Ko e hā ʻa e ngaahi leziōni hipeintensi? Ko e ngaahi ʻuhinga ʻo hono fakatupu, ngaahi fakaʻilonga mo e ngaahi founga moʻuiʻanga
Koe ngaahi lezyon hiperintens, ‘i mu‘a taha ‘i he ulu pea mo e hiku‘i‘uli, ‘oku fa‘a hā ‘i he ngaahi fa‘unga ‘o e sino ‘o e ngaahi neva ‘i he taimi ‘oku fai ai ‘a e magnetic resonance imaging (MRG), ko e ngaahi sekansi T2 pe FLAIR ‘oku fa‘a hā ‘i he ‘olunga, ko e me‘a ‘oku ui ko e "hiperintens". Ko e ngaahi feitu‘u ‘olunga ni, ‘e lava ke ma‘u ia ‘i he ngaahi me‘a hinehina pe me‘a kulokula pea ‘e lava ke fakahaa‘i ‘a e ngaahi tu‘unga mo‘ui kehekehe ‘oku ‘i lalo.
Ko e hā ‘a e ngaahi ‘uhinga mahu‘inga taha ‘o e ngaahi lezyon hiperintens?
‘Oku tokolahi ‘a e ngaahi ‘uhinga ke hoko ai ‘a e lezyon hiperintens ‘i he ulu pe hiku‘i‘uli. ‘I he ngaahi ‘uhinga fa‘ahinga lahi taha ‘oku kau ai:
Ngāue ‘a e ngaahi vena (vascular disease) ‘oku fuoloa
Ngāue ‘a e ngaahi mahaki demyelinating (fakatauange ki he Multipl Skleroz)
Fakamanava‘i ‘o e ulu
Ngāue ‘a e ngaahi mahaki fakapikopiko
Ko e lahi, fu‘u, pea mo e feitu‘u ‘oku ‘i ai ‘a e lezyon ‘i he ngaahi feitu‘u ko ‘eni, ‘oku ‘i ai ha‘anau fatongia mahu‘inga ‘i he mamafa mo e founga ‘o e mahaki. Ko e ngaahi ‘ulungaanga ‘o e lezyon, hange ko e lahi, fu‘u lahi pe ‘oku fakafonu e ngaahi feitu‘u lahi pe ‘oku ‘alu ki he ngaahi feitu‘u kehekehe ‘o e ulu, ‘e lava ke fakalahi ai ‘a e mamafa ‘o e mahaki.
Ko e hā e ngaahi fa‘ahinga kehekehe ‘o e lezyon hiperintens?
‘Oku lava ke vahevahe ‘a e lezyon hiperintens ‘o fakatatau ki he‘enau feitu‘u:
Lezyon periventrikular: ‘Oku ‘i he feitu‘u ‘o e ngaahi ventrikuli ‘o e ulu pea ‘oku fa‘a kau ki he ngaahi mahaki demyelinating.
Lezyon hiperintens subkortikal: ‘Oku hā ‘i he me‘a hinehina ‘i lalo ‘o e cortex; ‘oku fa‘a kau ki he ngaahi mahaki vena si‘i mo e palopalema ‘o e tafe toto.
Lezyon hiperintens juxtakortikal: ‘Oku ‘i he vaha‘a ‘o e cortex ‘o e ulu pea ‘oku fa‘a hā ‘i he Multipl Skleroz.
Lezyon hiperintens infratentorial: ‘Oku ‘i he feitu‘u lalo ‘o e ulu pea mo e cerebellum, pea ‘e lava ke kau ki he ngaahi mahaki neurodegenerative.
Lezyon hiperintens difuz: ‘Oku tufaki ‘i he me‘a hinehina ‘o e ulu, pea ‘oku fa‘a hoko ‘i he kakai motu‘a pe ‘i he ngaahi mahaki vena fuoloa.
Lezyon hiperintens fokal: ‘Oku hā ‘i he ngaahi feitu‘u si‘i mo fakangatangata; ‘oku fa‘a kau ki he fakamanava‘i, fakapikopiko pe ngaahi tumo.
Lezyon hiperintens medulla spinalis: ‘Oku ‘i he hiku‘i‘uli, pea ‘oku fa‘a kau ki he fakamanava‘i, ngaahi tu‘unga inflammatory pe ngaahi tumo.
Ko e hā e ngaahi faka‘ilonga ‘e lava ke fakatupu ‘e he lezyon hiperintens?
‘Oku ‘ikai ke fai ha faka‘ilonga fakapapau ‘e he lezyon hiperintens, ka ‘e lava ke fakatupu ha ngaahi faka‘ilonga nevolosikal kehekehe ‘o fakatatau ki he ‘uhinga pea mo e lahi ‘o e lezyon. ‘I he ngaahi faka‘ilonga faingamalie taha:
‘Aho mamahi ‘o e ulu
Palopalema ‘i he balanse
Fakasi‘isi‘i ‘o e ngaahi ngaue fakakaukau
Ngāue ‘a e ngaahi seizure
Fakavaivai ‘o e malohi ‘o e musikele
Kaekehe, ‘i he kakai motu‘a, ‘oku fa‘a ‘ikai ke hā ha faka‘ilonga ‘a e lezyon hiperintens pea ‘e lava ke ma‘u ‘i he faingamālie. Ka ‘oku lahi ‘a e lezyon pea mo e feitu‘u ‘oku fakafonu, ‘oku faka‘olunga ‘a e faingamālie ke hoko ha palopalema nevolosikal mamafa.
Lezyon Hiperintens Lelei: Ko e hā ‘ene ‘uhinga, pea ko e hā e ngaahi faka‘ilonga?
Ko e lezyon hiperintens lelei, ‘oku fa‘a hoko ia ‘i he ngaahi ‘uhinga hange ko e motu‘a, toto ma‘olunga, diabetes, migraine, pea mo e ngaahi mahaki vena, pea ‘oku ma‘u ‘i he MRG ‘i he faingamālie. Ko e lahi taha, ‘oku ‘ikai ke fakatupu ha palopalema mo‘ui ‘i he tangata. Ka ‘i he kakai si‘i, ‘e lava ke hā ha ngaahi palopalema fakakaukau si‘i, ‘aho mamahi ‘o e ulu pe ngaahi faka‘ilonga nevolosikal taimi nounou.
Ko e ngaahi lezyon ni, ‘oku fa‘a tu‘u-noa, ‘ikai ke fakalakalaka pea ‘ikai ke fakatupu ha faingamālie mo‘ui mamafa. Ka ‘oku lahi pe fu‘u lahi, ‘e fiema‘u ke vakai‘i pe ‘oku ‘i ai ha ngaahi palopalema nevolosikal ‘i lalo.
Lezyon Hiperintens Kovi: Ngaahi tu‘unga ‘oku fiema‘u ha tokanga
Ko e lezyon hiperintens kovi, ko e me‘a ‘oku ui ko e malign, ‘oku fa‘a tupu vave ‘i he ulu pe hiku‘i‘uli, ‘e lava ke tufaki ki he ngaahi to‘onga totonu pea ‘oku fa‘a kau ki he tumo. ‘I he MRG, ‘oku fa‘a hā mo e edema, necrosis pe kanonga. Ko e ngaahi lezyon ni, ‘o fakatatau ki he feitu‘u mo e fu‘u, ‘e lava ke fakatupu ha ngaahi faka‘ilonga ko ‘eni:
‘Aho mamahi ‘o e ulu mamafa
Ngāue ‘a e seizure
Fakavaivai ‘o e ngaahi malohi nevolosikal
Fakafalala ‘o e ngaahi ngaue fakakaukau
Fekau‘aki mo e liliu ‘o e anga
Ko e lezyon kovi, ‘oku kau ia ‘i he ngaahi tu‘unga mo‘ui mamafa ‘oku fiema‘u vave ai ha tokanga mo ha founga fakafaito‘o fakalahi.
Fakatokanga ki he Lezyon Hiperintens: Founga ke fakapapau‘i ai?
Ko e fakapapau‘i ‘o e lezyon ni, ‘oku kamata ia ‘i he MRG ‘i he sekansi T2 mo FLAIR ‘o sio ki he ngaahi feitu‘u ‘olunga. ‘I he fakapapau‘i, ‘oku ‘ikai ke ngofua pe ‘a e fakatātā, ka ‘oku fiema‘u ke vakai‘i fakataha mo e feitu‘u, fu‘u, lahi pea mo e ngaahi faka‘ilonga fakaklinikale. ‘I he ngaahi tu‘unga fiema‘u, ‘e lava ke fai ha MRG mo e contrast mo e ngaahi founga fakatātā kehe. ‘Oku toe tokoni foki ‘a e hisitolia mo e sivi nevolosikal ki he fakapapau‘i fakapapau.
Founga ki he Lezyon Hiperintens: Ko e hā e ngaahi fili fakafaito‘o?
Ko e taumu‘a lahi taha ‘i he fakafaito‘o lezyon hiperintens, ko e pule‘i ‘o e mahaki ‘oku ‘i lalo ‘oku fakatupu ai. Ko e palani fakafaito‘o ‘oku hā ‘i he founga ko ‘eni:
Kuo pau ke pule‘i ‘a e ngaahi faingamālie hange ko e toto ma‘olunga mo e diabetes ki he lezyon vena. ‘Oku fa‘a fakahoko ‘a e ngaahi faito‘o hifo toto, faito‘o fakalahi tafe toto, pea mo e faito‘o pule kolestero.
Kuo pau ke fili ‘a e corticosteroids, faito‘o fakalalahi pe faito‘o pule immune (immunomodulators) ki he mahaki demyelinating (hange ko MS) ‘o fakatatau ki he fiema‘u ‘o e mahaki.
‘Oku fakahoko ‘a e faito‘o faka‘ilonga mo e ngaahi ngaue fakafoki ke fakalahi ‘a e mo‘ui lelei ‘o e mahaki.
‘Oku fakapapau‘i ‘a e faito‘o ki he tokotaha kotoa pe pea ‘oku fiema‘u ke vakai‘i ‘e ha fakafaito‘o. ‘I he taimi ‘o e faito‘o, kuo pau ke muimui ki he lezyon ‘i he MRG fakafou ‘i he taimi kotoa pe.
Ko e hā e taimi ‘oku fiema‘u ai ha faito‘o surusulu ki he lezyon hiperintens?
‘Oku fiema‘u ha faito‘o surusulu ki he ngaahi lezyon, tautefito ki he ngaahi tumo ‘oku tupu vave pe ngaahi feitu‘u lahi. Ko e fiema‘u ‘o e surusulu, ‘oku vakai‘i fakalahi ki he feitu‘u, fu‘u, tu‘unga mo‘ui lahi ‘o e mahaki pea mo e ngaahi faka‘ilonga nevolosikal.
Ko e taumu‘a ‘i he taimi surusulu, ko e to‘o kotoa pe konga ‘o e lezyon, pea ke fakasi‘isi‘i ‘a e fakahaohaoa ki he ngaahi to‘onga ‘o e sino. ‘I he taimi hili ‘a e surusulu, kuo pau ke tokanga‘i mo e faito‘o toe pehe. Ko e ngaahi surusulu ni, ‘oku fiema‘u ai ha fakapapau‘i mo e fakamatala ki he mahaki mo hono famili.
Fakafoki mo e muimui hili ‘a e faito‘o
Ko e ikuna ‘o e faito‘o ki he lezyon hiperintens, ‘oku fakatatau ki he tu‘unga mo‘ui lahi ‘o e mahaki, fa‘ahinga lezyon pea mo e tali ki he faito‘o. Ko e muimui, ‘oku fai ia ‘i he vakai ki he faka‘ilonga mo e ngaahi fakatātā ‘i he taimi kotoa pe.
‘Oku mahu‘inga ke malolo lelei ‘a e mahaki, fai ‘a e faito‘o fakafizikale, ergotherapy pea mo e tokoni fakalaumalie kapau ‘oku fiema‘u. ‘I he taimi loloa, ‘oku mahu‘inga ke pule‘i lelei ‘a e toto ma‘olunga mo e diabetes ke ta‘ofi ai ha lezyon fo‘ou pea mo e fakasi‘isi‘i ‘a e fakalakalaka ‘o e ngaahi lezyon ‘oku ‘i ai.
Ngaahi Fehu‘i ‘Oku Fai Fa‘a
1. Ko e hā ‘a e lezyon hiperintens?
Ko e lezyon hiperintens, ko e feitu‘u ‘oku hā ‘i he MRG, tautefito ‘i he sekansi T2 pe FLAIR, ‘oku hā ‘i he ‘olunga, pea ‘oku fakahaa‘i ‘a e ngaahi liliu ‘i he ulu pe hiku‘i‘uli ‘i he ngaahi ‘uhinga kehekehe.
2. Ko e ngaahi lezyon ni, ‘oku faingata‘a ke fakahaa‘i ha mahaki mamafa?
‘Ikai, ko e lezyon hiperintens lahi taha, tautefito ‘i he kakai motu‘a, ‘oku lelei pea ‘ikai ke hā ha faka‘ilonga. Ka ‘i he ngaahi tu‘unga kehe, ‘e lava ke fakahaa‘i ha mahaki mamafa, ko ia ai ‘oku mahu‘inga ke fai ha vakai fakaklinikale.
3. ‘E lava ke fakapapau‘i pe ‘aki ‘a e MRG?
Ko e MRG, ko e founga fakatātā lahi taha ki he lezyon hiperintens. Ka ke fakapapau‘i ‘a e ‘uhinga, kuo pau ke fai ha toe vakai (hisitolia, sivi, pe toe ngaahi sivi kehe) ‘i he lahi taha.
4. Ko e hā e ngaahi faka‘ilonga?
Ko e faka‘ilonga, ‘oku fakatatau ki he fa‘ahinga mo e feitu‘u ‘o e lezyon. ‘Aho mamahi ‘o e ulu, fakafalala pe mamafa ‘o e ngaahi palopalema fakakaukau, mole balanse, fakavaivai ‘o e malohi musikele, seizure mo e ngaahi faka‘ilonga kehe.
5. Kapau ‘oku lahi ‘a e lezyon, ‘e mamafa ange ‘a e mahaki?
‘I he ngaahi tu‘unga kehekehe, ko e lahi mo e ngaahi lezyon ‘oku fakafonu e ngaahi feitu‘u lahi, ‘e lava ke fakalahi ai ‘a e mamafa ‘o e mahaki. Kuo pau ke vakai‘i kotoa pe ‘a e mahaki takitaha.
6. Kuo pau ke fai ha faito‘o ki he lezyon hiperintens kotoa pe?
ʻIkai, ko e tokolahi ʻo e ngaahi lezioni ʻoku lelei hono anga mo e ngaahi lezioni ʻoku hoko fakafalala ʻe lava ke vakaiʻi. Ka ʻoku ʻi ai ha tuʻunga mamafa ʻoku lolotonga, ʻe fokotuʻutuʻu ha faitoʻo.
7. ʻOku faingofua nai ʻa e faitoʻo fakafaitoʻo?
ʻOku fili ʻa e faitoʻo fakafaitoʻo ʻi he ngaahi tiuma kovi pe ʻi he ngaahi lezioni kehekehe. Ko e ngaahi lezioni lelei mo ʻikai ha ngaahi fakaʻilonga ʻoku ʻikai fie faitoʻo fakafaitoʻo.
8. Founga ʻo e toe lelei hono fakafaitoʻo?
ʻOku kehekehe ʻa e founga toe lelei mei he tokotaha ki he tokotaha. ʻOku tokoni ʻa e faitoʻo faka-fisikale mo e liliu ʻo e founga moʻui ki hono lelei ʻo e founga toe lelei.
9. Ko e hā ʻa e ngaahi meʻa ʻoku fakatupulaki ai e faingataʻa?
Ko e motuʻa, toto māolunga, suka, ngaahi mahaki ʻo e ngaahi vena mo e ngaahi meʻa genetic ʻoku fakatupulaki ai e faingataʻa.
10. ʻE lava nai ʻo taʻe hoko ʻa e ngaahi lezioni hyperintens?
ʻE malava pē ke ʻikai ke taʻe hoko kakato; ka ʻoku lava ke fakalele lelei ʻa e ngaahi meʻa ʻoku fakatupulaki ai e faingataʻa (toto, suka, kolestelolo, mo e moʻui lelei) ke fakasiʻi ai e hoko foʻou ʻo e lezioni.
11. Founga ke mahino ai pe ʻoku faingataʻa ʻa e ngaahi lezioni?
ʻOku fakakau atu ʻa e tuʻunga fakafaitoʻo, ngaahi fakaʻilonga, ngaahi meʻa ʻoku ʻi he ʻimisi mo e hisitolia ke fakafuofuaʻi e faingataʻa. ʻI he ngaahi tuʻunga fehuʻia, ʻoku fiemaʻu ke kole ki he toketaa ngaueʻaki.
Ngaahi Konga Fakamālie
Kautaha Māmani ki he Moʻui Lelei (WHO): Ngaahi Mahaki Fakafakakaukau - Ngaahi Liliu ki he Moʻui Lelei Fakafonua
American Academy of Neurology (AAN) Guidelines: Fakatātā ʻo e MRI ʻi he Ngaahi Mahaki Hina
European Stroke Organisation (ESO): Ngaahi Fakatātā ki he Mahaki ʻo e ngaahi vena siʻi ʻo e ʻatamai
National Multiple Sclerosis Society (NMSS): Ngaahi Fa'ahinga Lezioni mo e Uhinga Fakaʻilo
Adams mo Victor’s Principles of Neurology, 11th Edition
Radiology Society of North America (RSNA): Ngaahi ʻImisi ʻo e ngaahi Lezioni ʻo e ʻAtamai