Chii Chinonzi Kudzikira kwePo2 muKanda? Kukosha kweMwero weOkisijeni uye Kutungamira Kwawo

Chii Chinonzi Kudzikira kwePo2?

Kudzikira kwePo2 zvinoreva kuti kudzvinyirirwa kweokisijeni muropa kwadzikira kupfuura mwero wakajairwa. Izvi zvinoratidza kuti muviri wako hausi kuwana okisijeni yakakwana yaunoda uye kazhinji zvinoratidza dambudziko rine chekuita nehurongwa hwekufema. Kudzikira kwePo2 kunoderedza okisijeni inotakurwa kuenda kumasero nemuviri, izvo zvinogona kuita kuti mabasa ezuva nezuva aome, simba ripere uye hutano husagadzikane.

Chii Chinokonzera Kudzikira kwePo2?

Kudzikira kwePo2 muropa kunogona kukonzerwa nezvikonzero zvakasiyana-siyana. Zvikonzero zvinowanzoitika zvinosanganisira zvirwere zvepfupa remweya (semuenzaniso chirwere chemapapu chinoramba chiripo - COPD, asima, chikosoro chine utachiona), zvirwere zvemoyo, zvirwere zveropa zvakaita seanemia uye matambudziko ekutenderera kweropa. Uyezve, kuwandirwa necarbon monoxide kana dambudziko rekufema hope (sleep apnea) zvinogona kukanganisa mwero wePo2.

Kukwegura, zvirwere zvinoramba zviripo, kushaya simba kwemitsipa yemvura (renal failure) uye matambudziko emuviri anobata metabolism zvinogonawo kukonzera kudzikira kwePo2. Zvikonzero zvinogona kusiyana kubva kumunhu kuenda kumumwe, saka zvinodikanwa kuti chikonzero chiri pasi pazvo chiongororwe nachiremba.

Kudzikira kwePo2 Muropa Kunoratidzwa Sei?

Kudzikira kwePo2 kunonyatsoonekwa kuburikidza nekuongororwa kweropa rinobva mutsinga huru (arterial blood gas analysis). Asi kazhinji bvunzo iyi inoitwa kana paine zvichemo zvakaita sekushaya mweya, kurwadziwa pachipfuva, kutenderera musoro, kana kusagadzikana kwepfungwa. Uyezve, mune mamiriro anotevera bvunzo dzePo2 dzinokurudzirwa:

• COPD nezvimwe zvirwere zvemapapu

• Kutadza kufema

• Kurohwa kwemoyo uye kushaya simba kwemoyo

• Kukanganisika kukuru kwekutenderera kweropa kana kuvharika kwemitsipa

• Kunonoka kupora mushure mekupiwa mushonga wekuzorodza (anesthesia)

• Kuwandirwa necarbon monoxide kana zvimwe zvinokuvadza

• Zvirwere zvemitsipa yemvura uye metabolism

Kana ukaona dambudziko rekufema, kutenderera musoro kamwe kamwe kana kusagadzikana kwepfungwa, unofanira kukurumidza kuenda kun'anga kuti aite bvunzo dzinodiwa.

Zviratidzo zveKudzikira kwePo2 ndezvipi?

Kana mwero wePo2 muropa wakadzikira, zvinotevera zvinogona kuoneka:

• Kutadza kutaura zvakanaka, kunetseka kutsvaga mazwi

• Matambudziko ekutarisa uye kufunga

• Kutenderera musoro uye kunyange kupera simba

• Kurwadziwa pachipfuva

• Kunetseka kufema kana kufema nekukurumidza

• Kugara wakanzwa kuneta, kushaya simba

• Kusava nesimba uye kunzwa kusina kusimba

Vanhu vanosangana nezviratidzo izvi vanofanira kukurumidza kuonana nachiremba uye kana zvichidikanwa vaongororwe ropa.

Kudzikira kwePo2 Kunorapwa Sei?

Kurapwa kunoenderana nechikonzero chekudzikira kwePo2 uye hutano hwese hwemunhu. Nzira inonyanya kushandiswa ndeyekupa okisijeni. Nerubatsiro rweokisijeni, mwero weokisijeni muropa unokwanisa kukwira munguva pfupi, zvichiita kuti mapfupa nemuviri zvigamuchire okisijeni inodiwa.

Kana kurapwa kweokisijeni kusina kukwana kana chikonzero chiri pasi pazvo chichida kurapwa kweimwe nzira, mishonga kana dzimwe nguva kuvhiyiwa zvinogona kushandiswa. Chinangwa chikuru mukurapwa ndechekutsvaga uye kubvisa chikonzero chinokonzera kudzikira kwePo2. Kurapwa kunofanira kuitwa pasi pekutarisirwa nachiremba ane ruzivo uye chirongwa chakagadzirirwa munhu wacho.

Chii Chinofanira Kuitwa Kuti Mwero wePo2 Muropa Uramba Wakajairwa?

Kurarama hupenyu hwakanaka kunobatsira kuchengetedza mwero wePo2 muropa. Matanho anotevera anobatsira kuchengetedza hutano hwemapapu nemoyo:

• Kurega kusvuta fodya uye doro

• Kucherechedza hutano hwemhepo, kudzivirira kugara munzvimbo dzine tsvina

• Kuita maekisesaizi nguva dzose uye kurarama hupenyu hunofamba

• Kumwa mvura yakakwana, kudya zvine mwero uye zvine hutano

• Kudzora uremu, kuchengetedza uremu hwakanaka hwemuviri

Kana uine chirwere chinoramba chiripo kana dambudziko rekufema, zvakakosha kuti uende kun'anga nguva nenguva uye utevedzere kurapwa kwacho.

Mibvunzo Inowanzo bvunzwa

1. Chii chinonzi Po2, uye mwero wePo2 muropa unoratidza chii?

Po2 inoreva kudzvinyirirwa kweokisijeni inotenderera muropa. Inoyedzwa kuburikidza nebvunzo yeropa rinobva mutsinga huru uye inotibatsira kuona kana masero ari kuwana okisijeni yakakwana here.

2. Kudzikira kwePo2 muropa kunoratidzwa nezviratidzo zvipi?

Zviratidzo zvikuru zvinosanganisira kushaya mweya, kuneta, kutenderera musoro, kurwadziwa pachipfuva, kunetseka kutarisa uye kusava nesimba.

3. Kudzikira kwePo2 kwakanyanya kunogona kuva nenjodzi here?

Hongu, kudzikira kukuru kwePo2 kunogona kukanganisa kushanda kwemasero uye kunogona kutyisidzira upenyu. Saka zvinoda kuongororwa nachiremba.

4. Mwero wePo2 unofanira kuva papi?

Mwero wakajairwa wePo2 muropa rinobva mutsinga huru unowanzotambirwa uri pakati pe75-100 mmHg. Unogona kusiyana zvichienderana nezera, hutano uye mamiriro emuviri.

5. Ndeapi mabvunzo anoitwa kuona kudzikira kwePo2?

Bvunzo huru ndeyekuongorora ropa rinobva mutsinga huru. Kana zvichidikanwa, dzimwe bvunzo dzinogonawo kuitwa.

6. Chii chinofanira kuitwa pakutanga kana Po2 yadonha?

Kana paine zviratidzo zvinokurumidza, unofanira kukurumidza kuenda kuchipatara uye kana zvichidikanwa upihwe okisijeni.

7. Kudzikira kwePo2 kunoratidza dambudziko guru nguva dzose here?

Hazvirevi nguva dzose chirwere chakanyanya; asi kana zvichiratidza uye zvichiramba zvichiitika, chikonzero chinofanira kutsvakwa.

8. Kurapwa kweokisijeni kumba kunobvira here?

Kune vamwe varwere, nachiremba anokurudzira, kurapwa kweokisijeni kumba kunogona kuitwa, asi zvinofanira kuitwa pasi pekutarisirwa nachiremba.

9. Kusvuta fodya kunokanganisa mwero wePo2 here?

Hongu, kusvuta fodya kunokuvadza kushanda kwemapapu uye kunoderedza mwero wePo2 muropa.

10. Kuwanda kweuremu kunogona kukonzera kudzikira kwePo2 here?

Hongu, uremu hwakawandisa hunoderedza kugona kwekufema uye hunogona kuderedza mwero weokisijeni muropa.

11. Ndeapi zvirwere zvinogona kukonzera kudzikira kwePo2?

COPD, asima, chikosoro chine utachiona, kushaya simba kwemoyo, anemia nezvimwe zvirwere zvakawanda zvinogona kukonzera kudzikira kwePo2.

12. Chii chinogona kuitwa kudzivirira kudzikira kwePo2?

Kuita maekisesaizi nguva dzose, kudya zvine mwero, kudzivirira mhepo ine tsvina uye kusvuta fodya, uye kuita ongororo dzeutano nguva dzose zvinobatsira kudzivirira dambudziko iri.

Zvinyorwa

• Sangano reHutano Pasi Pose (World Health Organization). Zvirwere zveMapapu zvinoramba zviripo.

• Sangano reAmerica reMapapu (American Thoracic Society). Mirayiridzo yekurapwa kweokisijeni.

• Sangano reEurope reMapapu (European Respiratory Society) – Mirayiridzo yeClinical Practice.

• U.S. National Library of Medicine - MedlinePlus: Bvunzo yeropa rinobva mutsinga huru.