Doxal bu jiitu ci vajin: Color, Yoonu Jëfandikoo ak Yoonu Jàmmalug Njaxlaf
Lu muy vajinal akıntı?
Vajinal akınti mooy xaal bu dëgër ci dundug jigéen, te am na yeneen yoon it, man na wone ay laabi ci yaram. Suñu gis ay soppi ci weñ, ni mu mel walla ni mu xëy, man na wone ne am na jafe-jafe ci yaram walla infeksyon. Su akınti bi soppi, bu amee soppi ci ni mu xëy walla ni mu mel, dafa gën a am solo nangu ndimbal ci dogtor.
Lan la tax vajinal akıntı?
Akınti bu dëgër ci vajina mooy jamono ju yaram di defar ak jëfandikoo ci defare vajina. Moom akınti bi man na gëna yokk ci jamono ju jigéen di am xol, jamono ju jigéen di am egg, ci jamono ju jigéen di def sport, ci jamono ju jigéen di jëfandikoo pilule bu defar ndaw walla ci jamono ju jigéen di am stress. Waaye ci yeneen yoon, bu bakteriya yu vajina di defar dëgg-dëgg soppi, man na am akınti bu dëgër te di metti. Ay laabi yu gën a am solo ci soppi bii ni:
Jëfandikoo ndoxu antibiyotig walla steroid
Bakteriyel vajinozis (gëna am ci jigéen yu am ndaw walla yu am partner yu bare)
Pilule bu defar ndaw
Kansar ci ginnaaw bi
Infeksyon yu ñu jëfandikoo ci jafe-jafe yu jëfandikoo ci jafe-jafe (klamidya, gonore)
Sukër (diyabet)
Jëfandikoo sabun bu xëy, losyon, ndoxu bañoo bu xëy walla vajinal duş
Infeksyon ci biir pelvis ginnaaw opërasyon
Pelvik inflamatuar xalaat (PID)
Infeksyon bu Trichomonas
Ci menopoz, vajina di gën a feebar ak suuf (vajinal atrofi)
Vajinit (vajina walla biir bi di metti)
Infeksyon bu maya
Infeksyon yu vajina yu gëna am ak ay laabi yu ñu gis
Bakteriyel Vajinozis
Mooy infeksyon bu vajina bu gëna am. Du ci jamono yépp mu wone laabi, waaye bu mu wone laabi, akınti bi dafa xëy, ni xobbal, ni weñ walla ni weñ bu ndaw, te dafa am ni xëy bu xobbal. Am partner yu bare man na yokk risk bi.
Infeksyon bu Trichomonas
Trichomonas vajinit mooy infeksyon bu parazit bu Trichomonas vaginalis, te loolu dafa gëna am ci jafe-jafe. Am na yeneen yoon, man na am ci jëfandikoo ay yéré bu ñu jëfandikoo benn (ni serviette walla mayo). Akınti bi man na mel ni weñ bu weex walla weñ bu vert, te dafa xëy; man na am kaañ, metti, xonq ak feebar. Ci yeneen yoon, du wone laabi.
Infeksyon bu maya (Kandidiyazis)
Ci jigéen, infeksyon bu maya dafa gëna am. Akınti bi dafa weex, ni fromaj bu ñu dagg, du xëy walla dafa am xëy bu ndaw. Kaañ ak feebar dafa gëna am ci laabi yi. Jëfandikoo antibiyotig bu yàgg, diyabet, Cóy, stress ak pilule bu defar ndaw man na yokk risk bi.
Bel Soğukluğu (Gonore) ak Klamidya
Ñaari infeksyon yii dafa jëfandikoo ci jafe-jafe, te akınti bi dafa mel ni weñ bu weñ, vert walla ni weñ bu xonq.
Pelvik Inflamatuar Xalaat (PID)
Mooy xalaat bu gëna am ci bakteriya yu jëfandikoo ci jafe-jafe, te dafa yokk akınti bu xëy, te dafa metti ci pelvis.
Human Papilloma Virus (HPV) ak Kansar ci ginnaaw bi
HPV mooy virus bu ñu jëfandikoo ci jafe-jafe. Am na yeneen yoon du wone laabi; bu mu gëna am ci kansar ci ginnaaw bi, akınti bi man na mel ni weñ bu xonq, bu xobbal walla ni ndox, te dafa xëy. Pap smear ak testu HPV man na jox ndigal ci xam ak jàmm ci jamono ju bon.
Lan la am ci vajinal akınti ak lan la dëgg?
Akınti yu vajina man na soppi ci weñ, ni mu mel ak laabi yu mu am:
Weñ bu weex te ni fromaj: Ci ndaje walla ci jamono ju egg, man na yokk, te dëgg la; waaye bu mu am kaañ ak ni mu mel bu metti, man na wone maya.
Weñ bu xonq te ni ndox: Gëna dëgg ci jamono ju sport walla ci jamono ju egg.
Weñ bu xonq te ni mukus: Ci jamono ju egg, dëgg la.
Weñ bu xobbal walla bu am deret: Ci jamono ju fan walla ci jamono ju egg, dëgg la. Waaye bu mu am ci jamono ju dul fan, bu amee cóy walla bu mu gëna am, war na ñu xam. Ci yeneen yoon, man na wone kansar ci ginnaaw bi walla ci biir yaram.
Weñ bu weñ walla vert, bu xëy: Man na wone infeksyon ni Trichomonas; gëna am kaañ, feebar ci ndox ak yokk ndox.
Ay laabi yu gën a am ci akınti bi
Ci yeneen yoon, akınti bi man na am yeneen laabi yu gën a am. Bu amee laabi yii, war na ñu xam ci dogtor:
Fever bu gëna am
Mettital ci suuf bi
Rëccu ci yaram bu ñu xamula
Yàgg ci gëna metti
Yokk ci ndox
Test yu ñu def ci akınti bu vajina
Bu nga dem ci kër gu jëfandikoo ndimbal, sa dogtor dina la laaj ci laabi yi, jamono ju fan ak sa dund ci jafe-jafe. Ay laabi yu gën a am laaj ni:
Jamono ju akınti bi jëkk ak ni mu yàgg
Weñ, ni mu mel ak ni mu xëy
Kaañ, metti, feebar ak laabi yu mu am
Partner yu am ak ni nga jëfandikoo ndimbal
Jëfandikoo vajinal duş
Ginnaaw loolu, dogtor dina def muayene jinekolojik, te bu soxlay, dina jël sampu ci vajina, ci ginnaaw bi walla ci akınti bi ngir xam mikroorganism yi. Ci yeneen yoon, testu HPV walla kansar ci ginnaaw bi man na am it.
Naka la ñuy wone akınti bu vajina?
Terapie bi dina soppi ci lu tax akınti bi:
Ci maya, dafa gëna am kreem antifungal, suppozituar walla jel bu ñu jëfandikoo ci biir vajina.
Ci bakteriyel vajinozis, antibiyotig bu ñu naan walla bu ñu jëfandikoo ci biir vajina la jëfandikoo.
Ci Trichomonas, antiprotozoal bu ñu naan la jëfandikoo.
Ci infeksyon yu jëfandikoo ci jafe-jafe, partner yi war nañu jëfandikoo terapiie bi.
War na ñu xam lu tax akınti bi ngir jël terapiie bu gën a wóor.
Ndimbal ngir akınti bu vajina
Defar vajina ak ndox bu sedd ak sabun bu yomb.
Bul jëfandikoo sabun bu xëy, losyon walla parfum, ndoxu bañoo bu xëy ak vajinal duş.
Ci toilet, defar ci kanam ba ci ginnaaw.
Jëfandikoo yéré bu ñu def ci coton, te bul sol yéré bu metti lool.
Bul gëna am infeksyon yu jëfandikoo ci jafe-jafe, defar ndimbal ci ndimbal yu wóor.
Bul fàtte muayene jinekolojik ak ndimbal ci dogtor mooy lu gën a am solo ngir xam ak jàmm ci jamono ju bon.
Laaj yu ñu laaj ak yoon
1. Akınti bu vajina dëgg la?
Akınti bu vajina bu am ci ni mu mel bu xonq walla bu weex bu ndaw, dëgg la. Waaye bu mu soppi ci weñ, ni mu xëy walla ni mu mel, bu mu am kaañ, feebar walla metti, war na ñu xam.
2. Akınti bu vajina bu soppi, lan la weñam?
Akınti bu soppi man na mel ni weñ bu weñ, vert, xobbal walla gri, te dafa xëy.
3. Lan la tax akınti bu vajina xëy?
Akınti bu vajina bu xëy dafa gëna am ci bakteriyel vajinozis, infeksyon bu Trichomonas walla infeksyon yu jëfandikoo ci jafe-jafe.
4. Kan la war a gis bu amee akınti bu vajina?
War nga dem ci dogtor bu jigéen ak ndaw (jinekolog).
5. Lan la tax akınti bu xobbal ci jamono ju dul fan?
Cóy, soppi ci hormon, laabi ci ginnaaw bi ak kansar ci ginnaaw bi walla infeksyon man na tax. Kàddu walla kansar man na am it, waaye du loolu la gëna am.
6. Vajinal duş dañu koy wóor?
Vajinal duş man na soppi flora bu vajina, te man na yokk infeksyon, ndax loolu du wóor.
7. Maya man na gëna ba noppi?
Ci yeneen yoon, maya bu ndaw man na gëna ba noppi, waaye ci yeneen yoon, jëfandikoo garab dina gën a yomb ak am ndam.
8. Akınti bu vajina man na wone cóy?
Ci jamono jëkk ci hamile, mën na am yokkute ci akinta bu normale. Waaye bu amee akinta bu am weñ ak yàqu, war nga dem ci dockit.
9. Lan laa mën def ngir saxal akinta bu vajinal?
War nga fanaan ci doxalin bu set, bàyyi jëfandikukat yu am xel, tann yéré yu boppu, te bàyyi jàmm ci wàllu jëfandikukat yu am xel. Loolu moo tax saxal akinta.
10. Ndax akinta bu vajinal mën naa doon alal ci kansar?
Ndax mën na am, bu amee akinta bu am deret walla bu weñ weñ, mën naa doon alal ci kansar ci ginnaaw walla ci endometrium. War nga jàpp ci loolu, te war nga dem ci dockit.
11. Ndax bu amee akinta ak xel ak feebar ci biir, lan laa war a def?
Loolu mën naa doon alal ci feebar bu tar; war nga jàpp ci dockit ci ginnaaw.
12. Ndax bu akinta bu vajinal di dellu dellu, lan laa war a def?
Bu amee akinta bu vajinal di dellu dellu, war nañu seet ndax am na lu tax, te bu soxla, mën nañu jox ndimbal bu yàgg walla toppandoo. War nga dem ci dockit.
Man nañu jëfandikoo
Organisation mondiale de la santé (OMS): Infeksyon yu jëm ci jëmm (STIs).
CDC (Centres pour le Contrôle et la Prévention des Maladies): Akinta bu vajinal - Kan laa war a dem ci dockit.
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG): Akinta bu vajinal.
Mayo Clinic: Akinta bu vajinal – Lan la normale, lan la du normale?