Ko e hā ʻoku fakatupu ai e mamahi ʻi he ngutuʻua? Ko e ngaahi founga fakafiemālie mo e taimi ʻoku fiemaʻu ai ha tokoni mei he kau poto

Ko e hā e ngaahi ʻuhinga ʻo e mamahi ʻi he ʻalunga? Ko e hā e ngaahi founga fakafiemālie pea mo e taimi ʻoku fiemaʻu ai ha tokoni mei he fāifaleʻi?
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga, ko ha faingataʻa ʻoku faingofua ke hoko ʻi he ngaahi mahaki vave ʻo e ngaahi meʻa huhuʻinga hange ko e mālūlū pea mo e fulū. ʻI he ngaahi taimi kehe, ʻe lava ke hoko ia ʻi ha mālohi lahi ʻoku ne faingataʻa ai ke ʻai, lea pe huhuʻu. ʻI he ngaahi tuʻunga lahi, ʻe lava ke puleʻi ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga ʻaki ha ngaahi founga faingofua fakafiemālie ʻi ʻapi. Ka ʻi he ngaahi mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku hokohoko atu, mamafa pe toe hoko, ʻe fiemaʻu ke fakatotoloʻi ha mahaki ʻoku lalahi ange pea mo e tokoni fakafaitoʻo.
Ko e hā ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga, pea ʻi he hā e ngaahi tuʻunga ʻoku hoko ai?
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga; ko ha faingataʻa ʻoku lahi ange ʻi he ʻai, vela, huhuʻa pe ongo ʻoku kā, ʻoku ne fakahā ʻa e faingataʻa ʻi he ʻalunga. ʻOku kau ia ʻi he ngaahi fakaʻilonga lahi ʻoku sio ai ʻi he ngaahi polikliniki. Ko e ngaahi mahaki huhuʻinga (laumālie), ngaahi meʻa ʻi he ʻea, ngaahi meʻa ʻoku fakaʻilonga, pea mo e fakahoko ʻo e ʻalunga ʻoku lahi ai hono hoko.
ʻOku lava ke uesia ʻe he mamahi ʻi he ʻalunga ha ngaahi konga kehekehe ʻo e ʻalunga:
ʻI he muʻomuʻa ʻo e ngutu: Farenjit
ʻI he ngaahi toloʻi: Tonsillit (fakafepaki ʻo e toloʻi)
ʻI he lela: Larenjit
Ko e hā e ngaahi ʻuhinga lahi ʻo e mamahi ʻi he ʻalunga?
ʻOku lava ke hoko ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga mei he ngaahi ʻuhinga kehekehe. Ko e ngaahi ʻuhinga lahi taha ko ʻeni:
Ngāue ʻo e vailasi: Ko e mālūlū, fulū, COVID-19, mononukleosi, measles, chickenpox, mumps pea mo e ngaahi vailasi kehe ʻoku kau ʻi he ngaahi ʻuhinga lahi taha.
Ngāue ʻo e baketelia: Ko e baketelia strep (lahi ʻi he fanau) pea mo e baketelia ʻoku fetuʻutaki ʻaki ʻi he feohi fakasekisuale hange ko e gonorrhea, chlamydia ʻe lava ke fakatupu mamahi ʻi he ʻalunga.
Fakahoko: Ko e poleni, efuefu, fulufulu manu, mo e mū ʻoku lava ke fakatupu ha tali mei he sino pea hoko ai ha huhuʻu postnasal ʻoku fakahoko mamahi ʻi he ʻalunga.
Ngāue ʻo e ʻea: Ko e ʻea mamā, kovi ʻo e ʻea, huʻu sigareti, kemikale ʻoku lava ke fakatupu ke mamā mo fiekaia ʻa e ʻalunga.
Reflū (Mahaki Gastroesophageal Reflū): Ko e ʻalu hake ʻo e asiti mei he manava, ʻoku ne fakatupu vela mo mamahi ʻi he ʻalunga.
Fakamanava mo e Fakaʻosi: Ko e lea mālohi, ngāue lahi ʻo e leʻo, pe ha fakamamahi ʻi he ʻalunga ʻoku lava ke hoko ko e ʻuhinga ʻo e mamahi ʻi he ʻalunga.
Ko e hā e ngaahi fakaʻilonga ʻo e mamahi ʻi he ʻalunga, pea ʻi ai ha faingataʻa ke hoko lahi ange?
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku masani:
Mamahi ʻoku lahi ange ʻi he ʻai,
ʻAlunga mamā, vela, kā,
Fufuu mo e kulokula,
Leʻo mamahi ʻi he taimi kehe,
Pea mo e hūhū, vela pe fiekaia hange ko e ngaahi fakaʻilonga lahi ʻo e mahaki huhuʻinga.
ʻE lava ke hoko ʻi ha taha kotoa pe; ka ʻoku lahi ange ʻi he fanau, kinautolu ʻoku vaivai ʻa e ngaahi malohi ʻo e sino, kau ʻinasi sigareti pe kinautolu ʻoku nofo ʻi he ngaahi tuʻunga kovi ʻo e ʻea.
Ko e hā e ngaahi founga fakafiemālie ʻe lava ke fai ʻi ʻapi ki he mamahi ʻi he ʻalunga?
ʻI he ngaahi mamahi ʻi he ʻalunga lahi taha, ʻe lava ke tokoni ʻa e ngaahi founga ko ʻeni ke fakafiemālie ʻa e ngaahi fakaʻilonga:
Inu vai lahi mo e ngaahi meʻa vela
Fai ha gākala ʻaki e vai masima (tā ʻi ha ipu vai vela ʻaki ha konga masima siʻi)
Inu ngaahi tiʻakau vela (hange ko e chamomile, sage, ginger, echinacea, hatmi root)
Fakatokangaʻi ha fefiloi meli mo e lemone (meli pe pe ʻai ki he tiʻakau)
Fakafou ha device fakamohemohe/ fakatupulaki ʻa e mohemohe ʻo e loki
Fakamālōlō ʻa e leʻo mo e ʻalunga, ʻoua ʻe lea mālohi
Fakakaiʻi mei he ngaahi feituʻu fakahoko (ʻoua ʻe nofo ʻi he huʻu sigareti)
ʻOku lava ke tokoni ʻa e ngaahi tokoni ʻakau (hange ko e kalafi, ginger, echinacea) ke fakafiemālie ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga; ka ʻoku fiemaʻu ke fehuʻi ki he fāifaleʻi ʻi he kau mahaki maʻu, fafine ʻoku maʻitaki pe kau ʻoku inu fakamau ʻa e faitoʻo.
Ko e hā e meʻakai ʻoku totonu ke fili ʻi he meʻakai?
Ke fakafiemālie ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga;
ʻOku fautuʻu ke kai meʻakai vela, yogati, pulu, pe meʻakai moʻui mo e faingofua ke ʻai
ʻOua ʻe kai meʻakai masima, asiti, vela lahi pe momoko lahi
ʻOku lava ke tokoni ʻa e vineka ʻapili, meli (pe pe ʻai ki he vai vela) ʻi he tokoni
ʻOku lava ke tokoni ʻa e kalasiuma ʻi he ngaahi tuʻunga kehe ʻi he ngaahi koloa antibacterial, ka ʻoku totonu ke tokanga ʻa kinautolu ʻoku mafu ʻi he manava.
Ko e hā e ngaahi founga fakafaitoʻo ki he mamahi ʻi he ʻalunga?
ʻOku fakatatau ʻa e faitoʻo ki he ʻuhinga ʻoku totonu:
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga mei he vailasi ʻoku toe lelei pē ia; ʻikai fiemaʻu ha faitoʻo antibiotic
ʻI he baketelia (hange ko e strep throat), ʻoku fiemaʻu ha antibiotic ʻoku fakahu ʻe he fāifaleʻi pea ʻoku toe 7-10 ʻaho
Ke fakafiemālie ʻa e mamahi mo e vela ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ʻa e faitoʻo ʻoku ʻi ai ʻa e acetaminophen pe ibuprofen
ʻI he mamahi ʻi he ʻalunga mei he fakahoko, ʻe lava ke tokoni ʻa e antihistamine
Ki he mamahi ʻi he ʻalunga mei he reflū, ʻe fiemaʻu ha faitoʻo ke fakasiʻi ʻa e asiti ʻo e manava mo e liliu ʻo e meʻakai
Ngāue ʻo e ngaahi fakaʻilonga kehe pea mo e ngaahi tuʻunga ke tokanga ki ai ʻi he mamahi ʻi he ʻalunga
ʻI he mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku hokohoko atu pe mamafa; vela lahi, faingataʻa ʻi he ʻai/huhuʻu, fufuu ʻi he ua pe mata, toto ʻi he tūkū, mamahi lahi ʻi he telinga, ngaahi fefine pe nima ʻoku ʻi ai ha ngaahi fakamomoko, mamahi ʻi he hui pe salia ʻoku ʻikai totonu, ʻoku totonu ke ʻave vave ki he fāifaleʻi.
Ko e founga ʻoku fakahā ai ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga?
ʻOku fanongo ʻa e fāifaleʻi ki ho ngaahi fakaʻilonga, vakai ki ho hisitolia pea fai ha sivi fakafizikale. Kapau ʻoku fiemaʻu, ʻe lava ke fai ha sivi antigen vave pe ha culture ʻo e ʻalunga ke ʻiloʻi ʻa e vahaʻataimi ʻo e mahaki.
Mamahi ʻi he ʻalunga ʻi he fanau: Ko e hā e ngaahi meʻa ke tokanga ki ai?
ʻI he fanau, ko e mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku tupu lahi mei he mahaki huhuʻinga pea ʻoku toe lelei pē ʻaki ha mālōlō, inu vai lahi mo e faitoʻo fakafiemālie totonu. Ka ʻoku fakatuʻutāmaki ke ʻai ha aspirin ki he fanau (risiki ʻo e Reye syndrome), pea ʻoku totonu ke fehuʻi ki he fāifaleʻi fanau.
Ko e hā e ʻuhinga ʻo e mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku hokohoko atu?
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga ʻoku toe lahi ange ʻi he ʻaho ʻe taha pe toe hoko lahi, ʻe lava ke ʻuhinga mei he mahaki huhuʻinga hokohoko, fakahoko, reflū, kanisa pe ngaahi ʻuhinga lahi ange. ʻI he tuʻunga ko ʻeni ʻoku totonu ke sio ki ha fāifaleʻi poto.
Mamahi ʻi he ʻalunga mo e ngaahi huhuʻu
Ko e ngaahi huhuʻu ki he fulū mo e ngaahi mahaki vailasi kehe ʻoku tokoni ke maluʻi ai mei he ngaahi mahaki ko ʻeni pea fakasiʻi ai ʻa e faingataʻa ke mamahi ʻi he ʻalunga. ʻIkai ha huhuʻu lahi ki he strep ʻi he kolo, ka ko e maluʻi lahi ko e tauhi lelei ʻo e maʻa mo e ʻaloʻi ngaahi feituʻu kimuʻa.
Ko e hā e ngaahi meʻa ʻe lava ke fai ʻi he moʻui fakaʻaho ke maluʻi ai mei he mamahi ʻi he ʻalunga?
Fakalele ha anga fakamaʻa ʻo e tauhi nima, fakaʻaongaʻi disinfectant ʻi he ngaahi feituʻu kimuʻa
Tokanga ki he maʻa ʻo e ngaahi meʻa fakafoʻituitui mo e ngaahi feituʻu
Kai meʻakai lelei mo e ngāue fakafiemālie ke fakalahi ʻa e malohi ʻo e sino
ʻOua ʻe inu sigareti, ʻoua ʻe nofo ʻi he huʻu sigareti
ʻOua ʻe ngaloʻi ʻa e ngaahi sivi moʻui lahi
Mamahi ʻi he ʻalunga mo e hūhū
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga mo e hūhū ʻoku lahi ange ke hoko fakataha ʻi he mahaki huhuʻinga ʻi he ʻalunga. Ko e fakahoko ʻi he ʻalunga ʻoku lava ke fakatupu hūhū. ʻOua ʻe ngaloʻi ʻoku lava ke fakahā ʻe he hūhū hokohoko pe mamafa ha ʻuhinga kehe ʻi lalo.
Ngaahi fehuʻi lahi fekauʻaki mo e mamahi ʻi he ʻalunga
1. ʻE fiha e ʻaho ʻoku toe lelei ai ʻa e mamahi ʻi he ʻalunga?
Ko e mamahi ʻi he ʻalunga lahi taha ʻoku toe lelei ʻi he ʻaho ʻe 5-7 ʻaki ha tokanga ʻi ʻapi mo e ngaahi founga tokoni. Ka ʻi he tuʻunga ʻoku toe lahi ange pe mamahi ʻi he ʻaho ʻe taha, ʻoku totonu ke ʻave ki he fāifaleʻi.
2. Ko e hā ʻoku mamahi ai ʻa e ʻalunga ʻi he ʻai?
Ko e mahaki huhuʻinga, fakahoko, fakahoko, reflū pe ha meʻa kehe ʻi he ʻalunga ʻoku lava ke fakatupu mamahi ʻi he ʻai. ʻOku totonu ke ʻiloʻi ʻa e ʻuhinga pea fehuʻi ki he fāifaleʻi ki he faitoʻo totonu.
3. Ko e hā e ngaahi ʻakau pe ti ʻoku lelei ki he mamahi ʻi he ʻalunga?
Ko e chamomile, sage, ginger, nettle, echinacea, hatmi root ʻoku lava ke tokoni. ʻOua ʻe fakaʻaongaʻi ha founga ʻakau pehe ʻi he ʻikai ke fehuʻi ki he fāifaleʻi.
4. ʻI he hā e ngaahi tuʻunga ʻoku totonu ke ʻave ki he fāifaleʻi ki he mamahi ʻi he ʻalunga?
Faingataʻa ʻi he huhuʻu, ʻai, vela lahi, fufuu ʻi he ua-mata, mamahi lahi, toto ʻi he tūkū, leʻo mamahi, ngaahi fakamomoko pe mamahi ʻi he ʻaho ʻe taha, ʻoku totonu ke fehuʻi ki he fāifaleʻi poto.
5. Ko e hā e meʻa ʻe fai ki he mamahi ʻi he ʻalunga ʻi he fanau?
ʻOku totonu ke vakai ʻa e fāifaleʻi ki he taʻu ʻo e fānau, tuʻunga ʻo e moʻui pea mo e ngaahi fakaʻilonga kehe. ʻOku masani ke mālōlō, inu vai mo e faitoʻo fakafiemālie totonu. ʻOua ʻe ʻai ha aspirin ʻi he ʻikai ke fehuʻi ki he fāifaleʻi.
6. Ko e hā e meʻakai mo e inu ʻoku totonu ke kai pea inu ʻi he mamahi ʻi he ngutuʻua?
Koeʻuhi ko e meʻakai māʻamaʻa, mafana-pe-māfana, ʻa ia ʻe ʻikai fakahohaʻaʻi ʻa e ngutuʻua (supa, yogati, pulu, meli, vaiʻakau) ʻoku totonu ke fili. ʻOku fautuʻu ke ʻaloʻi ʻa e meʻakai mo e inu ʻoku ʻi ai ha kiliaki pe ʻasi.
7. Ko e hā e ngaahi mahaki ʻe lava ke fakatatau ki he mamahi ngutuʻua ʻoku fuoloa?
ʻOku lava ke hoko mei he mahaki pipisi fuoloa, aleli, mahaki reflux, sinusitis, siʻisiʻi pē ko e kanisa pe mahaki ʻo e leʻo ʻoku fakaloloa ai ʻa e mamahi ngutuʻua.
8. Ko e mamahi ngutuʻua ko ha fakaʻilonga ia ʻo e COVID-19?
ʻIo, ʻoku faingofua ke mamata ʻa e mamahi ngutuʻua ʻi he COVID-19; ka ʻoku lava ke hoko foki ʻi he ngaahi mahaki kehe. ʻOku mahuʻinga ke fetuʻutaki mo ha taha ngaue moʻui kapau ʻoku ʻi ai ha fehuʻi.
9. Kapau ʻoku fakataha ʻa e mamahi ngutuʻua mo e hu, ko e hā e meʻa ʻoku totonu ke tokanga ki ai?
ʻOku lahi hono fesili mo e ngaahi mahaki pipisi ʻi ʻolunga ʻo e hala manava. Ka ʻoku fuoloa, mamafa pe ʻi ai ha hu toto, ʻoku totonu ke alu vave ki he tokotaha fakafaitoʻo.
10. ʻOku fakasiʻisiʻi ʻe he huhu influenza mo e ngaahi huhu kehe ʻa e mamahi ngutuʻua?
ʻOku lava ke fakasiʻisiʻi ʻe he huhu influenza mo e huhu ki he ngaahi pipisi viral kehe ʻa e faingamālie ke puke pea mo e tupu ʻa e mamahi ngutuʻua ʻoku hoko mei ai.
11. ʻOku fiemaʻu ke ngaueʻaki ha faitoʻo ki he mamahi ngutuʻua?
Fakatatau ki he ʻuhinga, ʻe lava ke ngaueʻaki ʻa e faitoʻo fakafiemālie, taimi kehe ko e faitoʻo aleli pe faitoʻo antibiotic ʻi he fakahinohino ʻa e tokotaha fakafaitoʻo. ʻI he ngaahi tuʻunga māʻulalo mo e lotoloto, ʻoku ʻikai ke fiemaʻu faitoʻo lahi.
12. Ko e hā e lelei ʻo e pastile mo e sprei ki he mamahi ngutuʻua?
ʻOku lava ke tokoni ʻa e pastile mo e sprei ki he ngutuʻua ʻi he feituʻu ʻoku mamahi ai; ka ʻoku ʻikai ke fakaleleiʻi ai ʻa e ʻuhinga. ʻOku totonu ke ngaueʻaki ko ha tokoni pe, pea ke kole fakamālie mei he tokotaha fakafaitoʻo ki hono ngaueʻaki totonu.
13. Ko e hā e meʻa ʻe lava ke fai ʻi he maʻitaki ʻi he mamahi ngutuʻua?
ʻOku tokoni ʻa e inu mafana, meli, fufulu ngutuʻua ʻaki e vai masima pea mo e fakamoʻui ʻa e lelea ʻi he ʻotuʻumaʻa ʻi he maʻitaki. Kapau ʻoku mamafa ʻa e ngaahi fakaʻilonga, fakapapauʻi ke feʻiloaki mo e tokotaha fakafaitoʻo.
14. Ko e hā e vahevahe ʻi he vaʻavaʻaloto ʻo e sigaleti mo e mamahi ngutuʻua?
ʻOku lava ke fakahohaʻaʻi ʻe he sigaleti ʻa e ngutuʻua pea fakafiemālieʻi hono moʻui, pea fakalahi ai e faingamālie ke puke pipisi. Kapau ʻoku lava, ʻoku lelei ke ʻaloʻi ʻa e sigaleti mo hono huʻu.
15. Ko e hā e ngaahi ʻuhinga ʻe lava ke fakahaaʻi ʻe he mamahi ngutuʻua ʻi ha taha pe taha?
ʻOku lava ke fakatatau ʻa e mamahi ngutuʻua ʻi ha taha pe taha ki he tonsilitis, pipisi feituʻu, lavea pe siʻisiʻi pē kanisa, pea ʻoku mahuʻinga ke vakaiʻi ʻe he tokotaha fakafaitoʻo ʻi he tuʻunga ko ʻeni.
Ngaahi konga fakamatala
Kautaha Moʻui ʻo Māmani (WHO) – "Sore Throat" konga fakamatala
Kautaha U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Sore Throat: Causes & Treatment"
Kautaha Amerika ʻo e Faitoʻo Ngutu, Ihu mo e Ngutuʻua (AAO-HNSF) – Ngaahi Tohinoa Fakamatala ki he Faʻiteliha
Mayo Clinic – "Sore Throat" Fakamatala ki he Faʻiteliha
British Medical Journal (BMJ) – "Diagnosis and management of sore throat in primary care"
Kuo fokotuʻu pē ʻeni ki he fakamatala; kapau ʻoku ʻi ai ha ho palopalema moʻui, fakapapauʻi ke feʻiloaki mo ho tokotaha fakafaitoʻo.