Ko e Fakaongoongo ʻi he Taliga (Tinnitus): Ko e hā ia, Ko e hā ʻoku hoko ai pea ko e hā e meʻa ʻoku totonu ke fai?

Ko e hā e Kulak Çınlaması?

Ko e kulak çınlaması pe ko hono hingoa fakafaito'o ko tinnitus, ko ha fa'ahinga fa'ahinga ongoongo 'oku hoko ia 'i he talingá pe 'i he ulu 'a ha taha, 'ikai ha konga ongoongo mei tu'a, pea 'e lava ke hoko 'i he taimi kotoa pe 'i he taimi kehe. Ko e ongoongo ni 'e lava ke fakamatala'i ko e ongoongo 'o e çınlama, ongoongo 'o e ngaahi me'a kehe hange ko e vave, vāvā, vāvā'i, pe ongoongo 'o e fua 'o e fatu, pe ongoongo 'o e ngaahi me'a kehe. Ko e ngaahi ongoongo ni 'oku 'ikai ke ongo'i 'e ha taha mei tu'a, pea 'e lava ke 'a'ahi ki he mo'ui lelei 'o e tangata.

Ko e tinnitus, 'oku lahi ange hono hoko 'i he kakai 'i he ta'u 40 ki 'olunga pea 'i he kakai motu'a, ka 'e lava ke hoko ki ha taha 'i he ngaahi ta'u kotoa pe, pea 'e lava ke hoko ki he fanau. Ko e taimi kehe, 'oku totonu ke ongo'i 'e he kakai kotoa pe ha çınlama fakafakatu'utamaki, ka kapau 'oku hoko fakataimi kotoa pe, 'oku totonu ke tokanga ki ai.

Fefe 'e ongo'i ai e Kulak Çınlaması?

Ko e tinnitus, 'oku fa'ahinga ongo'i ia 'i ha talingá pe taha (to'ohema pe to'ohema to'ohema) pe 'i he ongo talingá. Ko e taimi kehe, 'oku ongo'i ia 'i loto 'o e ulu. 'E lava ke fakamatala'i 'e he tangata e ongoongo ni ko e çınlama, ongoongo 'o e sela, ongoongo 'o e me'alele pe ongoongo 'oku hangē ko e fua 'o e fatu. Ko e mālohi mo e fa'ahinga 'o e ongoongo ni 'oku kehekehe mei he taha ki he taha; 'i he ni'ihi 'oku vaivai pea 'ikai ke tumau, 'i he ni'ihi 'oku tumau pea fakavavevave.

Ko e çınlama mālohi, 'e lava ke fakalalahi e mo'ui faka'aho mo e ngāue, pea 'i he ngaahi tu'unga mamafa, 'e lava ke fakatupu e mamahi, hoha'a mo e ngaahi palopalema mohe. 'I he pō mo e taimi 'oku mālōlō ai, 'oku lahi ange hono ongo'i e çınlama.

Ko e hā e ngaahi 'Uhinga Faka'aho 'o e Kulak Çınlaması?

Ko e tinnitus 'oku lava ke hoko mei he ngaahi 'uhinga kehekehe. Ko e ngaahi 'uhinga lahi taha ko eni:

• Faka'osi 'o e ongo: 'Oku lahi hono hoko 'i he kakai motu'a pe 'i he kakai 'oku maumau 'i he ongoongo mālohi.

• Fakafepaki ki he ongoongo mālohi 'i he taimi loloa: Ko e ngaahi ongoongo mālohi hange ko e ngāue fakafefeka, ngaahi koneseti, ngaahi me'alele ngāue, pe ongoongo 'o e fanga me'atau 'e lava ke fakamaumau e ngaahi selo 'i he talingá loto.

• Fakamanava 'o e talingá: Ko e fakamamahi 'o e talingá lotoloto, to'oto'o vai 'i he talingá pe maumau 'i he talingá 'e lava ke fakatupu çınlama.

• Kiri talingá (buşon): Ko e lahi 'o e kiri talingá 'e lava ke tapuni e talingá pea fakatupu ha tinnitus fakataimi.

• Mahaki 'o e sisitemi fakamafai toto: Ko e çınlama 'oku fetongi mo e fua 'o e fatu (‘pulsatil tinnitus’), 'e lava ke hoko 'i he ngaahi palopalema hange ko e tapuni 'o e ngaahi toto, anevrisima pe ha haipetensoni.

• Fakamamahi 'o e ulu, ua mo e ngaahi palopalema 'o e kakano talingá: 'Oku lava ke fesili mo e ngaahi mahaki 'o e kakano talingá (temporomandibular joint).

• Ngaahi me'a fakafaito'o (ototoksik): Ko e ngaahi me'a hange ko e aspirin mālohi, ngaahi antibiotiki, diuretiki, kemoterapi 'oku lava ke fakamaumau e ngaahi neva ongo pea fakatupu çınlama.

• Palopalema fakame'atokoni mo fakaneva: Ko e diabeti, mahaki thyroid, anemia, meniere syndrome, ngaahi mahaki neva mo e ngaahi palopalema fakalaumalie 'oku kau ki he ngaahi fakatu'utamaki.

• Hoha'a mo e mamahi: 'Oku 'ikai ke hoko ko e 'uhinga pe, ka 'e lava ke fakalalahi e çınlama pea fakavavevave hono ongo'i.

Ko e taimi si'isi'i, 'oku lava ke hoko e tinnitus mei he ngaahi mahaki mamafa hange ko e tumo pe ngaahi palopalema 'o e ngaahi toto.

Ko e hā e ngaahi Fa'ahinga 'o e Tinnitus?

Ko e kulak çınlaması, 'oku vahevahe ia 'i he 'uhinga mo e ongoongo 'oku ongo'i 'e he mahaki:

• Subjektif Tinnitus: Ko e fa'ahinga lahi taha. 'Oku ongo'i pe 'e he mahaki. 'Oku mahino 'oku fesili mo ha palopalema 'i he sisitemi ongo.

• Objektif Tinnitus: Ko e çınlama 'oku lava ke ongo'i 'e he mahaki mo e tokotaha 'oku siaki, 'aki ha me'angaue fakapitoa. 'Oku si'isi'i hono hoko pea 'oku mahino 'oku hoko mei he ngaahi toto pe ngaahi hui (hange ko e ngaahi toto 'oku ofi ki he talingá).

Fakatatau ki he fa'ahinga 'o e faitotonu, 'e lava ke hoko e çınlama fakataimi pe fakataimi kotoa pe, 'i ha talingá pe taha pe ongo, pea 'oku kehekehe e fa'ahinga mo e fakanounou mei he taha ki he taha.

Ko e hā e ngaahi Fakatātā 'o e Kulak Çınlaması?

Ko e fakatātā lahi taha, ko e ongo'i 'e he tangata ha ongoongo 'i he talingá pe ulu 'ikai ha konga ongoongo mei tu'a. 'Oku lava ke kau atu ki ai:

• Faka'osi 'o e ongo

• Palopalema fokotu'utu'u

• Palopalema balanse

• Faka'osi ongo ki he ngaahi ongoongo mei tu'a (hiperakuzi)

• Mohe si'isi'i mo e ta'emalie

Ko e taimi si'isi'i, 'e lava ke kau atu ki he çınlama e liliu ulu, ongo mamafa 'i he talingá mo e hoha'a.

Fēfē hono Fakahoko e Taní ki he Kulak Çınlaması?

'I he taní 'o e tinnitus, ko e sitepu kamata ko e kole fakamatala fakaikiiki mo e siaki talingá, ihu mo e ngutu. 'E fehu'i e toketā ki he loloa, fa'ahinga, pe 'oku kau atu ha faka'osi ongo pe ngaahi fakatātā kehe. Hili ia;

• Fakamatala ongo (siakí ongo)

• Kapau 'oku fiema'u, ngaahi siaki fakafaito'o (MRI, BT mo e me'a pehe)

• Siaki toto mo kapau 'oku fiema'u, siaki balanse.

Ko e ngaahi founga ni 'oku feinga ke ma'u ai e 'uhinga 'o e çınlama pea kapau 'oku fiema'u, 'e fakafoki ki he ngaahi to'utupu totonu.

Ngaahi Founga Fakalakalaka ki hono Pule'i e Kulak Çınlaması

Ko e to'o kakato 'o e tinnitus 'oku 'ikai ke faingofua taimi kotoa pe, ka 'i he lahi 'o e taimi, 'e lava ke fakasi'isi'i e faitotonu mo e fakalakalaka e mo'ui lelei. Ko e faito'o 'oku vahevahe 'i he ngaahi konga ni:

• Faito'o e 'Uhinga 'Oku 'i Lalo: Hange ko e fufulu e kiri talingá, faito'o e fakamanava talingá, pule'i e toto pe mahaki thyroid.

• Fokotu'utu'u e Ngaahi Me'a Fakafo'itō: Ko e ngaahi me'a 'oku lava ke fakatupu palopalema 'e siaki 'i he tokotā.

• Ngaahi Me'angaue Ongo ki he Faka'osi Ongo: 'I he çınlama 'oku kau mo e faka'osi ongo, 'e lava ke tokoni e me'angaue ongo ki hono fakalelei'i e ongo mo e çınlama.

• Tinnitus Maskeleyicileri (Ngaahi Me'angaue Ongo Faka'osi): 'Oku tokoni ki hono fakasi'isi'i e çınlama; 'i he pō mo e ngaahi feitu'u mālōlō 'oku tokoni ki hono mālōlō.

• Fakalelei Ongo mo e Founga Faka'ulungaanga: Ko e cognitive behavioral therapy, ngaahi founga mālōlō, meditation mo e ngaahi founga fakasi'isi'i mamahi 'oku lelei ki hono pule'i e faitotonu 'o e çınlama.

• Fokotu'utu'u e Mo'ui: Fetu'utaki mei he ongoongo mālohi, mohe lelei, ngāue fakafiemālie mo e kai lelei 'oku tokoni ki hono pule'i e çınlama.

• Faito'o Tokoni: Ko e taimi si'isi'i, 'e fiema'u ha faito'o pe ngaahi founga fakafaito'o lalahi ange.

• Founga Fakamālohi: Ko e taimi si'isi'i, kapau 'oku 'i ai ha palopalema toto pe palopalema fa'unga, 'e fakakaukau'i ha founga fakamālohi.

Kuo pau ke manatu'i ko e tinnitus, 'oku taimi ke hoko ko e fakatātā kamata 'o ha mahaki mamafa. Kapau 'oku lahi pe loloa e çınlama, kuo pau ke 'alu ki ha toketā poto.

Ko e hā e Ngaahi Founga ke Ta'ofi ai e Kulak Çınlaması?

• Fakafounga e ngaahi me'angaue malu'i talingá 'i he ngaahi feitu'u ongoongo mālohi

• Ta'ofi e fanongo loloa ki he musika mālohi

• Tokanga ki he ma'a 'o e talingá, 'oua 'e ngaue'aki e kulak çubuğu

• Fokotu'utu'u lelei e ngaahi mahaki loloa

• Ta'ofi e ngaue'aki e ngaahi me'a fakafaito'o ta'etotonu

• Pule'i e mamahi

Ngaahi Fehu'i Faka'aho

1. Ko e hā e 'uhinga 'o e kulak çınlaması?

Ko e kulak çınlaması, 'oku lahi hono hoko mei he faka'osi ongo, fakafepaki ki he ongoongo mālohi, fakamanava talingá, lahi 'o e kiri talingá, palopalema toto pe ngaahi me'a fakafaito'o. Ko e taimi kehe, 'oku 'ikai ke ma'u ha 'uhinga mahino.

2. 'Oku lahi ange e kulak çınlaması 'i he mamahi?

'Io, 'oku lava ke fakalalahi e mamahi e faitotonu mo e mālohi 'o e tinnitus. Ko e pule'i mamahi, 'oku mahu'inga ia ki hono pule'i e çınlama.

3. 'Oku fakalotolahi e çınlama 'i ha taha pe taha?

Kapau 'oku kamata fakavave pe tumau e çınlama 'i ha talingá pe taha, 'oku taimi si'isi'i 'e hoko ko e fakatātā 'o e tumo 'o e neva ongo pe palopalema toto. 'I he tu'unga pehe, kuo pau ke 'alu ki he toketā.

4. 'E lava ke mole kakato e kulak çınlaması?

'I he ngaahi tu'unga kehe, 'e lava ke faito'o e 'uhinga pea mole e faitotonu. Ka 'i he lahi 'o e taimi, 'oku 'ikai ke mole kakato ka 'e lava ke pule'i 'aki e ngaahi founga totonu.

5. Ko e hā e ngaahi me'a fakafaito'o 'oku fakatupu ai e kulak çınlaması?

Ko e ngaahi antibiotiki (hange ko e aminoglikozidler), kemoterapi, aspirin mālohi mo e diuretiki 'oku lava ke fakatupu çınlama 'aki e ototoksik.

6. 'Oku kau fakataha e tinnitus mo e faka'osi ongo taimi kotoa pe?

'Ikai, 'oku 'ikai ke kau fakataha e tinnitus mo e faka'osi ongo taimi kotoa pe. Ka kapau 'oku 'i ai ha faka'osi ongo, 'oku lahi ange e faingamalie e çınlama.

7. Ko e ngaahi to'utupu fe 'oku totonu ke 'alu ki ai ha taha 'oku 'i ai ha kulak çınlaması?

Ko e kamata, ‘oku fautuú ke fai ha vakai mei he toketā poto ki he telinga, ihu mo e ngutu (KBB). Kapau ‘oku fiema‘u, ‘e lava ke fakafolau ki he potungaue odyoloji pea mo e ngaahi toketā poto kehe.

8. Ko e hā e ngaahi me‘a ‘e lava ke fai ‘i ‘api ke fakasi‘isi‘i ai e tangi ‘i he telinga?

Ko hono fakatupu ha ongo pē ‘i ha feitu‘u mālie (hange ko e letio, me‘a fefeka, pe ongo vai), pule‘i e fakamāfanafaná, ma‘u ha mohe lelei mo ke mamao mei he ongo mālohi ‘e lava ke fakasi‘isi‘i ai e ngaahi faito‘o.

9. ‘Oku lelei ‘a e ngaahi me‘a fakatupu ongo fefeka?

Ko e ngaahi me‘a fakatupu ongo fefeka pe ngaahi me‘a fakatupu ongo ‘o e natula ‘e lava ke fakasi‘isi‘i ai e ongo tangi ‘i he telinga pea tokoni ki ha mohe mālie.

10. ‘Oku fiema‘u ha tokoni fakalaumalie pe therapy?

Kapu ‘oku fakataha e tangi ‘i he telinga mo e loto mamahi, manavahē pe loto mamahi lahi, ‘e lava ke tokoni ha tokoni fakalaumalie hange ko e cognitive behavioural therapy.

11. ‘Oku hoko ‘a e tangi ‘i he telinga ki he fanau?

‘Oku lava ke hoko ‘a e tangi ‘i he telinga ki he fanau ka ‘oku si‘i ange ia ‘i he kakai lahi. Si‘i taimi, ‘e lava ke hoko mei he mole ongo, ngaahi mahaki pe me‘a faingata‘a ‘i he telinga.

12. Ko e fe taimi ‘oku totonu ke u ‘alu ki he toketā?

Kapu ‘oku kamata fakavavevave, ‘i ha telinga pē, pea mālohi, pe kapau ‘oku fakataha mo e mole ongo, liliu ‘a e mahino pe ngaahi faka‘ilonga neurological kehe, ‘oku totonu ke ‘alu vave ki ha toketā poto.

13. ‘E lava ke hoko ‘a e tangi ‘i he telinga ko ha faka‘ilonga kanisá?

Si‘i taimi, ‘oku ‘i ai ha ngaahi kanisa ‘i he siniu ongo pe he ngaahi konga ‘o e ulu ‘e lava ke fakahaa‘i ia ‘aki e tangi ‘i he telinga. Kapau ‘oku fuoloa, taha pē ‘i he telinga, pea ‘oku hoko fakalakalaka, ‘oku fiema‘u ke vakai‘i.

14. ‘Oku hoko ‘a e tinnitus hili ha lavea ‘i he ulu mo e ua?

‘Io, hili ha lavea, ‘e lava ke hoko ha tangi ‘i he telinga mo e ulu; ‘oku fiema‘u ha vakai mo e sio ki ai fakalahi.

15. Ko e hā e ngaahi founga fakafaito‘o lelei taha ki he tinnitus ‘i he taimi ni?

‘Oku kau ‘i he ngaahi founga fo‘ou taha ‘a e fakafaito‘o ‘o e ngaahi mahaki ‘oku ‘i lalo, ngaahi device ongo, ngaahi therapy ongo, cognitive behavioural therapy, ngaahi device ongo fefeka mo e liliu ‘o e mo‘ui.

Ngaahi Ngaahi Konga Fakatotolo

• Kautaha Mo‘ui ‘a Mamani (World Health Organization) – Deafness and hearing loss

• Kautaha National Institutes of Health (NIH) ‘i ‘Amelika – Tinnitus: Causes, Diagnosis and Treatment

• Kautaha American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery

• Mayo Clinic – Tinnitus overview

• British Tinnitus Association – Tinnitus factsheets