Ngā Hua o te Whakakore i te Kaipaipa ki te Hauora me ngā Panonitanga ka Puta ki te Tinana

Ko te whakamahi hikareti tētahi o ngā tino tūraru nui rawa e pā kino ana ki te hauora tangata i ngā āhuatanga maha. Ina koa, he tino teitei ake te tūponotanga kia puta ngā mate pērā i te matepukupuku, ngā mate manawa me ngā mate rererangi toto ki te hunga kai hikareti. Waihoki, ka piki pea te tūraru kia pōturi te roa o te oranga ki te hunga kua roa e kai ana i te hikareti. Nā ēnei take katoa, he mea nui kia matara atu i te hikareti mō te oranga hauora. Heoi anō, ka uaua pea te tukanga whakarere i te hikareti nā te piringa nikotīni me ngā tohu kore nikotīni ka puta. Ko te riri, te ngoikore, te māhunga me te hiahia nui ki te nikotīni ētahi o ngā āhuatanga ka kitea i tēnei wā. Ahakoa he uaua te tukanga whakarere, ka whai hua nui te whakarere i te hikareti mō te hauora tinana me te hinengaro. Ina whakarerea e koe te hikareti, ka kitea ngā panonitanga pai ki tō tinana, ā, ka taea te kite i ngā taipitopito i raro iho nei.

Ngā Panonitanga Pai ki te Tinana i te Whakarerenga o te Hikareti

Ka tīmata te tinana ki te whakaora i muri tonu i te whakarerenga o te hikareti. Ka heke te kaha o ngā tohu kore nikotīni i ngā wiki tuatahi. Ko ngā panonitanga matua ka kitea i te whakarerenga o te hikareti, ko ēnei:

Te Hekenga o te Piringa me te Urutau o te Roro

I roto i ngā marama ruarua i muri i te whakarerenga o te hikareti, ka tīmata ngā pūwhiwhi roro e aro ana ki te nikotīni ki te hoki ki te āhua noa. Nā reira, ka mutu te piringa nikotīni i te wā roa.

Te Whakakaha i te Pūnaha Rererangi Toto

I waenga i te rua ki te tekau mā rua wiki i muri i te whakarerenga o te hikareti, ka kitea he pai ake te rere o te toto. I tēnei wā, ka heke te tūraru kia pāngia ki ngā mate manawa me ngā mate rererangi toto. Waihoki, ka piki te kaha ki te korikori tinana, ka rongo hoki te tinana i te kaha ake. Ka tīmata hoki ngā pūkahukahu ki te horoi i ngā matū kino i mahue i te hikareti.

Te Whakapai o te Reanga Rongo me te Kakara

Ka taea e te whakamahi hikareti te whakaiti i te tairongo ki te rongo me te kakara. Heoi anō, i roto i te 48 hāora i muri i te whakarerenga, ka tīmata te whakaora tere o ngā pūtau rongo me te kakara. Nā reira, ka piki te kaha o ēnei āhuatanga i roto i te wā poto.

Te Rongo i te Kaha me te Hihiri

I muri i te whakarerenga, ka pai ake te kaha manawa, ka piki te taumata hāora i roto i te toto. Mā tēnei ka āwhina i te tangata kia rongo i te kaha ake me te hihiri ake.

Te Whakakaha i te Pūnaha Ārai Mate

Mā te haere tonu ki te kai hikareti ka pā kino ki te pūnaha ārai mate o te tinana. Mā te whakarere i te hikareti, mā te pikinga o te hāora me te hekenga o te mumura, ka kaha ake te pūnaha ārai mate, ka pai ake te pakanga ki ngā mate urutā.

Te Whakapai i te Hauora o te Waha me ngā Niho

I muri i te whakarerenga o te hikareti, ka tere te pai o te akuaku waha; ka heke te kowhai o ngā niho me te hā kino o te waha. Waihoki, ka heke te tūraru kia pāngia ki ngā mate urutā o te waha.

Ngā Panonitanga Pai ki te Oranga Ira Tangata

Ka taea e te whakamahi hikareti te take i ngā raruraru mahi ira tangata ki ngā wāhine me ngā tāne. Ina koa, ka piki pea ngā raruraru tū i te tāne, me te ngoikore o te hiahia ira tangata i te wāhine. Mā te whakarere i te hikareti ka tautoko i te taurite anō o te hauora ira tangata.

Te Hekenga o te Tūraru Whakawhanake Matepukupuku

Ko tētahi o ngā kino nui o te hikareti, ko te whakapiki i te tūraru mō ngā momo matepukupuku maha. I muri i te whakarerenga o te hikareti, ina koa mō te matepukupuku pūkahukahu, korokoro, pākākā, kōpū, pūtea mimi, waha, korokoro me te whatukuhu, ka heke te tūponotanga kia puta ēnei momo matepukupuku i roto i te wā.

Ngā Tohu Kore Nikotīni ka Puta i muri i te Whakarerenga o te Hikareti

Ehara i te mea māmā ki te whakarere i te hikareti mō te nuinga, ā, ka pā ki te hinengaro me te tinana. Ina koa i ngā wiki tuatahi, ka puta pea ngā tohu kore nikotīni, ka piki te tūraru kia hoki ki te kai hikareti anō. I tēnei wā, ka rongo pea te tangata i ngā āhua rite ki te māuiui. Ko te take o ēnei tohu, ko te ngana a te tinana ki te whakakore i te nikotīni, me te urupare o ngā pūnaha kua waia ki te nikotīni ki tēnei panonitanga. Engari ko te mea nui, kia mōhio he wā poto noa ēnei tohu. Ko ngā tohu kore nikotīni e kitea nuitia ana, ko ēnei:

• Māhunga me te korere puku: Ina tīmata te nikotīni ki te wehe i te tinana, ka puta pea te māhunga me te korere puku.

• Te koretake o ngā ringa me ngā waewae: I te tīmatanga o te pai o te rere toto, ka puta pea te koretake poto ki ngā ringa me ngā waewae.

• Te maremare me te mamae korokoro: I te ngana a ngā pūkahukahu ki te horoi i ngā toenga o te hikareti me ngā paitini, ka puta pea te maremare me te mamae korokoro.

• Te piki o te hiahia kai me te piki o te taumaha: Nā ngā whanonga whakakapi i te piringa nikotīni, ka piki te hiahia kai, ā, ka piki pea te taumaha ki ētahi tangata.

• Te hiahia nui ki te nikotīni: I waenga i te rua ki te whā wiki i muri i te whakarerenga, ka tino piki te hiahia ki te nikotīni.

• Te riri me ngā panonitanga ā-wairua: I muri i te whakarerenga o te hikareti, ka pā pea te rangirua, te riri, te āmaimai, me ngā rerekētanga kare ā-roto.

• Te kōpū māmā: Ka pā te nikotīni ki te pūnaha kai, ā, i te whakarerenga, ka pōturi poto te nekeneke o te kōpū, ka puta te kōpū māmā.

• Te āmaimai, te pōuri me ngā raruraru moe: I te wā o te kore nikotīni, ka pā pea te āmaimai, te kare pōuri me te kore moe. Ina puta ngā tohu pōuri, me rapu āwhina i tētahi mātanga hauora. Hei whakangāwari i te tukanga, ka taea e ngā rata te taunaki i te tautoko hinengaro, te rongoā rākau, ngā waikano omega-3, te akupunkura, te whakatā, te mirimiri rānei.

• Te uaua ki te arotahi me te maroke o te waha: Ko te ngoikore ki te arotahi me te maroke o te waha ētahi o ngā tohu poto o te kore nikotīni.

Āhea ka Puta ngā Panonitanga ki te Tinana i te Whakarerenga o te Hikareti?

I te whakatau kia whakarere, ka tīmata ngā panonitanga pai ki te tinana i roto i te wā poto, ā, ka piki haere i te wā roa:

• I muri i te 20 meneti: Ka pōturi te tere o te manawa, ka tīmata te hekenga o te pēhanga toto.

• I muri i te 12 hāora: Ka hoki te taumata waro-mono-oksīni ki te taumata noa i roto i te toto.

• I muri i te 48 hāora: Ka tino koi ake te rongo me te kakara.

• I waenga i te 2 wiki – 3 marama: Ka tino pai ake te rere toto me ngā mahi manawa.

• I waenga i te 1 ki te 9 marama: Ka heke te koretake manawa me te maremare.

• I muri i te 1 tau: Ka tino heke te tūraru kia pāngia ki ngā mate manawa.

• I muri i te 5 tau: Ka heke te tūraru o te whiu ki te taumata rite ki te tangata kāore i kai hikareti.

• I muri i te 10 tau: Ka pātata te tūraru o te matepukupuku pūkahukahu ki te hunga kāore i kai hikareti.

• I muri i te 15 tau: Ka tata rite te tūraru o ngā mate manawa ki te hunga kāore i kai hikareti.

He Aha te Take Nui o te Rapu Āwhina i te Tukanga Whakarere Hikareti?

Ko te whakatau kia whakarere i te hikareti tētahi o ngā tino taahiraa nui mō tō hauora. Heoi anō, ehara i te mea māmā ki te whakahaere i tēnei pakanga i a koe anake. Ka uaua pea ētahi ki te pakanga ki ngā tohu kore nikotīni, ā, nā reira ka hoki pea ki te kai hikareti anō. Mā te hunga e ū ana ki te whakarere i te hikareti e rapu āwhina ana i tētahi mātanga hauora, i tētahi rōpū tautoko rānei, ka pai ake te haumaru me te pūmau o te tukanga. Ka taea e tō rata te tuku i ngā tikanga rongoā e hāngai ana ki a koe, me ngā kōwhiringa tautoko kē hei tautoko i te angitu o te tukanga whakarere.

Ngā Pātai Auau

1. Ka pēhea te pānga o te whakarere hikareti ki tōku tinana?

Ka pā pai te whakarere hikareti ki ngā pūnaha katoa o te tinana. Ka pai ake te hauora manawa me te rererangi toto, ka heke te tūraru matepukupuku, ka kaha ake te pūnaha ārai mate, ka piki hoki te kounga o te oranga.

2. Kia pehea te roa o ngā tohu kore nikotīni i muri i te whakarerenga o te hikareti?

Ko ngā tohu kore nikotīni ka tino kaha i te wiki kotahi ki te rua tuatahi, ā, ka heke i roto i ngā wiki ruarua, ka ngaro katoa i te wā roa.

3. Ka kore e taea te karo i te piki o te hiahia kai me te taumaha?

Ka piki pea te hiahia kai me te taumaha iti i te nuinga i muri i te whakarerenga o te hikareti. Heoi anō, mā te kai taurite me te korikori tinana auau ka taea te whakahaere i ēnei tūraru.

4. Kia pehea te roa kia heke te tūraru mate manawa i muri i te whakarerenga o te hikareti?

Ka tīmata te hekenga o te tūraru mate manawa i te tau tuatahi i muri i te whakarerenga, ā, ka pātata ki te taumata o te tangata kāore i kai hikareti i te wā roa.

5. Kia pehea te roa kia ora anō ngā pūkahukahu i muri i te whakarerenga o te hikareti?

Ka tīmata ngā pūkahukahu ki te horoi i te hūware me ngā pūtau kua pāngia i roto i ngā marama ruarua i muri i te whakarerenga. I roto i te 1 ki te 9 marama, ka kitea te pai ake o ngā mahi manawa.

6. He aha ngā huarahi tino whai hua mō te hiahia whakarere hikareti?

Ka tautoko ngaio, ngā maimoatanga whakakapi nikotīni, ngā rongoā me te tohutohu hinengaro ka whakapiki i te tūponotanga angitū i te wā e whakamutu ana i te kai hikareti.

7. Ka puta he raruraru hinengaro i te wā o te wāwāhi?

I ētahi tangata ka puta te māharahara, te rangirua, tae atu ki ngā tohu pōuri. I tēnei āhuatanga, he pai te rapu tautoko mai i tētahi mātanga.

8. Ka hoki mai āku rongo reka me te kakara i muri i te whakamutu hikareti?

I te nuinga o te tangata, ka tere ake te pai o te rongo reka me te kakara i muri i te whakamutu.

9. He pēhea ngā rerekētanga ki te kiri i muri i te whakamutu hikareti?

Ka piki te rere o te toto ki te kiri, ka hoki mai te ora o te tae me te ngāwari o te kiri.

10. He mea nui te whakamutu hikareti mō te hunga e whakamahere ana ki te hapū?

Āe, tino nui. Ka pā kino te hikareti ki te āhei ki te whai tamariki, te Wā Hapūtanga me te oranga o te pēpi. He mea tino nui te whakamutu mō te whanaketanga o te pēpi me te hauora o te whaea.

11. Me whakamutu anake au?

Kāo. He maha ngā ratonga hauora, ngā ratonga tohutohu me ngā hōtaka tautoko hei āwhina i a koe ki te whakamāmā i tō haerenga whakamutu hikareti.

12. He whai hua ngā maimoatanga kē i te wā e whakamutu ana?

I ētahi tangata, ka whai hua te whakatā, te acupuncture, te mirimiri me ngā maimoatanga tautoko. Engari kāore ēnei tikanga e whakakapi i te tautoko rongoā; mō te hua pai rawa atu, me rapu tohutohu i te rata.

13. I te wā o te wāwāhi, mō ēhea tohu me tino toro atu ki te rata?

Mēnā ka puta te pōuritanga nui, te roa o te kore e moe, te māuiui ūpoko tonu, me ētahi atu mate nui, me rapu āwhina i tētahi mātanga.

14. He mōrea anō o te tīmata anō i muri i te whakamutu hikareti?

Āe, ina koa i ngā marama tuatahi, ka taea te hoki ki te kai hikareti. Nō reira he mea nui te rapu tautoko me te karo i ngā āhuatanga whakaohooho.

15. Kua roa au e kai hikareti ana, he whai hua tonu te whakamutu?

Ahakoa te pakeke me te roa o te whakamahi, ka whai hua te whakamutu mō te hauora. Kāore koe i te tomuri rawa; mā te whakatau ki te whakamutu ka taea te whakaiti i ō tūraru.

Ngā Rauemi

Te Whakahaere Hauora o te Ao (WHO) – Pepa Mōhiotanga Hikareti

Te Rōpū Pūkahukahu o Amerika – Ngā Painga o te Whakamutu Hikareti

Te Pokapū Manaaki me te Ārai Mate o Amerika (CDC) – Te Whakamutu Hikareti

Te Rōpū Kāriki o Uropi – Aratohu Hikareti me ngā Mate Manawa

Te Rōpū Matepukupuku o Amerika – Aratohu Whakamutu Hikareti