Iintsholongwane zeSisu kunye neDyunam eshumi elinesibini: Izizathu, Iimpawu kunye neendlela zonyango

Izilonda zesisu kunye nesingxobo seshumi elinambini (duodenum), ziilahleko zethishu ezenzeka ngaphakathi kwezi zicubu ngenxa yetyhefu yesisu kunye ne-enzyme zokugaya ukutya. Le meko, ngenxa yetyhefu kunye nolwelo lokugaya ukutya, ingena nzulu kwithishu kwaye ibangela amanxeba kunye nokuvuvukala. Izilonda, sisifo senkqubo yokugaya ukutya esixhaphakileyo kwihlabathi liphela, esinokubangela iingxaki ezinzulu zempilo.

Zeziphi Izizathu Zezilonda?

Eyona nto ixhaphakileyo ebangela izilonda zesisu kunye neduodenum, lusulelo lwebhaktheriya ebizwa ngokuba yiHelicobacter pylori. Esinye isizathu esibalulekileyo kukusetyenziswa rhoqo kwamayeza angengowehomoni ye-steroid achasene nokuvuvukala (NSAİİ), ngakumbi i-aspirin kunye namanye amayeza orheumatism xa esetyenziswa ixesha elide. Ukuthanda kwezizukulwana, uxinzelelo olungapheliyo, amayeza afana nekortizone, ukusetyenziswa kukagqirha, isidlo sotywala, ukusetyenziswa ngokugqithisileyo kwekofu (umzekelo ikofu) kunye nezinye izinto zokusingqongileyo nazo zinokunceda ekubeni izilonda zivelise. Kodwa le miphumo iyahluka kumntu nomntu.

Zibakhona Kubani Kwaye KwiZiphi Iminyaka Izilonda Zixhaphakile?

Nangona izilonda zingavela kuyo nayiphi na iminyaka, izilonda zeduodenum zixhaphake kakhulu kubantu abaneminyaka engama-30 ukuya kuma-50 kwaye zixhaphake ngakumbi kubantu abangamadoda. Kwelinye icala, izilonda zesisu zixhaphake ngakumbi kubantu abadala, ngakumbi kwabasetyhini abangaphezulu kweminyaka engama-60. Ngokophando olwahlukeneyo, inani labantu abafunyanwa nezilonda kuluntu ngexesha elithile liphakathi kwe-2% ukuya kwi-6%. Izilonda zeduodenum zixhaphake ngakumbi kunezilonda zesisu.

Zeziphi Iimpawu Zezilonda?

Eyona mpawu iphambili yezilonda zesisu kunye neduodenum, bubuhlungu obuvuthayo okanye obufana nokugrumba obuvakala kakhulu kwindawo ephezulu yesisu. Esi sibuhlungu siqhele ukwanda xa umntu elambile, sinokubonakala phakathi kokutya okanye ebusuku, kwaye sinokuba sibuhlungu kakhulu de kuvuse umntu ebuthongweni. Emva kokutya okanye xa kuthathwa amayeza achasene netyhefu yesisu, esi sibuhlungu sinokuncipha. Kwezinye iimeko, izilonda zinokubangela isicaphucaphu, ukugabha, ukuncipha komdla wokutya kunye nokuphulukana nobunzima bomzimba ngokungathandekiyo. Ngokukodwa, ukuncipha kobuhlungu emva kokugabha kuqhelekile kwizilonda. Kwezinye iindawo (umzekelo entwasahlobo nasekwindla) izikhalazo zinokwanda.

Zeziphi Iziphumo Ezibi Zezilonda?

Ukopha: Eyona nto ixhaphakileyo ebangela ukopha kwinkqubo ephezulu yokugaya ukutya zizilonda. Ukopha, ngamanye amaxesha, kunokuba luphawu lokuqala kubantu abangekafumani sigulo sezilonda. Ukuba umntu unendle emnyama okanye emdaka (njengekatran) okanye ugabha into efana "nentsalela yekofu" oku kuthathwa njengophawu olubalulekileyo. Kwimeko yokudinwa ngokukhawuleza, ukubila okubandayo, kufuneka kusolwe ukopha. Xa ezi mpawu zibonakala, kufuneka uye kwindawo yezempilo ngokukhawuleza.

Ukugqobhoza (Ukudilika): Ukuba isilonda singena nzulu size sidlule udonga lwesisu okanye duodenum, ityhefu yesisu kunye ne-enzyme zokugaya ukutya zingangena esiswini zibangele intlungu engxamisekileyo nebi kakhulu. Iimisipha zesisu ziba lukhuni kwaye umntu uba nobunzima ekuhambeni. Le meko ifuna unyango olungxamisekileyo lwezifo zonyango.

Ukuvaleka: Ngokukodwa kwindawo ye-pylor ekupheleni kweduodenum okanye esiswini, isilonda esinzulu, ukuvuvukala kwethishu okanye ukwakheka kwenxeba elide kunokubangela ukuvaleka okanye ukuncipha. Kule meko, ukutya kunye nolwelo alunakuphuma esiswini, isigulana sigabha rhoqo kwaye kakhulu. Ukungondleki kakuhle kunye nokuphulukana nobunzima bomzimba ngokukhawuleza kunokubakho. Kweemeko ezinjalo, kufuneka kufunyanwe isizathu ngokukhawuleza kwaye kwenziwe unyango lwezifo zonyango.

Zeziphi Iindlela EziSetyenziswayo EkuFumaneni Izilonda?

Kubaguli abasolwayo ukuba banezilonda, imbali yezonyango eneenkcukacha kunye novavanyo lomzimba zibalulekile. Kodwa uvavanyo lomzimba okanye i-ultrasound, zihlala zinganiki ziphumo ezithile kwizilonda. Kwimisebenzi yemihla ngemihla, kuqhelekile ukuvavanya amayeza anciphisa ityhefu yesisu kwaye kujongwe ukuba izikhalazo ziyancipha na. Uqinisekiso oluqinisekileyo lufumaneka nge-endoscopy yenkqubo ephezulu yokugaya ukutya (esophagogastroduodenoscopy). Kwi-endoscopy, umphunga wokutya, isisu kunye neduodenum zibonwa ngqo, kwaye ukuba kuyimfuneko kuthathwa i-biopsy kwiindawo ezisolisayo. Nangona i-barium meal duodenum graphy isenokwenziwa, namhlanje i-endoscopy ithandwa kakhulu.

Zeziphi Iindlela Ezisebenzayo Kunyango Lwezilonda?

Unyango Lwamayeza:

Kunyango lwale mihla, olona khetho luphambili ngamayeza anciphisa imveliso yetyhefu yesisu (proton pump inhibitors: omeprazole, lansoprazole njl.) kunye ne-H2 receptor blockers (ranitidine, famotidine, nizatidine njl.). La mayeza axhasa ukuphiliswa kwezilonda kwaye asuse izikhalazo. Ukuba kufunyenwe usulelo lweHelicobacter pylori, ukusetyenziswa kwamayeza afanelekileyo okubulala iintsholongwane nako kuyinxalenye ebalulekileyo kunyango. Ixesha kunye nokudityaniswa kwonyango kuxhomekeke kwindawo yesilonda, ubukhulu baso kunye nempilo iyonke yesigulana.

Unyango Lwezifo Zonyango:

Izilonda ezininzi ziphiliswa ngempumelelo ngamayeza. Kodwa ukuba kukho ukopha, ukudilika okanye ukuvaleka, okanye isilonda asiphili nangona kusetyenziswa amayeza, unyango lwezifo zonyango luyafuneka.

Ukutya kunye Neendlela Zobomi:

Ngaphambili, izigulana ezinezilonda zaye zicetyiswa ukuba zilandele isidlo esiqinileyo; kodwa namhlanje kuyaziwa ukuba akukho sidlo sikhethekileyo esinceda ngqo ekuphiliseni izilonda. Ukuqaphela ukuba zeziphi izidlo ezandisa izikhalazo kwaye ukuzithintela kuhlala kwanele. Ukuyeka ukutshaya kuyacetyiswa kuba ukutshaya kulibazisa ukuphiliswa kwezilonda. Ukuphepha ukusela utywala kunye nokusetyenziswa kwamayeza angadingekiyo (ngakumbi i-aspirin kunye ne-NSAİİ) nako kubalulekile kunyango lwezilonda.

Ukunciphisa izinto ezibangela uxinzelelo, ukutya okusempilweni rhoqo, kunye nokulala ngokwaneleyo nazo zinceda kakhulu ekuphiliseni izilonda.

Ubudlelwane Phakathi kweHelicobacter pylori Nezilonda

I-Helicobacter pylori, sesona sizathu siphambili kwizilonda ezininzi. Kwi-duodenum, ukusasazeka kwale bhaktheriya kuphezulu kakhulu. Kodwa, kwabanye abantu le bhaktheriya ikhona kodwa izilonda azivelanga; ngenxa yoko kucingelwa ukuba kukho nezinye izinto ezifana nezofuzo kunye nokusingqongileyo ezidlala indima. I-Helicobacter pylori, ngaphandle kwezilonda, inokubangela i-gastritis engapheliyo kwaye uphando oluthile lubonisa ukuba le bhaktheriya inokuba yandisa umngcipheko womhlaza wesisu kancinci.

Imibuzo Ebuziwa Rhoqo

1. Ingaba isilonda siyaphila ngokupheleleyo?

Uninzi lwezilonda, luyaphila ngokupheleleyo ngonyango lwamayeza oluchanekileyo kunye namayeza okubulala iintsholongwane ukuba kukho usulelo lwebhaktheriya. Kodwa kubalulekile ukuqaphela umngcipheko wokuphinda kwenzeke.

2. I-Helicobacter pylori isasazeka njani?

Le bhaktheriya idla ngokusasazeka kumntu nomntu, ngomlomo okanye kwiindawo ezingacocekanga.

3. Yintoni ekufuneka iqwalaselwe ukuze isilonda singaphindi?

Nangona unyango lugqityiwe, kufuneka kuphephe ukutshaya, ukusetyenziswa kwamayeza okunciphisa iintlungu angadingekiyo kunye notywala; kufuneka kulandelwe ukutya okusempilweni kunye nemithetho yokucoca.

4. Yintoni indima yokutya kunyango lwezilonda?

Nangona kungacetyiswa isidlo sikhethekileyo sezilonda, ukuphepha ukutya okubangela ukungonwabi kumntu ngamnye yeyona nto iphambili.

5. Ingaba ukopha kwesilonda kungabeka ubomi emngciphekweni?

Ukopha okukhulu, kunokubeka ubomi emngciphekweni. Xa kukho indle emnyama, ukugabha okubomvu okanye okumnyama, kufuneka uye kugqirha ngokukhawuleza.

6. Ngawaphi amayeza anokubangela izilonda?

I-aspirin, i-ibuprofen kunye namanye amayeza e-NSAİİ xa esetyenziswa ixesha elide anyusa umngcipheko wezilonda.

7. Ingaba uxinzelelo lwenza izilonda?

Uxinzelelo aluyosizathu sodwa sezilonda; kodwa lunokunyusa ityhefu yesisu okanye luthobe amandla omzimba wokuzikhusela, ngaloo ndlela lwenza kube lula ukuba izilonda zivele.

8. Yeyiphi eyona mpawu ibalulekileyo yezilonda?

Ngokuqhelekileyo, bubuhlungu obuvuthayo okanye obufana nokugrumba kwindawo ephezulu yesisu, ngakumbi xa umntu elambile.

9. Xa kufunyenwe i-Helicobacter pylori, kufuneka kunyanywe ngokuqinisekileyo?

Kubaguli abanazo izilonda ezisebenzayo okanye abafunyenwe neempawu ze-gastritis engapheliyo, unyango luyacetyiswa.

10. Ingaba abantwana banokufumana izilonda?

Ewe, nangona kungavumi, izilonda zinokubonakala nakubantwana. Ukuba kukho iimpawu, kufuneka uye kugqirha ongumongikazi wezifo zokugaya ukutya zabantwana.

11. Ingaba i-endoscopy inzima?

I-endoscopy ihlala ithatha ixesha elifutshane, iyanyamezeleka kwaye idla ngokwenziwa ibe lula ngamayeza okuthomalalisa.

12. Emva konyango lwezilonda, kufuneka kusetyenziswe amayeza ubomi bonke?

Uninzi lwezigulana aludingi amayeza emva kokugqitywa konyango. Kodwa ukuba izinto zomngcipheko (umz. ukusetyenziswa kwe-NSAİİ) ziyaqhubeka, unyango lwexesha elide lungacetyiswa ngokwengcebiso yogqirha.

Imithombo

Umbutho wezeMpilo weHlabathi (WHO) – Inyani ngeSifo Sezilonda Zesisu

IKholeji yaseMelika yeGastroenterology – Imigaqo-nkqubo yoVavanyo noLawulo lweSifo sePeptic Ulcer kunye noSulelo lweH. pylori

Ikliniki yaseMayo – Isifo sePeptic Ulcer

Iziko leSizwe leDiabetes, iZifo zeSiseko sokugaya ukutya kunye neZifo zeZintso (NIDDK) – Inkcazo & Iinyani malunga nePeptic Ulcers

Iqela leHlabathi leHelicobacter pylori Study – H. pylori kunye neZifo zeGastric

Umbutho waseMelika weGastroenterological – Izixhobo zoKhathalelo lwaGuli kwiSifo seUlcer