Kunzwa Sekunge Pane Chinopinza Muviri: Zvikonzero uye Zvakakosha Kuziva

Kunzwa sekunge munopinza tsono mumuviri kana kuti kunzwa sekunge pane zvinokwenya, kazhinji kunonzi "parestezi" uye kunogona kukonzera kushushikana kune vanhu vakawanda. Zvirwere zvakasiyana-siyana zvinogona kukonzera zviratidzo zvakadai, saka nguva uye kusimba kwezviratidzo izvi kwakakosha. Pazasi, pane zvikonzero zvikuru zvekuti munhu anzwe sekunge ari kupinzwa tsono uye zvinhu zvakakosha zvekuziva pamusoro pemamiriro aya zvinotsanangurwa.

Kumanikidzwa Kwenheve uye Kunzwa Sekunge Pane Zvinokwenya

Kumanikidzwa kwenhengo dzinotakura mashoko (nerves) munzvimbo imwe kunoita kuti ropa uye mashoko asafambe zvakanaka, izvo zvinoita kuti munhu anzwe sekunge ari kupinzwa tsono kana kuti kunzwa sekunge pane zvinokwenya. Muenzaniso unonyanya kuzivikanwa, chirwere chinonzi carpal tunnel syndrome chinokonzerwa nekumanikidzwa kwenhengo inonzi median nerve muchiuno chemaoko. Mumamiriro aya, munhu anogona kunzwa kusanzwa, kunzwa sekunge pane zvinokwenya uye kusagadzikana mumaoko nemunwe. Saizvozvowo, kumanikidzwa kwenhengo inonzi sciatic nerve muchiuno kunogona kukonzera kunzwa sekunge kupinzwa tsono uye marwadzo mumakumbo. Kumanikidzwa kwenhengo dzinotakura mashoko kunowanzokonzerwa nezvikonzero zvemuviri (semuenzaniso kufamba kwakadzokororwa, kugara zvisina kunaka, kana kukuvara), asi ongororo yenyanzvi inogona kubatsira mukuwana chikonzero uye kuronga kurapwa kwakakodzera.

Kukuvara Kwenheve Kunokonzerwa neDiyabheti (Diabetic Neuropathy)

Kugaro kwepamusoro kwechikamu cheropa (blood sugar) kwenguva refu kunogona kukuvadza masero enhengo dzinotakura mashoko. Kukuvara kunokonzerwa nediyabheti (neuropathy) kunoratidzwa nekunzwa sekunge kupinzwa tsono, kusanzwa uye kupisa mumaoko kana tsoka; kazhinji zvinoratidza mativi ose emuviri. Sezvo vanhu vane diyabheti vachiwanzosangana nezvinetso izvi, kutarisa zvakanaka chikamu cheropa uye kuongororwa nguva nenguva kwakakosha.

Basa reKushomeka kweVhitamini

Kushomeka kwevhitamini dzimwe muviri kunogona kukanganisa kushanda kwenhengo dzinotakura mashoko. Kushomeka kwevhitamini B12 kunyanya kunokonzera matambudziko mukufambiswa kwemashoko uye pakupedzisira kunoita kuti munhu anzwe sekunge kupinzwa tsono kana kuti kunzwa sekunge pane zvinokwenya. Kushomeka kweB12 kunowanzowanikwa kune vanhu vanodya chikafu chisina zvipenyu, vane matambudziko ekugaya chikafu kana vanhu vakwegura. Kana kushomeka uku kwagadziriswa, zviratidzo zvinowanzoderera.

Zvirwere zveCentral Nervous System: Multiple Sclerosis (MS)

Multiple sclerosis chirwere chinoramba chichienderera mberi umo immune system inorwisa nhengo dzayo dzinotakura mashoko. Muchirwere ichi, dura rinodzivirira nhengo dzinotakura mashoko (myelin) rinokuvadzwa; izvi zvinoita kuti mashoko asafambe zvakanaka. MuMS, munhu anogona kunzwa sekunge kupinzwa tsono, kusanzwa, matambudziko ekuona, kusava nesimba kwemhasuru uye matambudziko ekudzikama. Sezvo zviratidzo izvi zvinogona kufanana nezvimwe zvirwere, ongororo yenyanzvi yezvehuropi inodiwa.

Kukuvara Kwenheve Dzemuviri (Peripheral Neuropathy)

Kukuvara kwenhengo dzinotakura mashoko dziri kunze kwecentral nervous system kunonzi "peripheral neuropathy". Kukuvara, utachiona, makemikari ane chepfu kana zvirwere zvinoramba zvichienderera mberi zvinogona kukonzera izvi. Kunzwa sekunge kupinzwa tsono, kupisa, kana kusanzwa mumaoko netsoka ndizvo zviratidzo zvikuru zveperipheral neuropathy. Kurapwa kunoenderana nechikonzero kunogona kubatsira kudzora zviratidzo.

Kukanganisika kweBasa reThyroid: Hypothyroidism

Hypothyroidism zvinoreva kuti thyroid gland haikwanise kugadzira mahormone akakwana, izvo zvinokanganisa muviri munzira dzakasiyana. Sezvo metabolism ichinonoka, hutano hwenheve hunokanganisika. Kunzwa sekunge kupinzwa tsono kana kunzwa sekunge pane zvinokwenya mumaoko netsoka ndizvo zviratidzo zvinowanzoonekwa. Zvimwe zviratidzo zvinosanganisira kuneta, kuwedzera uremu, kusagadzikana nechando uye kushungurudzika. Kurapwa kunosanganisira kupa mahormone e thyroid.

Utachiona uye Zvirwere Zvinokonzera Kuzvimba

Utachiona hwakasiyana kana zvirwere zvinokonzera immune system kushanda zvakanyanya zvinogonawo kukanganisa nhengo dzinotakura mashoko. Semuenzaniso, chirwere chinokonzerwa neherpes zoster virus (zona), chinokonzera kuzvimba kwenhengo dzinotakura mashoko uye marwadzo akanyanya pamwe chete nekupinzwa tsono paganda. Zvimwe zvirwere zvinoramba zvichienderera mberi zvinokonzera kuzvimba (semuenzaniso rheumatoid arthritis) zvinogonawo kukonzera kumanikidzwa kana kukuvara kwenhengo dzinotakura mashoko, zvichikonzera kunzwa sekunge pane zvinokwenya.

Kunzwa sekunge kupinzwa tsono mumuviri dzimwe nguva kunogona kuva kwechinguva chidiki uye kusina ngozi. Asi kana zviratidzo zvikagara kwenguva refu, zvikawedzera kana kukanganisa hupenyu hwezuva nezuva, zvakakosha kuti munhu aende kuna chiremba kuti chikonzero chiri pasi pazvo chiongororwe uye kurapwa kwakakodzera kuitwe.

Mibvunzo Inowanzo Bvunzwa

1. Kunzwa sekunge kupinzwa tsono mumuviri kune ngozi here?

Kazhinji dambudziko iri rinokonzerwa nezvikonzero zvisina ngozi uye rinopera; asi kana rikagara kwenguva refu, rikawedzera kana kuine zvimwe zviratidzo, panogona kunge paine chirwere chakakosha chiri pasi pazvo, saka ongororo yezvokurapa inodiwa.

2. Kumanikidzwa kwenhengo dzinotakura mashoko kunopora sei?

Kurapwa kwekumanikidzwa kwenhengo dzinotakura mashoko kunoenderana nechikonzero chiri pasi pazvo. Mune mamiriro asina kuipa, kuzorora, kuchinja maitiro emuviri uye maekisesaizi zvinogona kukwana. Kana zvakanyanya, kurapwa kwemishonga kana kuvhiyiwa kunogona kudikanwa.

3. Diabetic neuropathy inopora zvachose here?

Diabetic neuropathy inowanzoenderera mberi uye inoramba iripo. Kudzora chikamu cheropa zvakanaka kunogona kuderedza zviratidzo, asi kukuvara kwenhengo dzinotakura mashoko hakugone kudzorerwa.

4. Ndezvipi zviratidzo zvinoratidza kushomeka kweB12?

Kushomeka kweB12 kunogona kukonzera kunzwa sekunge kupinzwa tsono mumaoko netsoka, kunzwa sekunge pane zvinokwenya, kusava nesimba, kuneta uye matambudziko ekurangarira pamwe nezvimwe zviratidzo zvemuviri nezvehuropi.

5. Kunzwa sekunge kupinzwa tsono muMS kunoramba kuripo here?

MuMS, kunzwa sekunge kupinzwa tsono kunogona kuoneka panguva dzekurwiswa kwechirwere uye kunoderera nekufamba kwenguva. Asi zviratidzo izvi zvinogona kusiyana kubva kumunhu kuenda kumumwe.

6. Ndezvipi zvinotariswa pakurapa peripheral neuropathy?

Ongororo dzekufambiswa kwemashoko enhengo dzinotakura mashoko (EMG), bvunzo dzemurabhoritari uye kana zvichidiwa, ongororo dzekuona mukati memuviri dzinogona kuitwa.

7. Ko hypothyroidism ikasarapwa zvinokanganisa here?

Hongu. Kana isina kurapwa, haingokonzeri kunzwa sekunge pane zvinokwenya chete, asiwo inokanganisa moyo, metabolism uye mamiriro epfungwa.

8. Chirwere chezona chinodzokorora here?

Zona inowanzoitika kamwe chete; asi kana immune system yakaderera zvikuru, mukana wekudzokorora unowedzera.

9. Kunzwa sekunge kupinzwa tsono kunoderedzwa sei?

Kurapwa kunoenderana nechikonzero ndiko kunonyanya kushanda. Kana zviri zvechinguva chidiki uye zvisina kuipa, kuzorora, kuchinja maitiro uye maekisesaizi zvinogona kubatsira; asi kana zviratidzo zvikagara, zvakakosha kubvunza chiremba.

10. Kutora mavhitamini kunobatsira here?

Kana kushomeka kwevhitamini kwawanikwa, kutora zvinowedzera pasi pekutarisirwa nachiremba kunogona kubatsira. Kutora mavhitamini zvisina chikonzero kana zvisina ruzivo hazvikurudzirwi.

Zvinyorwa

• Sangano reUtano Pasi Pose (WHO) – Ongororo yeZvirwere zveHuropi

• Sangano reDiyabheti reAmerica (ADA) – Mirayiridzo yeDiabetic Neuropathy

• Academy yeNeurology yeAmerica (AAN) – Zvinyorwa zvePeripheral Neuropathy

• Mayo Clinic – Parestezi uye Zviratidzo Zvinoenderana Nazvo

• National Institutes of Health (NIH) – Kushomeka kweVitamin B12 uye Nervous System

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Utachiona hweNervous System uye Kudzivirira