Vertigo: ʻOku ʻAʻusia, Hoko mo e Puleʻanga

Ko e hā ʻa e Vertigo pea ʻe anga fēfē hono fakamatala?
Ko e vertigo ko ha faingataʻa ʻi he mālohi ʻo e tokanga mo e tuʻunga ʻo e tangata ʻoku ne ongoʻi ʻoku ne fakamātoato pe ʻoku ne fakamātoato hono ʻatā. ʻI ha taha ʻoku masalosalo ʻoku ne maʻu ha vertigo, ko e sitepu kamataʻanga ko hono fakamatala fakamatala ʻo e ongoʻi liliu ʻi he ʻulu mo e taʻe mālohi. Hili hono fakamatala, ʻoku fai ha ngaahi sivi ke mahino ai pe ko e hā hono tupuʻanga, ʻaki ha ngaahi sivi ki he ngaahi ngāue ʻo e senita neva mo e loto talingá. Kapau ʻoku masalosalo ʻoku ʻi lalo ʻo e vertigo ha palopalema ʻi he tafe toto ki he ʻatamai, ʻe lava ke ngāueʻaki ha doppler ultrasonography, tomografi fakakomipiuta (BT) angiografi, magnetic resonance (MR) angiografi pe ngaahi founga ʻata lahi ange. Hili hono fakapapauʻi ʻo e diagnostic, ʻoku fakahoko ʻa e faitoʻo ʻi he founga ʻoku totonu ki he taha kotoa pē ʻi hono tupuʻanga.
Ko e hā ʻa e ngaahi tupuʻanga mahuʻinga ʻo e Vertigo?
Ko e vertigo ʻoku ʻiloa lahi ʻoku ne tupu mei he ngaahi mahaki ʻo e loto talingá mo e senita neva. ʻI he ngaahi meʻa ni, ko e lahi taha ʻoku feʻiloaki mo ia ʻoku ui ko e benign paroxysmal positional vertigo (BPPV). ʻI he BPPV, ʻoku kamata fakavavevave ʻa e liliu ʻi he ʻulu pea ʻoku ʻikai ke fuoloa, ka ʻoku mālohi. ʻOku liliu ʻa e ngaahi liliu ni mei he sekoni siʻi ki he miniti siʻi pea ʻoku faingofua ke fakavaveʻi ʻe he liliu ʻi he mohe pe ha liliu fakavavevave ʻo e ʻulu. ʻOku lahi ange ʻi he kakai motuʻa pea ʻoku lelei hono tuʻunga. ʻOku ʻikai fiemaʻu lahi ha faitoʻo pea ʻoku faingofua ke mole pē ʻi he taimi.
ʻOku lava ke fakamalohiʻi ʻa e vertigo mo e ngaahi tuʻunga fakalaumālie (hange ko e depression pe anxiety). Ka ʻoku ʻikai ke fakahoko tuʻunga fakalaumālie ʻa e vertigo; ʻi he kakai ʻoku nau ongoʻi liliu ʻi he ʻulu, ʻoku lahi ange ke kumi ha tupuʻanga fakafaitoʻo ʻikai ko ha palopalema fakalaumālie.
Ko e ngaahi tupuʻanga kehe ʻo e vertigo ko eni:
Labyrinthitis mo e vestibular neuritis: Ko e fakamālohi ʻo e loto talingá, lahi ʻi he ngaahi vailasi. ʻOku lava ke hoko ʻi he flu, measles, mumps, herpes mo EBV. ʻI he ngaahi tuʻunga ni, ʻoku faingofua ke hoko mo e mole ʻo e fanongo.
Meniere mahaki: ʻOku faingofua ke hoko mo e vertigo, fanongo ʻo e ʻata pea mo e mole fanongo ʻoku hoko fakalakalaka. ʻOku hoko ʻa e mahaki ʻi he ngaahi taimi pea ʻoku toe lelei ʻi he taimi kehe. ʻOku ʻikai ke mahino lelei hono tupuʻanga, ka ʻoku lava ke kau ai e ngaahi meʻa hange ko e ngaahi gene, vailasi, lavea ʻi he ʻulu mo e ngaahi allergy.
Acoustic neuroma: Ko ha tumā lelei ʻoku ne uesia ʻa e ngaahi neva ʻo e loto talingá. ʻOku lava ke hoko mo e fanongo ʻo e ʻata pea mo e mole fanongo.
Ngāuehala ʻo e toto ʻo e ʻatamai: Ko e tapuni ʻo e toto ʻo e ʻatamai (stroke) pe toto holo ʻi he ʻatamai ʻe lava ke fakatupu vertigo.
Multiple sclerosis (MS): Ko ha mahaki ʻoku ne uesia ʻa e senita neva pea ʻoku ne fakatupu ngaahi fakaʻilonga kehekehe.
Ngāuehala kehe: Lavea ʻi he ʻulu, lavea ʻi he ua, diabetes, toto siʻi, ngaahi konga ʻi he faitoʻo mo e ngaahi meʻa siʻi hange ko e anxiety, ʻe lava ke tokoni ki hono hoko ʻo e vertigo.
Ko e hā ʻa e ngaahi fakaʻilonga ʻoku kau mo e Vertigo?
Ko e tangata ʻoku ne maʻu vertigo, ʻoku ne ongoʻi ʻoku ne liliu ʻi he ʻene ʻatā pe ʻoku liliu ʻa e māmani. ʻOku faingofua ke hoko mo e liliu ʻi he ʻulu ʻa e holofa, veka, huʻihuʻi, taʻe mālohi, liliu ʻo e mata, pea ʻi he taimi kehe ko e mole fanongo mo e fanongo ʻo e ʻata. ʻOku lava ke hoko mo e ngaahi palopalema ʻi he sio, palopalema ʻi he ʻalu pe liliu ʻo e ʻatamai. ʻOku kehekehe ʻa e ngaahi fakaʻilonga ni ʻi he tupuʻanga ʻo e vertigo mo e ngaahi polokalama ʻoku ne uesia.
Ko e hā ʻa e ngaahi tuʻunga ʻoku hoko ai ʻa e Vertigo?
Ko e vertigo ʻoku lava ke hoko ʻi he ngaahi mahaki kehekehe ʻoku uesia ʻa e polokalama tokanga. Ko e ngaahi mahaki ʻo e loto talingá ko e ngaahi tupuʻanga lahi taha. Fakataha:
ʻI he BPPV, ʻoku liliu ʻa e ngaahi kristale ʻi he loto talingá ʻoku tokoni ki he tokanga pea ʻoku kamata ai ʻa e liliu ʻi he ʻulu.
Meniere mahaki mo e vestibular neuritis ko e ngaahi tupuʻanga lahi kehe ʻo e vertigo.
Ko e ngaahi mahaki ʻo e toto ʻo e ʻatamai, liliu ʻi he ʻulu ʻoku tupu mei he migraine, ngaahi konga ʻo e faitoʻo mo e ngaahi mahaki neva ʻoku kau ki he ngaahi tupuʻanga kehe ʻo e vertigo.
Ko e hā ʻa e ngaahi founga pule mo e faitoʻo ʻo e Vertigo?
Ko e faitoʻo ʻo e vertigo ʻoku fakatefito ʻi he mahino lelei ʻo e tupuʻanga. Ko e ngaahi founga ʻoku ngāueʻaki ko eni:
ʻI he vertigo ʻoku tupu mei he loto talingá hange ko e BPPV, ʻoku lelei ke fai ha ngaahi liliu ʻo e ʻulu (hange ko e Epley maneuver pe Brandt-Daroff exercise).
ʻI he Meniere mahaki, ʻoku lelei ke fakasiʻi ʻa e kai masima, ngāueʻaki e faitoʻo ʻoku fakavaveʻi e mimi, pea ʻi he taimi kehe ʻoku fiemaʻu ha taotao fakafaitoʻo.
ʻI he vertigo ʻoku tupu mei he infection (hange ko e labyrinthitis), ʻoku ʻomi ʻa e faitoʻo totonu ki he infection (antibiotic pe antiviral).
ʻI he vertigo ʻoku kau mo e migraine, ʻoku fakahoko ʻa e faitoʻo ki he migraine mo e ngaahi liliu ʻi he moʻui.
ʻOku tokoni ʻa e faitoʻo fakafizikale mo e exercise tokanga ki hono pule lelei ange ʻo e vertigo. Fakatouʻosi, ʻoku lelei ke ʻalo mei he caffeine, ʻaloko mo e ngaahi koloa tapaka ʻi he taimi ʻo e vertigo pea tokanga ki he inu vai lelei.

Ko e hā ʻa e lōloa ʻo e Vertigo?
ʻOku kehekehe ʻa e lōloa ʻo e vertigo ʻi he tupuʻanga mo e faitoʻo ʻoku fai. ʻI he BPPV, ʻoku fuoloa siʻi ʻa e liliu ʻi he ʻulu pea ʻoku vave ke lelei ʻaki e founga totonu. ʻI he infection pe Meniere mahaki, ʻoku fuoloa ange ʻa e ngaahi fakaʻilonga pea ʻoku lava ke toe hoko. ʻI he vertigo ʻoku hoko fuoloa, ʻoku mahuʻinga ke kumi tokoni fakapolofesinale.
Ko e hā e ngaahi meʻa ke tokanga ki ai ʻi he Vertigo fakaneva?
ʻI he vertigo ʻoku tupu mei he ʻatamai pe senita neva, ʻoku lava ke hoko mo e taʻe mālohi, veka, palopalema ʻi he lea pe sio. ʻI he tuʻunga ni, ʻoku mahuʻinga ke vave ke fakapapauʻi mo fai e faitoʻo ke ʻaloʻi ai ha faingataʻa tumau.
Ko e hā e ngaahi tuʻunga ʻoku fiemaʻu ke vave ke ʻalu ki he tokotaha faitoʻo?
Kapu ʻoku maʻu ha taha ʻoku ne maʻu vertigo ha taha ʻo e ngaahi fakaʻilonga ko ʻeni, ʻoku fiemaʻu ke vave ke ʻalu ki ha fale moʻui:
Liliu fakavavevave pe mālohi ʻo e ʻulu
Sio fakalua, mole sio
Faingataʻa ʻi he lea
Vaivaia pe taʻe ongo ʻi he nima pe vae
Liliu ʻo e tuʻunga ʻo e ʻatamai
Liliu fakavavevave ʻo e tokanga mo e holo
Ko e hā e ngaahi fokotuʻu ki he moʻui ʻi he taimi ʻo e faitoʻo Vertigo?
Ke feinga ke puleʻi ʻa e vertigo:
ʻAlo mei he liliu fakavavevave ʻo e ʻulu mo e ngāue ʻi he ngaahi feituʻu maʻolunga,
Tokanga ʻi he taimi ʻoku fakaʻaongaʻi ai e meʻalele pe meʻangaue mamafa,
Inu vai lahi pea tokanga ki he malōlō,
ʻAlo mei he caffeine, tapaka mo e ʻaloko,
Fai ʻa e ngaahi liliu ʻi he anga mālie mo e tokanga.
ʻI he kakai niʻihi, ʻoku lava ke fokotuʻu ha polokalama exercise pe fizio fakatautaha ʻi he tuʻunga ʻo e mahaki.
Ngaahi Fehuʻi ʻOku Fai Lahi
ʻE lava ke fakamalohiʻi ʻa e vertigo mo e ngaahi mahaki kehe?
ʻIo, ʻoku lava ke fakatupu liliu ʻi he ʻulu ʻa e migraine, anxiety, mo e ngaahi mahaki ʻo e loto mo e toto. ʻOku mahuʻinga ke fakapapauʻi ʻa e ongoʻi liliu ʻi he ʻulu ʻoku vertigo mo e ngaahi fakaʻilonga kehe.
ʻE mole pē ʻa e vertigo?
ʻOku kehekehe ʻi he tupuʻanga, ka ʻoku lava ke mole pē ʻa e ngaahi faikehekehe hange ko e BPPV. Ka ʻi he liliu ʻi he ʻulu ʻoku fuoloa, toe hoko pe mālohi, ʻoku fiemaʻu ke ʻalu ki he tokotaha faitoʻo.
ʻE lava ke toe lelei kakato ʻa e vertigo?
Kapu ʻoku faitoʻo pe puleʻi ʻa e tupuʻanga, ʻe lava ke mole kakato ʻa e ngaahi fakaʻilonga ʻo e vertigo. Ka ʻi he ngaahi mahaki fuoloa, ʻe lava ke toe hoko ʻi he taimi kehe.
Ko e hā e meʻa ke fai ʻi he loto talingá ʻoku mālōlō?
ʻOku kamata ʻaki e faitoʻo totonu ʻi he fakahinohino ʻa e tokotaha faitoʻo pea tokanga ki he malōlō. ʻI he mālohi ʻo e ngaahi fakaʻilonga, ʻe lava ke fiemaʻu ke ʻalu ki he falemahaki.
ʻE lava ke hoko ʻa e vertigo mei he fakalaumālie?
ʻOku lava ke fakavaveʻi ʻe he stress mo e tokanga ha ongoʻi liliu ʻi he ʻulu ʻi he kakai niʻihi. Ka ko e "vertigo moʻoni" ʻoku lahi ange ʻoku tupu mei he palopalema ʻi he ngaahi meʻa tokanga pe senita neva.
ʻE lava ke hoko ʻa e vertigo ʻi he fānau?
ʻIo, ʻoku lava ke fakatupu vertigo ʻi he fānau ʻe he infection loto talingá mo e ngaahi faikehekehe ʻo e migraine.
Ko e hā e meʻa ke fai kapau ʻoku hoko ʻa e vertigo mo e mole fanongo?
Ko e meʻa ni ʻoku fakaʻilonga ki ha palopalema ʻi he loto talingá pe neva fanongo pea ʻoku fiemaʻu ke vakaiʻi. ʻAua ʻe faingataʻa, ʻe fiemaʻu ke ʻalu ki he toketā ENT pe neurologist.
Ko e hā e lōloa ʻo e vertigo?
ʻOku kehekehe ʻa e lōloa ʻo e ngaahi fakaʻilonga ʻi he tupuʻanga; mei he sekoni siʻi ki he ngaahi uike lahi.
ʻOku iai ha ngaahi faitoʻo ʻe lava ke u fai ʻi ʻapi?
ʻIo, ʻoku toe ʻi ai ha ngaahi faitoʻo faingofua ki he palansi mo e tuʻunga ʻo e ʻulu (Epley mo Brandt-Daroff maneuvers mo ha toe ngaahi meʻa pehe) ʻe lava ke fai ʻi ʻapi ʻaki ha fakahinohino mei he faitoʻo.
Ko e hā ʻa e ngaahi fakaʻilonga fakatuʻutamaki ʻoku fiemaʻu ke tokanga ki ai?
Ko e mamahi ʻulu fakaʻohovale mo lahi, ngaahi palopalema ʻi he lea pe sio, pe mole ʻo e ʻatamai, ʻoku fiemaʻu ke vakai fakavavevave ki ai.
Ko e fe taimi ʻoku fakaʻaongaʻi ai e faitoʻo ʻaki ha toli ʻi he faitoʻo vertigo?
ʻOku siʻisiʻi hono hoko, ka ʻi he ngaahi faikehekehe ʻo e vertigo ʻoku ʻikai tali ki he faitoʻo mo e ngaahi faitoʻo, pea ʻoku fakatupunga ke fakalalahi hono uesia ʻo e moʻui, ʻe lava ke fakakau e faitoʻo ʻaki ha toli.
Ko e hā e ngaahi meʻa ʻoku totonu ke tokanga ki ai ʻa e tokotaha BPPV?
ʻOku totonu ke taʻe fai ha ngaahi ngaue ʻoku vave ai e hū ʻo e ʻulu mo e ngaahi ngaue fakatuʻutamaki, tokanga ki he malōlō, pea ʻoua naʻa tuku e ngaahi maneuvers ʻoku fakahinohinoʻi ʻe he faitoʻo.
Ngaahi Konga Fakatotolo
Kautaha Moʻui ʻo Māmani (WHO) – Ngaahi Fetuʻutaki Vestibular mo e Fakatāutaha ʻi he ʻulu
Kautaha ʻAmelika ki he Faitoʻo Telinga, Ihu, Ngutu mo e ʻUlu (AAO-HNS) – Ngaahi Fakatonutonu ki he Puleʻi ʻo e Vertigo
Kautaha ʻAmelika ki he Faitoʻo Neulolosi (AAN) – Fakatokanga mo e Faitoʻo ʻo e Fakatāutaha ʻi he ʻulu
Mayo Clinic – Vertigo: Ngaahi Fakaʻilonga mo e ʻUhinga
The Lancet Neurology – Ko e ngaahi faikehekehe ʻo e fakatokanga ki he fakatāutaha ʻi he ʻulu mo e vertigo
Kuo pau ke fakahā e ngaahi fakamatala ko ʻeni ʻi he takiekina ʻa e kau ngaue moʻui. ʻI he ngaahi fakatāutaha ʻi he ʻulu ʻoku fakatuʻutamaki pe loloa, kuo pau ke fetuʻutaki ki ha faitoʻo.