni lailai.
6. Na veika cava e kune kina na B12?
Na veika levu e okati kina na ate, lewenimanumanu, kakana mai na waitui, ika, witi, yogurt kei na drua ni toa.
7. E rawa vakacava ni maroroya na vegan mai na lailai ni B12?
Na kakana mai na kau e sega ni rawa ni solia na B12 ena rauta. O koya gona, e dodonu me ra vakayagataki wasoma na ivakau ni B12 na vegan ka ra vakaraici vakadokadoka ena vuniwai.
8. E rawa ni vakavuna na vakaloloma ni vakasama na lailai ni B12?
Eso na vakadidike e vakaraitaka ni lailai ni B12 e rawa ni sema kei na vakaloloma ni vakasama kei na lailai ni vuku.
9. Na cava e bibi kina na B12 vitamin ena gauna ni bukete?
Na kena rawati vinaka na B12 ena gauna ni bukete e bibi me bula vinaka kina na mona kei na ulunivanua ni gone. Ke lailai, e rawa ni tubu na leqa ni tubu ni gone.
10. Na cava e yaco ke sega ni walia na lailai ni B12?
Ke sega ni walia na lailai ni B12 ena dede, e rawa ni vakavuna na leqa ni mona ka sega ni rawa ni walia, kana lailai kei na leqa ni bula ni sui. O koya gona, e bibi me kilai totolo ka walia vakatotolo.
11. E dodonu me ra vakayagataki na ivakau na tamata kece?
Ke kana dodonu ka veiganiti, e sega ni dodonu me ra vakayagataki na ivakau. Ia, vei ira era tiko ena leqa, e dodonu me tekivu ena vakatutu ni vuniwai.
12. E maroroya na B12 vitamin mai na mate ni kenisa?
Na ivakamacala vakasaenisi ena gauna oqo e sega ni vakaraitaka na sema doudou ni B12 ivakau kei na tarova ni kenisa. E sega talega ni dua na ivakadinadina ni kena levu ni ivakau e vakalailaitaka na leqa ni kenisa.
I Vurevure
World Health Organization (WHO). Vitamin kei na Mineral Requirements ena Kanavata ni Tamata (iTukutuku ni Ripote).
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Vitamin B12 iTukutuku ni Dausiga.
The National Institutes of Health (NIH) – Office of Dietary Supplements. Vitamin B12: iTukutuku ni Dausiga vei ira na Dauvakasala ni Bula.
American Society of Hematology. Pernicious Anemia.
British Dietetic Association (BDA). Vitamin B12 — iTukutuku ni Kakana.
MedlinePlus. Dravudravua ni Vitamin B12.