Zvaunofanira Kuziva Nezve Kutinhira Kweziso

Kusevha kwemaziso, chinhu chinowanzoitika munharaunda uye kazhinji hachina ngozi, asi muchokwadi chiratidzo chekuvhunduka kusingadzorwi kwemhasuru dziri paganda remaziso. Muhupenyu hwezuva nezuva, zvinowanzokonzerwa nekushaya hope kana kuneta, asi dzimwe nguva zvinogona kuva chiratidzo chechirwere chemaziso chakadzama. Nechikonzero ichi, kana kusevha kwemaziso kuchienderera kwenguva refu kana kudzokorodza kazhinji, zvakakosha kubvunza nyanzvi yezvirwere zvemaziso.

Chii chinonzi Kusevha Kwemaziso?

Muzvokurapa, kusevha kwemaziso kunozivikanwa se “myokimi”, uye kunonyanya kuoneka sekufamba kusingadzorwi, kwechinguva chidiki, uye kwekanguva pamhasuru dziri paganda remaziso (spazma). Kazhinji, izvi zvinoitika paganda repamusoro remaziso; kune vamwe, zvinogona kuitika paganda repasi kana pamativi ose ari maviri. Kusevha kunogona kuva kushoma zvekuti hakunyatsoonekwa, kana kuti kungaitika kakawanda kana kusaitika zvachose mukati mezuva. Zvisingawanzoitiki, mhasuru dzinogona kuvhunduka zvakanyanya uye kwenguva refu, zvokuti maziso ose anovharika zvachose. Mamiriro aya anonzi “blefarospazma” uye anoda ongororo yezvokurapa.

Kazhinji, kusevha paganda remaziso kunongounza kusagadzikana kudiki munzvimbo iyoyo chete. Asi, kunyange zvazvo zvisingawanzoitiki, kana zvichiperekedzwa nekusevha kwemimwe mhasuru kumeso kana kufamba kusingadzorwi, zvinogona kuratidza dambudziko remuzongoza. Muzviitiko zvakadaro, zvakakosha kukurumidza kuenda kunzvimbo yezvokurapa.

Zvinokonzera Kusevha Kwemaziso

Kazhinji kusevha kwemaziso hachina ngozi uye chinopfuura choga. Kunyangwe chikonzero chacho chisinganyatsozivikanwi mune dzakawanda nyaya, zvinhu zvinokurudzira zvinotevera zvinogona kutungamirira kumhasuru dzemaziso kuti dzivhunduke:

• Kuneta kwakanyanya

• Kushaya hope kana kusarurama kwekurara

• Kushushikana uye kusagadzikana mupfungwa

• Kutsamwa, kuzvimba kana kuoma kwemeziso

• Zvirwere zvemaziso

• Kubuda kwezuva kwakanyanya, mhepo, kusvibiswa kwemhepo kana kupenya kwakanyanya

• Kukwiza maziso kazhinji kana kukuvara kwemuviri

• Kushandisa zvakawandisa kofi, doro kana fodya

• Migumisiro yemimwe mishonga

Kunyange zvazvo zvisingawanzoitiki, zvimwe zvirwere zvemuzongoza kana gomarara remusoro zvinogona kuva chikonzero chemaziso anosevha kwenguva refu. Saka, kana zvichemo zvichienderera kwenguva refu, zvakakosha kubvunza nyanzvi.

Zvinokonzera Kusevha Kwemaziso Kuruboshwe kana Kurudyi

Zvikonzero zvekusevha kwemaziso kuruboshwe kana kurudyi zvakafanana. Kuneta, kuwanda kwekushushikana, kushandisa zvakawandisa kofi kana doro, kusarongeka kwemaminerari mumuviri uye mimwe mishonga zvinogona kukonzera mamiriro aya. Zvisingawanzoitiki, kusevha kwemaziso kunogona kuva chiratidzo chedambudziko rezvokurapa; panguva iyi ongororo yemaziso uye mimwe miedzo zvinokosha.

Zviratidzo zveKusevha Kwemaziso

Chiratidzo chikuru, kufemereka kusingadzorwi, nekukurumidza uye kwenguva pfupi kwemhasuru paganda repamusoro kana repasi remaziso. Kazhinji hazvina kurwadza, asi kune vamwe zvinogona kukonzera kusagadzikana kudiki. Kusevha kunogona kutora masekondi mashoma kana kuti kudzokorodza kwemazuva akati wandei. Muzviitiko zvakanyanya, kungaita kuti ganda rese remaziso rivharike.

Ndeipi Mamiriro Inoda Rubatsiro rweChiremba?

Kazhinji kusevha kwemaziso kunopera kwoga uye hakudi kurapwa. Asi kana uine zvichemo zvinotevera, usazeze kubvunza chiremba weziso:

• Kudonha kukuru kweganda remaziso

• Kubuda kwakanyanya kwechiveve kana kutsvuka kusingaperi

• Kuvhunduka kwemimwe mhasuru kumeso

• Panguva yekuvhunduka kwechiso, ziso rinovharika zvachose uye kunonetsa kurivhura zvakare

• Kubuda, kuzvimba kana zviratidzo zvakajeka zvekuvaviwa kweziso

• Kusevha kunotora kupfuura mavhiki matatu

Pamusoro pezvo, kana kusevha kwemaziso kuchiperekedzwa nekuchinja kwekuona, kurwadza kana kufamba kusingadzorwi kwemimwe mhasuru, ongororo yemuzongoza inogona kudikanwa.

Kuongororwa kweKusevha Kwemaziso uye Maitiro eOngororo

Kuongororwa kwekusevha kwemaziso kunowanzobva munhoroondo yezvirwere yemurwere uye ongororo yekurapa. Zvisingawanzoitiki, kana zvichemo zvichienderera, miedzo yakadzama inogona kukumbirwa (semuenzaniso, MRI, bvunzo yeropa kana ongororo yemuzongoza). Izvi zvakakosha kubvisa zvikonzero zvakakomba.

Kuderedza Kusevha Kwemaziso uye Zvekudzivirira

Kazhinji kusevha kwemaziso kunopera kwoga kana ukatevedzera matanho akareruka. Heano mamwe mazano:

• Rara hope dzakakwana uye dzemhando yepamusoro.

• Regai maziso enyu azorore nguva nenguva uye kana muchitarisa pachiratidziri kwenguva refu, tora zororo.

• Deredzai zvinwiwa zvine kafeini yakawanda sekofi, tii uye zvinwiwa zvinopa simba.

• Usakwize kana kudzvanya maziso zvisina basa.

• Kana uine fungidziro yekuoma, kuzvimba kana zvirwere zvemaziso, bvunza chiremba kuti uwane madhiragi kana mishonga yakakodzera.

• Shandisa magirazi ezuva ane UV filter kana uri panze.

• Chengetedza kuti mhepo iri munzvimbo yakachena uye ine mwando; mhepo yakachena inobatsira hutano hwemaziso.

• Usazeze kutsvaga rubatsiro rwepfungwa kana uchida kuderedza kushushikana.

Kana uine chirwere chemaziso kana chirwere chisingaperi, rambai muchishandisa mishonga sezvinorayirwa nachiremba.

Sarudzo dzeKurapa

Kazhinji kusevha kwemaziso kunopera pasina kurapwa. Kana zvichemo zvichienderera kana kudzokorodza kazhinji, zvakakosha kurapa chikonzero chiri pasi pazvo mushure mekuongororwa nachiremba. Kana paine kuzvimba kana kuoma kwemaziso, madhiragi akakodzera kana suni yemaziso zvinogona kupihwa. Kana chiri kushushikana kana kuneta kwemhasuru, zororo rinokurudzirwa. Muzviitiko zvikuru uye zvakakomba, mishonga inoderedza kuvhunduka kwemhasuru kana kurapwa kwakadzama kunogona kupihwa nachiremba. Kana kuri kuvhunduka kukuru kwemhasuru (blefarospazma), jekiseni rebotulinum toxin rinogona kudikanwa uye kurapwa uku kunofanira kuitwa pasi pekutarisirwa kwechiremba.

Rangarirai, kana muchiwana kusevha kwemaziso kwenguva refu, kwakanyanya kana kudzokorodza zvisingawanzoitika, kutsvaga rubatsiro rwenyanzvi nekukurumidza kunogona kudzivirira matambudziko makuru emaziso mune ramangwana. Chengetedzai hutano hwemaziso enyu.

Mibvunzo Inowanzo Bvunzwa

1. Nei maziso achisevha?

Kazhinji kunokonzerwa nekuneta, kushaya hope, kushushikana, kushandisa kafeini kana kutsamwa kwemaziso. Zvisingawanzoitiki, zvirwere zvemaziso kana muzongoza zvinogona kuva zvikonzero.

2. Kusevha kwemaziso kune ngozi here?

Kazhinji kusevha kwemaziso hakuna ngozi uye kunopera munguva pfupi. Asi kana kuchienderera kwenguva refu kana kuperekedzwa nezvimwe zviratidzo zvakakomba, zvakakosha kubvunza chiremba.

3. Kusevha kwemaziso kuruboshwe chiratidzo chekuipa here?

Hapana mutsauko mukuru panyaya yehutano pakati pekusevha kwemaziso kuruboshwe kana kurudyi. Zvikonzero zvakafanana kune ese maziso.

4. Ndeipi mamiriro inoda kuenda nacho kuchiremba?

Kana kusevha kuchienderera kupfuura mavhiki matatu, kuchivhara ziso zvachose, kuperekedzwa nekurwadza, kuzvimba kana kurasikirwa nekuona, kana kufamba kusingadzorwi kwemimwe mhasuru kumeso, zvakakosha kubvunza nyanzvi.

5. Chii chingaitwe kuderedza kusevha kwemaziso?

Kuwana hope dzakakwana, kuderedza kushushikana, kuderedza kafeini, kutora zororo nguva nenguva kana uri pachiratidziri uye kuchengeta hutsanana hwemaziso zvinobatsira.

6. Kusevha kwemaziso kunotapurirana here?

Aiwa, kusevha kwemaziso hakuiti sechirwere chinotapurirana.

7. Kusevha kweganda remaziso kunogona kuramba kwenguva refu here?

Kazhinji kusevha kweganda remaziso kunopfuura. Kana pasina chirwere chakakomba chiri pasi, hakutarisirwi kuramba kwenguva refu.

8. Ndedzipi madhiragi anoshandiswa pakusevha kwemaziso?

Madhiragi akakodzera ekurapa kuzvimba, kuoma kana zvirwere zvemaziso anogona kushandiswa sekurairwa nachiremba.

9. Kukwiza ziso kunowedzera kusevha here?

Hongu, kukwiza kana kudzvanya ziso kazhinji kunogona kukonzera kutsamwa uye kukurudzira kusevha.

10. Zvinorapwa here nekushandisa mishonga yechivanhu kana mimwe nzira?

Hazvikurudzirwi kushandisa mimwe mishonga isina kurairwa nachiremba. Pakutanga, ongororo nachiremba inodiwa pakunetseka kwemaziso.

11. Chii chinoitwa kana kusevha kwemaziso kuchiperekedzwa nemusoro unorwadza?

Kana zvichemo izvi zvichienderera pamwe chete uye kwenguva refu, ongororo yemuzongoza inogona kudikanwa, saka zvakakosha kubvunza chiremba.

12. Kusevha kwemaziso kuvana kune ngozi here?

Kazhinji kuvana kunopfuura. Asi kana kuchidzokorodza kazhinji kana kuperekedzwa nezvimwe zvichemo, zvakakosha kubvunza chiremba wevana kana weziso.

Zvinyorwa

• Sangano reHutano rePasi Pose (World Health Organization – WHO)

• American Academy of Ophthalmology (American Academy of Ophthalmology – AAO)

• Mayo Clinic: Kuzununguka kweziso

• National Eye Institute – Zvinyorwa zveRuzivo rweHutano hweMaziso

• Cleveland Clinic: Kuzununguka kweziso (Myokymia uye Blepharospasm)