Zvinofanira Kuzivikanwa Nezve Pneumonia

Zviratidzo zveZatürre (Pnömoni) Chii?

Pnömoni kazhinji inobata mapapu, uye kana isina kurapwa inogona kuva nenjodzi huru inotora upenyu. Zviratidzo zvinowanzoonekwa zvinosanganisira kupisa muviri kwakanyanya kunotanga pakarepo, kudedera uye kunzwa kutonhora, kukosora, kugadzira fivha yakawanda uye ine ruvara (yero, girini kana brown). Pamusoro pezvo, mamwe marudzi epnömoni anogona kutanga nemazuva mashoma ekurasikirwa nechido chekudya, kusava nesimba, kurwadziwa kwemhasuru nemajoini, uye munguva inotevera kukosora kusina fivha, kupisa muviri, kusvotwa nemusoro, uye dzimwe nguva kukosora kusvika wadzvova. Kunyanya kukurumidza kufema, kurira muchipfuva, kudikitira uye kunzwa kuneta kwakanyanya zvinogona kuonekwa.

Zviratidzo izvi dzimwe nguva zvinogona kuvhiringidzwa nezvirwere zvemumhepo zvakaita sekutonhora. Asi kana zvichemo zvikawedzera kana zvisingapori mumazuva mashoma, kunyanya kune vari munjodzi, zvakakosha kuti vaende kun'anga kuti vatongorwe kana vasina kutapukirwa nepnömoni.

Pnömoni Inoonekwa Sei?

Paunoenda kuna chiremba, anoita ongororo yakadzama uye kana akawana zviratidzo zvakajairika, anowanzo shandisa X-ray yemapapu kuti asimbise chirevo. Mune mamwe mamiriro, bvunzo yeropa uye muenzaniso wefivha zvinogona kukumbirwa. Kuona chirwere nekukurumidza kwakakosha zvikuru mukubudirira kwekurapa.

Zatürre (Pnömoni) Inotapuriranwa Here?

Chikonzero chepnömoni kazhinji mabhakitiriya, mavhairasi kana dzimwe nguva fungi. Zvirwere zvemumhepo zvinotungamira kuchirwere ichi (semuenzaniso furuwenza) zvinotapuriranwa nyore uye zvinopararira nekukosora kana kukosora. Zvakare, kushandisa midziyo yakaita semagirazi, makapu, matauro nevamwe vanhu vanenge vatapukirwa kunowedzera mukana wekutapurirana.

Zatürre inonyanya kukuvadza vana vadiki, vakwegura, vanhu vane immune system yakaderera kana vane zvirwere zvisingaperi, uye njodzi yekuwedzera kwekomplication yakakwira. Pasi rose, pnömoni ndeimwe yezvirwere zvinotapuriranwa zvinowanzoitika uye zvinokonzeresa kufa kwakawanda.

Ndezvipi Zvinowedzera Njodzi yePnömoni?

Mamwe mamiriro anogona kuita kuti pnömoni ibude nyore. Izvi zvinosanganisira:

• Kukwegura: Vanhu vane makore anopfuura 65 vanonyanya kunge vari panjodzi.

• Zvirwere Zvisingaperi: Asthma, KOAH, bronşektazi, zvirwere zvemapapu kana emwoyo, zvirwere zvemitsipa kana chiropa, chirwere cheshuga uye immune system yakaderera (semuenzaniso AIDS, zvirwere zveropa, kushandirwa nhengo).

• Kushandisa Fodya neDoro: Zvinoderedza kudzivirirwa kwemapapu.

• Kunetsa Kumedza: Kunyanya kune vakaremara, zvirwere zvehuropi, kana kukanganiswa kwemhasuru kana tsinga.

• Kukosora Kazhinji kana Zviri mudumbu Zvichipinda mumhepo (Aspirasyon)

• Kuvhiyiwa Kukuru Kwakaitwa Munguva Pfupi Yapfuura

• Mwaka wekupararira kwefuruwenza nezvimwe zvirwere zvemavhairasi

Kuziva zvinhu izvi uye kudzora zvinogoneka kunobatsira kuderedza njodzi yepnömoni.

Chii Chingaitwa Kudzivirira Pnömoni?

Nzira dzekudzivirira zatürre dzinogona kupatsanurwa muzvikamu zvinoverengeka:

• Kurapa zvirwere zvisingaperi zvakanaka uye kuenda kun'anga nguva nenguva

• Kudya kwakaringana uye kwakakwana, kudzivirira kushushikana

• Kutevedzera mitemo yekuchenesa (kugeza maoko nguva dzose, kudzivirira nzvimbo dzine vanhu vakawanda)

• Kurwisa kushandiswa kwefodya, doro uye zvimwe zvinodhaka

• Kutora matanho anodiwa kana paine kunetsa kwemabasa ekumedza

• Kunyanya panguva dzekupararira kwefuruwenza, kudzivirira nzvimbo dzine vanhu vakawanda, kushandisa maski

• Kutevedzera mitemo yekuchenesa zvakanyatsonaka kune vane immune system yakaderera uye vari munjodzi

Mamwe marudzi efuruwenza nepnömoni anogona kudzivirirwa nejekiseni. Kunyanya furuwenza, inogona kukonzera pnömoni yega kana kuita kuti muviri usava nesimba zvichiita kuti mabhakitiriya akonzere pnömoni. Saka zvakakosha kuti vanhu vane immune system yakaderera kana vari panjodzi vaitwe jekiseni refuruwenza gore rega rega panguva inorairwa (kazhinji pakati paGunyana naMbudzi).

Jekiseni rePnömokok Rinodiwa Nguva Dzipi?

Streptococcus pneumoniae, ndiyo inonyanya kukonzera zatürre pasi rose. Jekiseni rePnömokok rinokurudzirwa kunyanya kune vane makore anopfuura 65, vane zvirwere zvemwoyo kana mapapu zvisingaperi, vane chirwere cheshuga, vakabviswa lien, vane zvirwere zveropa, vane chirwere cheshuga kana immune system yakaderera. Vanhu vane immune system yakaderera uye vane AIDS vanofanirwawo kuitwa. Jekiseni rinopiwa mumhasuru uye rinogona kudzokororwa makore mashanu ega ega.

Majekiseni haafaniri kupiwa panguva yekurwara nefuru kana kupisa muviri kwakanyanya. Zvakare, jekiseni refuruwenza harifaniri kupiwa kune vane allergy yai. Zvimwe zvipimo zvefuruwenza nepnömokok zvinowanzoita zviratidzo zvishoma uye zvinopfuura; kurwadziwa kana kutsvuka panzvimbo yakabayiwa, kusava nesimba kwenguva pfupi uye kupisa muviri zvishoma zvinogona kuitika.

Zatürre (Pnömoni) Inorapwa Sei?

Nyaya zhinji dzepnömoni dzinogona kurapwa kumba, asi mamiriro akaoma kana vari munjodzi vanoda kuchengetwa muchipatara. Kurapwa kunorongwa nachiremba zvichienderana nechikonzero chezatürre, hutano hwemurwere uye kuoma kwezviratidzo. Mishonga inorairwa inowanzo sanganisira mabiotiki (kune pnömoni inokonzerwa nemabhakitiriya), mishonga inoderedza kupisa muviri uye kunwa mvura yakawanda. Kana mamiriro akaoma, kana zvichida rubatsiro rwekufema kana ICU, kuchengetwa muchipatara kwakakosha.

Kutanga kurapwa nekukurumidza kunowedzera mukana wekubudirira. Kana kurapwa kukanonoka kana mamiriro akaoma, njodzi yekuwedzera kwekomplication uye kufa inokwira. Saka varwere vanofanira kutevedzera zvese zvinorairwa nachiremba munguva yekupora.

Mibvunzo Inowanzo bvunzwa

1. Zatürre (pnömoni) inotapuriranwa here?

Mamwe marudzi ezatürre anokonzerwa nemavhairasi nemabhakitiriya anogona kutapuriranwa kubva kumunhu kuenda kune mumwe. Kunyanya zvirwere zvemumhepo (semuenzaniso furuwenza) zvinotapuriranwa nyore, asi hazvisi zvese zvinokonzeresa pnömoni zvinotapuriranwa zvakafanana.

2. Zatürre inonyanya kukuvadza mapoka api ezera?

Kunyanya kuvacheche, vana vadiki, vanhu vakuru vane makore anopfuura 65, vane zvirwere zvisingaperi uye vane immune system yakaderera, zatürre inofamba zvakaoma uye ine ngozi huru.

3. Zviratidzo zvekutanga zvezatürre chii?

Kutanga, kupisa muviri, kudedera, kunzwa kutonhora, kukosora uye fivha zvinogona kuoneka. Kusava nesimba, kusada kudya uye kurwadziwa nemusoro zvinogonawo kuoneka.

4. Pnömoni inoonekwa sei?

Ongororo inoitwa nachiremba, X-ray yemapapu uye kana zvichidiwa bvunzo yeropa kana fivha zvinobatsira pakuita chirevo.

5. Ndinofanira kuenda kuna chiremba panguva ipi?

Kana uine kupisa muviri kwakanyanya, kukosora kwakanyanya, kuchinja kwevara kwefivha, kunetseka kufema kana kunzwa kusina simba zvakanyanya, enda kuna chiremba pasina kunonoka.

6. Kurapa zatürre kumba zvinogoneka here?

Mumamiriro asina kuoma, zvinogoneka kupora nemishonga inorairwa nachiremba uye kutarisirwa kumba. Asi kana zviratidzo zvikawedzera, uri munjodzi kana mamiriro akawedzera kuipa, unofanira kuenda kuchipatara.

7. Majekiseni efuruwenza nepnömokok anokurudzirwa kune ani?

Kunyanya kune vane makore anopfuura 65, vane zvirwere zvisingaperi, vane immune system yakaderera uye vari munjodzi. Unogona kubvunza chiremba wako nezverisiki rako pachako.

8. Maitiro ekupora mushure mepnömoni akaita sei?

Vanhu vazhinji vanopora zvizere mumavhiki mashoma. Asi zera, zvirwere zviri pasi kana kana chirwere chakaoma, nguva yekupora inogona kureba. Kuzorora kwakakwana uye kuongororwa nachiremba zvinokurudzirwa.

9. Zatürre inogona kudzokorora here?

Hongu, kune vamwe vanhu zatürre inogona kuitika kakawanda. Kuvapo kwezvinhu zvinowedzera njodzi kunoita kuti izvi zviitike nyore.

10. Majekiseni ane mhedzisiro huru here?

Kazhinji mhedzisiro yacho ishoma uye inopfuura; kurwadziwa panzvimbo yakabayiwa, kupisa muviri zvishoma, kusava nesimba zvinogona kuoneka. Kana zvikaitika mhedzisiro huru, tsvaga rubatsiro rwechiremba.

11. Kushandisa fodya nedoro kunowedzera njodzi yepnömoni here?

Hongu, kushandisa fodya uye doro zvakawandisa kunoderedza kudzivirirwa kwemapapu zvichiita kuti njodzi yepnömoni iwedzere.

12. Ndakabatwa nezatürre, ndingazvidzivirira sei?

Zorora, inwa mvura yakawanda, shandisa mishonga yakapiwa nachiremba nguva dzose; dzivirira kuita mabasa anorema uye dzivirira kusangana nevanhu vakawanda kana zvichibvira.

13. Nzira inonyanya kushanda yekudzivirira zatürre ndeipi?

Kuwana majekiseni, kutevedzera mitemo yekuchenesa, kudzora zvinhu zvinowedzera ngozi uye kuita ongororo dzeutano nguva dzose pasina kukanganisa ndizvo zvimwe zvezvinonyanya kushanda pakudzivirira chirwere chemapapu.

Zvinyorwa

• Sangano reUtano Pasi Pose (WHO), Ongororo yakazara yechirwere chemapapu uye mishumo yepasi rose yechirwere chemapapu

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Pneumonia — Kudzivirira, Zviratidzo, uye Kurapa

• European Respiratory Society (ERS), Pneumonia: Mirayiridzo uye Zvakurudzirwa

• American Thoracic Society (ATS), Mirayiridzo yeCommunity-Acquired Pneumonia

• The Lancet Respiratory Medicine, Mutoro wepasi rose uye wedunhu wekupinzwa muchipatara nekuda kwechirwere chemapapu