Na cava na Kandaki Po2 Lailai? Na Bibi kei na Vakarautaki ni Rawa ni Oksijeni

Na cava na Po2 Lailai?

Na lailai ni Po2 e kena ibalebale ni sa lutu na vakasama ni oksijeni ena dra mai na kena ituvaki dodonu. Na ituvaki oqo e vakaraitaka ni sa sega ni rawata vinaka na yago na oksijeni e gadrevi, ka dau vakaraitaki vakalevu me ivakatakilakila ni leqa ena ivakarau ni cegu. Na lutu ni Po2 e vakavuna me lailai na oksijeni e yaco tiko vei na sela kei na vei loma ni yago. Ena vuku ni ka oqo, e rawa ni dredre kina na cakacaka ni veisiga, lutu na kaukauwa kei na so tale na leqa ni bula e rawa ni yaco.

Na cava e Vakarautaka na Lailai ni Po2?

Na lailai ni Po2 ena dra e rawa ni vakavuna mai na vuqa na vuna duidui. Na vuna e dau laurai vakalevu duadua oya na mate ni ivakarau ni cegu (me vaka na mate ni cegu sega ni rawa ni vakavinaka - COPD, asima, pneumonia), mate ni yalo, mate ni dra me vaka na anemia kei na leqa ni ivakarau ni veitosoyaki ni dra. E rawa talega ni vakaleqa na Po2 na veika me vaka na vakaleqai ena carbon monoxide se na moce sega ni vinaka (sleep apnea).

Na qase, mate dede, sega ni vinaka na veikoso ni vo ni yago kei na leqa ni metabolism e rawa talega ni vakalailaitaka na Po2. Ni duidui na vuna e vakavuna mai na tamata yadua, e dodonu me vakadikevi vakavuniwai me kilai kina na vuna dina e tu e muri.

Ena Rawa Vakacava ni Kilai na Lailai ni Po2 ena Dra?

Na kena vakadeitaki dina ni lutu na Po2 e vakayacori ena vakadidike ni gas ena dra ni arteri. Ia, na vakadidike oqo e dau vakayacori kevaka e tu na leqa ni cegu, mosi ni loma ni ucu, vakasama malumalumu, se na sega ni matata na vakasama. E rawa talega ni vakayacori na vakadidike oqo ena veika e ra:

• COPD kei na so tale na mate ni cegu

• Sega ni rawata vinaka na cegu

• Mate ni yalo se sega ni vinaka na cakacaka ni yalo

• Leqa levu ni veitosoyaki ni dra se na vakalalai ni dra

• Yaco balavu ni vakabulabulataki ni yago ni oti na vakalutu ni moce

• Vakaleqai ena carbon monoxide se so tale na vakaleqai

• Mate ni veikoso kei na leqa ni metabolism

Kevaka e dua e sotava na leqa ni cegu, vakasauri ni vakasama se na sega ni matata na vakasama, e dodonu me gole vakatotolo ina valenibula me vakayacori na veivakadidike e gadrevi.

Na ivakatakilakila ni Lailai ni Po2?

Kevaka e lailai na Po2 ena dra, e rawa ni laurai na ivakatakilakila oqo:

• Dredre ni vosa, sega ni rawata vinaka na vosa

• Leqa ni vakasama kei na sega ni rawa ni vakasamataka vinaka

• Vakasama malumalumu se rawa ni lutu vakasauri

• Mosi ena loma ni ucu

• Dredre ni cegu se cegu totolo

• Yalolailai tikoga, lutu na kaukauwa

• Malumalumu vakalevu kei na oca

O ira era sotava na ivakatakilakila oqo, me ra gole vakatotolo ina vuniwai me vakadikevi, kevaka e gadrevi me vakayacori na vakadidike ni gas ena dra.

Ena Rawa Vakacava ni Vakasavi na Lailai ni Po2?

Na veiqaravi e vakatau ena vuna e vakavuna na lailai ni Po2 kei na ituvaki ni bula ni tauvimate. Na veiqaravi e dau vakayacori vakalevu oya na veiqaravi ni oksijeni. Ena vukea na veiqaravi oqo me tubu vakatotolo na oksijeni ena dra, me rawa ni rawata na yago na oksijeni e gadrevi.

Kevaka e sega ni rauta na veiqaravi ni oksijeni se dua tale na mate e gadreva na veiqaravi tale eso, e rawa ni vakayagataki na wainimate se vakayacori na veiqaravi vakavuniwai. Na inaki levu duadua ni veiqaravi oya me kilai na vuna dina e vakavuna na lailai ni Po2 ka vakayacori na veiqaravi me vaka e gadrevi. E dodonu me vakaraici vakavuniwai ka vakarautaki na ituvatuva ni veiqaravi me vaka na ituvaki ni tamata yadua.

Na Cava me Cakava me Maroroi Tiko na Po2 ena Dra?

Na bula savasava e vukea me maroroi tiko na Po2 ena dra. Na veitaqomaki oqo e vukea na bula ni yalo kei na cegu:

• Kua ni gunu sigaretini se wainigunu

• Qarauna na ituvaki ni cagi, kua ni tiko balavu ena vanua e dukadukali

• Cakava wasoma na vuli ni yago ka bula vakayago

• Gunuva vakalevu na wai, kania na kakana dodonu ka savasava

• Qarauna na levu ni yago, tosoya tiko na yago ena kena levu dodonu

Kevaka e tu na mate dede se leqa ni cegu, kua ni guilecava na vakadidike vakavuniwai ka vakayacora wasoma na veitaratara kei na vuniwai.

Veitarogi Wasoma

1. Na cava na Po2, na cava e vakaraitaka na Po2 ena dra?

Na Po2 e vakaraitaka na vakasama ni oksijeni e toso tiko ena dra. E vakadidikei ena vakadidike ni gas ena dra ni arteri ka vukea me da kila se rawata vinaka na sela na oksijeni se sega.

2. Na cava na ivakatakilakila ni lailai ni Po2 ena dra?

Na ivakatakilakila levu duadua oya na dredre ni cegu, oca, vakasama malumalumu, mosi ni loma ni ucu, dredre ni vakasama kei na malumalumu.

3. E vakaleqai na bula na lailai ni Po2?

Io, kevaka e lailai vakalevu na Po2, e rawa ni vakaleqa na cakacaka ni loma ni yago ka rawa ni vakaleqai sara na bula. O koya gona, e gadrevi na vakadidike vakavuniwai.

4. Na cava me vinaka kina na Po2?

Na Po2 dodonu ena dra ni arteri e dau vakabauta ni sa tiko ena 75-100 mmHg. E rawa ni duidui vakatau ena yabaki, ituvaki ni bula kei na ivakarau ni yago.

5. Na cava na vakadidike e vakayacori me kilai kina na lailai ni Po2?

Na vakadidike bibi duadua oya na vakadidike ni gas ena dra ni arteri. Kevaka e gadrevi, e rawa ni vakayacori tale eso na vakadidike.

6. Na cava me caka vakatotolo kevaka e lailai na Po2?

Kevaka e tu na ivakatakilakila ni leqa, me gole vakatotolo ina valenibula ka vakayacori na veiqaravi ni oksijeni kevaka e gadrevi.

7. E dau vakaraitaka tiko ga na mate bibi na lailai ni Po2?

Sega ni dau vakaraitaka tiko ga na mate bibi; ia kevaka e laurai vakalevu se dede, e dodonu me vakadikevi na vuna dina.

8. E rawa ni vakayacori na veiqaravi ni oksijeni ena vale?

E rawa ni vakayacori na veiqaravi ni oksijeni ena vale ena kena vakarautaki mai vei vuniwai, ia e dodonu me vakaraici vakavuniwai tikoga.

9. E vakaleqa na Po2 na gunu sigaretini?

Io, na gunu sigaretini e vakaleqa na cakacaka ni cegu ka vakalailaitaka na Po2 ena dra.

10. E rawa ni vakavuna na lailai ni Po2 na levu ni yago?

Io, na levu ni yago e rawa ni vakalailaitaka na kaukauwa ni cegu ka vakalailaitaka na Po2 ena dra.

11. Na cava na mate e rawa ni vakavuna na lailai ni Po2?

COPD, asima, pneumonia, sega ni vinaka na yalo, anemia kei na vuqa tale na mate e rawa ni vakavuna na lailai ni Po2.

12. Na cava me caka me tarova na lailai ni Po2?

Cakava wasoma na vuli ni yago, kania na kakana dodonu, kua ni tiko ena cagi dukadukali se gunu sigaretini, kua ni guilecava na vakadidike vakavuniwai.

Ivakatekivu

• World Health Organization. Chronic Respiratory Diseases.

• American Thoracic Society. Oxygen therapy guidelines.

• European Respiratory Society – Clinical Practice Guidelines.

• U.S. National Library of Medicine - MedlinePlus: Blood gas test.