ພານິກແອທັກ: ອາການ, ເຫດຜົນ ແລະ ວິທີການສະໜັບສະໜູນ

ພານິກອາທັກແມ່ນຫຍັງ?

ພານິກອາທັກແມ່ນສະພາບທີ່ປາກົດອອກມາດ້ວຍຄວາມຢ້ານ, ຄວາມກັງວົນ ແລະອາການທາງກາຍຢ່າງຮຸນແຮງຢ່າງກະທັນຫັນ, ເຊິ່ງສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງບຸກຄົນ. ໃນລະຫວ່າງອາທັກ, ຜູ້ປ່ວຍມັກຈະຮູ້ສຶກຄ້າຍກຳລັງເກີດອາການຫົວໃຈວາຍ, ມີຄວາມຢ້ານຕາຍ ຫຼືກັງວົນວ່າຈະເສຍການຄວບຄຸມຕົນເອງ. ແມ່ນວ່າມີຄົນຈຳນວນຫຼາຍເຄີຍປະສົບກັບພານິກອາທັກຫຼັງຈາກຊີວິດຫນຶ່ງຫຼືຫຼາຍຄັ້ງ, ແຕ່ເມື່ອອາທັກເຫຼົ່ານີ້ເກີດຂຶ້ນຢ່າງສະເຫມີສະເຫມອ ແລະສ້າງຄວາມກັງວົນຢ່າງຊັດເຈນໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນ, ຈຶ່ງຖືກພິຈາລະນາວ່າເປັນ "ພານິກບົວກລົກ".

ພານິກອາທັກມີຄວາມໝາຍວ່າຫຍັງ?

ພານິກບົວກລົກ ແລະ ພານິກອາທັກແມ່ນອາການທີ່ພົບເຫັນໄດ້ບ່ອຍໃນວິຊາຈິດເວດສາດ. ພານິກບົວກລົກມີລັກສະນະເປັນອາທັກພານິກທີ່ເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໆແບບບໍ່ຄາດຄິດ ແລະບໍ່ສາມາດຄາດເດົາໄດ້ວ່າຈະເກີດເມື່ອໃດ. ຕາມເກນການວິນິດໄຊ (DSM-5), ພານິກອາທັກແມ່ນຄວາມຢ້ານ ແລະຄວາມບໍ່ສະບາຍຢ່າງຮຸນແຮງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫຼວດເວລາໃນບໍ່ກີ່ນາທີ.

ໃນພານິກອາທັກມັກຈະປາກົດອາການທາງກາຍ ແລະອາການທາງອາລົມດັ່ງນີ້ພ້ອມກັນ:

• ຫົວໃຈເຕັ້ນແຮງ ຫຼືຫົວໃຈເຕັ້ນໄວ

• ຫາຍໃຈລຳບາກ, ຫາຍໃຈຫວານ, ຫາຍໃຈໄວ

• ຮູ້ສຶກເຈັບ ຫຼືກົດດັນໃນອົງອົບ

• ເຫື່ອ, ຕົກໃຈ, ເຢັນ ຫຼືຮ້ອນວິບວິບ

• ມຶນຫົວ, ມຶນງົດ, ຮູ້ສຶກຈະເປັນລົມ

• ເຈັບທ້ອງ, ຄືນໄສ້

• ຊາ, ມີອາການຈິກຈິກ

• ຮູ້ສຶກແປກປະຫຼາດຕໍ່ສິ່ງລ້ອມຕົນ ຫຼືຕົນເອງ (derealization, depersonalization)

• ຄວາມຢ້ານຕາຍ, ການເສຍການຄວບຄຸມ ຫຼືຮູ້ສຶກຄ້າຍຈະບ້າ

ແມ່ນວ່າພານິກອາທັກບໍ່ໄດ້ຄຸກຄາມຊີວິດໂດຍກົງ, ແຕ່ສາມາດສ້າງຄວາມອຶດອັດ ແລະຄວາມຢ້ານຢ່າງຫຼາຍ; ມີຜົນກະທົບລົບຕໍ່ຄຸນນະພາບຊີວິດຂອງບຸກຄົນ. ສິ່ງສຳຄັນຄືການຮັບຮູ້ອາການ ແລະຮູ້ວ່າສາມາດຈັດການໄດ້ດ້ວຍວິທີທີ່ເໝາະສົມ.

ພານິກອາທັກເກີດຂຶ້ນເພາະຫຍັງ?

ສາເຫດຂອງພານິກອາທັກຍັງບໍ່ໄດ້ຖືກເຂົ້າໃຈຢ່າງສົມບູນ ແລະມັກເກີດຈາກຫຼາຍປັດໃຈທັງດ້ານພັນທຸກຳ, ຊີວະວິທະຍາ, ຈິດໃຈ ແລະສິ່ງແວດລ້ອມມາປະສົມປະສານກັນ. ຄວາມເປັນພັນທຸກຳ, ປະຫວັດຄອບຄົວ, ຄວາມເຄັງຕຶງສູງ, ບາດແປງ ຫຼືຄວາມຜິດປົກກະຕິດ້ານຄວາມກັງວົນສາມາດເພີ່ມຄວາມສຽງໃນການເກີດພານິກອາທັກ. ນອກຈາກນີ້, ຄວາມບໍ່ສົມດຸນຂອງສານເຄມີໃນສົມອງເຊັ່ນ serotonin ແລະ norepinephrine ກໍມີບົດບາດ. ບາງຄົນອາດຈະເກີດພານິກອາທັກໂດຍບໍ່ມີສາເຫດກະຕຸ້ນທີ່ຊັດເຈນ.

ພານິກອາທັກປາກົດອອກມາດ້ວຍອາການໃດ?

ພານິກອາທັກມັກຈະກ່ຽວຂ້ອງກັບການເຮັດວຽກຂອງປະສາທິບຕິຕອບ "ສູ້ ຫຼື ໜີ" ຢ່າງເກີນປົກກະຕິໃນຮ່າງກາຍ. ອາທັກມັກເກີດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ມີສາເຫດກະຕຸ້ນ ແລະມັກຈະຮຸນແຮງຂຶ້ນໃນເວລາສັ້ນປະມານ 10 ນາທີ ແລະຈຶ່ງຫຼຸດລົງຢ່າງຄ່ອຍໆ.

ອາການທີ່ພົບບ່ອຍທີ່ສຸດມີດັ່ງນີ້:

• ອົງອົບເຈັບ ແລະຮູ້ສຶກກົດດັນ

• ການກົງກືນລຳບາກ

• ຫາຍໃຈຫວານ/ຫາຍໃຈໄວ

• ຫົວໃຈເຕັ້ນແຮງ

• ຮູ້ສຶກຈະເປັນລົມ

• ຮ້ອນວິບວິບ/ເຢັນ/ຕົກໃຈ

• ເຫື່ອ

• ຄືນໄສ້, ເຈັບທ້ອງ

• ຊາ, ຈິກຈິກ

• ຄວາມຢ້ານຕາຍ, ຮູ້ສຶກຫ່າງຈາກຄວາມເປັນຈິງ

ພານິກບົວກລົກມັກເລີ່ມໃນຊ່ວງວັຍໜຸ່ມ ແລະພົບໄດ້ບໍ່ຫຼາຍໃນຜູ້ຍິງຫຼາຍກວ່າຜູ້ຊາຍ. ອາທັກອາດຈະປາກົດອອກມາໃນຮູບແບບ ແລະຄວາມຮຸນແຮງທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະຄົນ. ບາງຄົນອາດມີຄວາມກັງວົນຢ່າງຫຼາຍຫຼັງຈາກອາທັກວ່າຈະເກີດອາທັກໃໝ່; ສິ່ງນີ້ອາດເປັນສັນຍານຂອງການເກີດພານິກບົວກລົກ.

ພານິກອາທັກໃນເດັກນ້ອຍເປັນແນວໃດ?

ພານິກອາທັກໃນເດັກນ້ອຍອາດມີອາການທາງກາຍຄ້າຍຜູ້ໃຫຍ່; ແຕ່ເດັກນ້ອຍອາດມີຄວາມລຳບາກໃນການອະທິບາຍອາການຂອງຕົນເອງ. ຄວາມເປັນພັນທຸກຳ, ເຫດການຊີວິດທີ່ເຄັງຕຶງ, ຄວາມກັງວົນສູງ ແລະການປ່ຽນແປງການເຮັດວຽກໃນບາງພາກສ່ວນຂອງສົມອົງອາດມີບົດບາດໃນການເກີດພານິກອາທັກໃນເດັກນ້ອຍ. ບໍ່ນ້ອຍເດັກນ້ອຍຈະພັດທະນາຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບການເກີດອາທັກໃໝ່ຫຼັງຈາກປະສົບປະການທີ່ບໍ່ດີ.

ພານິກອາທັກຕອນກາງຄືນແມ່ນຫຍັງ?

ພານິກອາທັກບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນພຽງແຕ່ຕອນກາງວັນ, ແຕ່ອາດເກີດໃນຊ່ວງຂອງການນອນຫຼັບລຶກໃນຕອນກາງຄືນ. ໃນພານິກອາທັກຕອນກາງຄືນ, ອາດມີອາການຕື່ນຕົນດ້ວຍຄວາມຢ້ານຢ່າງກະທັນຫັນ, ຄວາມກັງວົນຮຸນແຮງ, ຫົວໃຈເຕັ້ນແຮງ, ເຫື່ອ, ຕົກໃຈ, ຫາຍໃຈຫວານ ແລະອາການລຳໄສ້. ອາທັກເຫຼົ່ານີ້ອາດລົບກວນການນອນ ແລະສົ່ງຜົນກະທົບລົບຕໍ່ຄຸນນະພາບຊີວິດ.

ພານິກອາທັກເກີດຂຶ້ນແນວໃດ?

ພານິກອາທັກບໍ່ໄດ້ຄຸກຄາມຊີວິດໂດຍກົງ; ແຕ່ອາການອາດຄ້າຍຄືອາການຫົວໃຈວາຍ ຫຼືໂລກທາງລົມຫາຍໃຈທີ່ຮຸນແຮງ. ດັ່ງນັ້ນ, ໂດຍສະເພາະໃນອາທັກຄັ້ງທຳອິດ, ຄວນໄປພົບແພດເພື່ອເຊັກວ່າບໍ່ມີປັນຫາທາງກາຍທີ່ຊ່ອນຢູ່.

ມີສົດທິທີ່ກ່ຽວກັບຄວາມບໍ່ສົມດຸນຂອງສານເຄມີໃນສົມອົງເຊັ່ນ "GABA", serotonin ແລະ cortisol ໃນການເກີດອາທັກ. ການສຶກສາຕ່າງໆກຳລັງດຳເນີນເພື່ອເຂົ້າໃຈກົດໄກທີ່ມີສ່ວນຮ່ວມໃນອາທັກ.

ປັດໃຈເສີ່ງຄວາມສຽງຕໍ່ພານິກອາທັກມີຫຍັງບ້າງ?

ພານິກອາທັກສາມາດເກີດຂຶ້ນໃນຄົນທຸກຄົນໃນເວລາໃດເວລາໜຶ່ງ. ປັດໃຈເສີ່ງຄວາມສຽງມີດັ່ງນີ້:

• ຄວາມເປັນພັນທຸກຳ ແລະປະຫວັດຄອບຄົວ

• ເພດຍິງ

• ຊ່ວງວັຍໜຸ່ມເຕີມຕົວ (ໂດຍສະເພາະອາຍຸປະມານ 25 ປີ)

• ເຫດການຊີວິດທີ່ເຄັງຕຶງ (ການສູນເສຍ, ການຢ່າຮ້າງ, ຖືກລວງລະເມີດໃນວັຍເດັກ)

• ສານເຄມີ (ຢາບາງຊະນິດ, ກາເຟອິນ, ເຫຼົ້າ, ການໃຊ້ສານເສບຕິດ)

• ໂຄງສ້າງທາງຈິດໃຈ (ຄົນຂີ້ອາຍ, ຄົນມັກສະແດງອາການ, ຄົນຄິດຫຼາຍ ຫຼືຄົນມີອາການຊາຍແດນ)

• ສິ່ງແວດລ້ອມກະຕຸ້ນ ແລະປັດໃຈບຸກຄົນ

ພານິກອາທັກສົ່ງຜົນກະທົບຊີວິດແນວໃດ?

ພານິກອາທັກທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັກສາອາດນຳໄປສູ່ປັນຫາສຳຄັນໃນຄຸນນະພາບຊີວິດ ແລະການເຮັດວຽກຂອງບຸກຄົນໃນເວລາຕໍ່ມາ. ອາດຫຼີກລ້ຽງສັງຄົມ, ສະແຫວງຫາການຊ່ວຍເຫຼືອທາງກາຍຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ປະສິດທິພາບໃນວຽກຫຼືໂຮງຮຽນຫຼຸດລົງ, ຄວາມເສົ້າໝອງ, ຄວາມຜິດປົກກະຕິດ້ານຄວາມກັງວົນ ແລະຄວາມເຫຼົ້າໃນການໃຊ້ສານເສບຕິດ. ບາງຄົນອາດພັດທະນາ agoraphobia ດ້ວຍການຫຼີກລ້ຽງສະຖານທີ່ຄົນເຢັຍ ຫຼືສະຖານທີ່ປິດ.

ພານິກອາທັກດຳເນີນຫນ້າດົນແຄ່ໃດ?

ແຕ່ລະພານິກອາທັກອາດມີເວລາບໍ່ເທົ່າກັນ. ສ່ວນໃຫຍ່ຈະຮຸນແຮງປະມານ 10–30 ນາທີ, ນານໆຈຶ່ງຈະຍາວເຖິງ 1 ຊົ່ວໂມງ. ຄວາມຖີ່ ແລະເວລາຂອງອາທັກຈະແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະຄົນ; ບາງຄົນອາດເກີດອາທັກບໍ່ຄ່ອຍບໍ່ຄືກັນ, ແຕ່ບາງຄົນອາດເກີດອາທັກບ່ອຍແລະຊ້ຳໆ.

ການວິນິດໄຊພານິກອາທັກເຮັດແນວໃດ?

ພານິກອາທັກອາດປາກົດອອກມາຄ້າຍອາການຂອງໂລກທາງກາຍຫຼາຍຢ່າງ, ດັ່ງນັ້ນຈຳເປັນຕ້ອງມີການປະເມີນຢ່າງລະອຽດໂດຍທ່ານໝໍ. ການກວດຫົວໃຈ (EKG), ການກວດການເຮັດວຽກຕໍ່ມວນເລືອດ, ການກວດການເຮັດວຽກຕໍ່ຕໍ່ມິນໄທຣອຍ ແລະການກວດການຫາຍໃຈເພື່ອຕັດສິນສາເຫດທາງອົງການ. ຕໍ່ມາຈຶ່ງປະເມີນປະຫວັດທາງຈິດໃຈສັງຄົມ ແລະໃຊ້ເກນການວິນິດໄຊເຊັ່ນ DSM-5. ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າທຸກຄົນທີ່ປະສົບພານິກອາທັກຈະຖືກວິນິດໄຊວ່າເປັນພານິກບົວກລົກ, ແຕ່ຖ້າມີອາທັກຊ້ຳໆ, ບໍ່ສາມາດອະທິບາຍໄດ້ ແລະມີຄວາມກັງວົນຕໍ່ເນື່ອງ ຈຶ່ງຄວນສົງໄສພານິກບົວກລົກ.

ອາທັກບໍ່ຄວນອະທິບາຍໂດຍການໃຊ້ສານ ຫຼືຢາ, ໂລກອົງການ ຫຼືຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງຈິດໃຈອື່ນໆ. ການວິນິດໄຊສ່ວນໃຫຍ່ຈະເຮັດໂດຍຜູ້ຊຳນານດ້ານສຸຂະພາບຈິດໃຈ.

ຄວນເຮັດຫຍັງໃນລະຫວ່າງພານິກອາທັກ?

ໃນລະຫວ່າງອາທັກ, ການມຸ່ງເນັ້ນໃຫ້ສົງບເຫຼົ່າຕົນເອງອາດມີປະໂຫຍດ. ການຫາຍໃຈເລິກແລະຊ້າ, ລອງໃຊ້ເທັກນິກ "4-7-8 ບໍລິຫານຫາຍໃຈ", ຍ້າຍໄປຢູ່ຈຸດທີ່ຮູ້ສຶກປອດໄພຫຼາຍກວ່າ ຫຼືຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຄົນໃກ້ຊິດອາດຊ່ວຍໄດ້. ການມຸ່ງເນັ້ນໃນການຫາຍໃຈ ແລະການປັບມຸມມອງຄວາມຄິດລົບເປັນສິ່ງສຳຄັນຈົນກວ່າອາທັກຈະຜ່ານໄປ. ຖ້າມີອາທັກຊ້ຳໆຄວນຮັບຄຳປຶກສາຈາກຜູ້ຊຳນານ.

ວິທີຮັບມືກັບພານິກອາທັກ

ການຈັດການພານິກອາທັກອາດໃຊ້ກຸລະຍຸດດັ່ງນີ້:

• ຫາຍໃຈເລິກແລະຊ້າ

• ໃຊ້ຄຳປອບໃຈຕົນເອງ (ເຊັ່ນ "ນີ້ແມ່ນຊ່ວງເວລາຊົ່ວຄາວ")

• ຫຼີກອອກຈາກສະຖານທີ່ຄົນເຢັຍ ຫຼືສຽງດັງ ແລະຢູ່ສະຖານທີ່ສົງບ

• ຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກໝູ່ ຫຼືຄອບຄົວ

• ອອກກຳລັງກາຍ, ຝຶກສະມາທິ ແລະຝຶກຜ່ອນຄາຍຢ່າງສະເຫມີສະເຫມອ

• ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກນັກບຳບັດ ຫຼືຈິດແພດຖ້າຈຳເປັນ

ຫຍັງຊ່ວຍໄດ້ໃນພານິກອາທັກ?

ມີຫຼາຍວິທີໃນການສົງບເຫຼົ່າຕົນເອງ: ຝຶກຫາຍໃຈເລິກ, ຝຶກຜ່ອນຄາຍ, ເລີ່ມຝຶກໂຍກະ, ລອງກິນຊາສົດຫຼືການບຳບັດດ້ວຍກິ່ນຫອມອາໂຣມາອາດຊ່ວຍໄດ້ໃນບາງຄົນ. ແຕ່ໃນລະຍະຍາວ, ວິທີທີ່ມີປະສິດທິພາບທີ່ສຸດແມ່ນການຮ່ວມງານກັບຜູ້ຊຳນານເພື່ອຮຽນຮູ້ວິທີບຳບັດທາງຈິດໃຈທີ່ເໝາະສົມ ແລະຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງກາຍຖ້າຈຳເປັນ.

ວິທີສະໄໝໃໝ່ໃນການຮັກສາພານິກອາທັກ

ການຮັກສາອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນສ່ວນໃຫຍ່ດຳເນີນໂດຍການບຳບັດທາງຈິດໃຈ ແລະ/ຫຼື ດ້ວຍຢາ. ຫຼັກຐານທີ່ມີປະສິດທິພາບຫຼາຍທີ່ສຸດໃນດ້ານການບຳບັດທາງຈິດໃຈ ແມ່ນການບຳບັດພຶດຕິກຳ-ຮູ້ຄິດ (CBT). CBT ຊ່ວຍໃຫ້ບຸກຄົນເຂົ້າໃຈກົດໄກພື້ນຖານຂອງຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະ ຄວາມຄິດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເວລາຕົກໃຈຕື່ນຕົນ ແລະພັດທະນາກຸລະຍຸດການຮັບມື. ໃນການຮັກສາດ້ວຍຢາ ອາດໃຊ້ຢາຕ້ານຊຶມເສົ້າ ແລະບາງຄັ້ງອາດໃຊ້ຢາຄວບຄຸມຄວາມກັງວົນໃນໄລຍະສັ້ນ. ທ່ານໝໍຈະປັບແຜນການຮັກສາຕາມອາການທີ່ເກີດຂຶ້ນ. ຜົນຂອງຢາອາດຮູ້ສຶກໄດ້ຫຼັງຈາກຜ່ານໄປຫຼາຍອາທິດ ແລະຕ້ອງມີການຕິດຕາມຢ່າງສະເຫມີສະເຫມີລະຫວ່າງການຮັກສາ.

ປະໂຫຍດຂອງການຝຶກຫາຍໃຈ ແລະ ການຜ່ອນຄາຍກ້າມເນື້ອ

ເນື່ອງຈາກໃນເວລາຕົກໃຈຕື່ນຕົນການຫາຍໃຈອາດຕື່ນເຕັ້ນ ແລະ ໄວ ການຝຶກຫາຍໃຈສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຮ່າງກາຍຜ່ອນຄາຍໄດ້. ການຫາຍໃຈເຂົ້າເປັນເວລາ 4 ວິນາທີ, ກັ້ນໄວ້ 1 ວິນາທີ ແລະ ຫາຍໃຈອອກຢ່າງຊ້າໆໃນ 4 ວິນາທີ ສາມາດໃຫ້ຜົນດີ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ການນຳໃຊ້ເທັກນິກຜ່ອນຄາຍກ້າມເນື້ອແບບຂັ້ນຕອນ ກໍສາມາດຊ່ວຍຈັດການອາການຂອງຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້.

ບົດບາດຂອງການສະກົດຈິດ ແລະ ການອອກກຳລັງກາຍ

ພ້ອມກັບເທັກນິກການບຳບັດທາງຈິດໃຈອື່ນໆ, ບາງຄົນອາດໄດ້ຮັບການສະຫນັບສະຫນູນຈາກການສະກົດຈິດ. ນອກຈາກນີ້, ການອອກກຳລັງກາຍຢ່າງສະເຫມີສະເຫມີ (ເຊັ່ນ ເດີນເບົາໆ, ວ່າຍນ້ຳ) ສາມາດສົ່ງຜົນດີຕໍ່ສົມດຸນສານເຄມີບາງຢ່າງໃນສົມອງ ແລະ ຊ່ວຍປັບສະຖິຕິອາລົມໃຫ້ຄົງທີ່.

ການສະຫນັບສະຫນູນຜູ້ໃກ້ຊິດທີ່ປະສົບກັບອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ

ໃນເວລາທີ່ບຸກຄົນກຳລັງປະສົບກັບອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ, ການຢູ່ຂ້າງເຂົາດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ, ບໍ່ຕັດສິນ, ໃຊ້ພາສາທີ່ອ່ອນໂຍນ ແລະ ສະຫນັບສະຫນູນ ແມ່ນສຳຄັນ. ເມື່ອອາການຜ່ານໄປ ໃຫ້ມຸ່ງເນັ້ນໃຫ້ເຂົາຮູ້ສຶກປອດໄພ. ຫາກຈຳເປັນ, ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາຝຶກຫາຍໃຈ ຫຼື ນຳໃຊ້ວິທີການສະຫນັບສະຫນູນອື່ນໆທີ່ເຄີຍໃຊ້ມາກ່ອນ.

ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ

1. ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ ແລະ ພະຍາດຕົກໃຈຕື່ນຕົນ ແມ່ນອັນດຽວກັນບໍ?

ບໍ່ແມ່ນ. ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນແມ່ນສະພາບທີ່ເກີດຂຶ້ນກະທັນຫັນພ້ອມອາການກົດດັນ ແລະ ອາການທາງກາຍ; ແຕ່ພະຍາດຕົກໃຈຕື່ນຕົນແມ່ນການມີອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນບ່ອຍ ແລະ ເກີນກວ່າຫຼາຍ ຈົນສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຊີວິດປະຈຳວັນ.

2. ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນສາມາດຖືກສັບສົນກັບອາການຫົວໃຈວາຍໄດ້ບໍ?

ໄດ້. ອາດມີອາການຄ້າຍຄືກັນເຊັ່ນ ເຈັບຫນ້າອົກ, ຫົວໃຈເຕັ້ນໄວ ແລະ ຫາຍໃຈຫຍຸ້ງ. ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນແມ່ນຊົ່ວຄາວ ແລະ ມີສາຍຫຼັກຈາກຈິດໃຈ, ແຕ່ຫົວໃຈວາຍແມ່ນພາວະສຸກເສີນສຸດທ້າຍທາງກາຍ. ຖ້າອາການເກີດຂຶ້ນເທື່ອທຳອິດ ຫຼື ຮຸນແຮງ ຄວນປຶກສາແພດ.

3. ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນຫາຍໄດ້ເອງບໍ?

ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນສ່ວນໃຫຍ່ຈະຫາຍໄປເອງໃນໄລຍະເວລາສັ້ນ ແລະ ຄວາມຮຸນແຮງຈະຫຼຸດລົງ. ແຕ່ຖ້າມີອາການຊ້ຳໆ ຫຼື ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄຸນນະພາບຊີວິດ ຄວນຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຜູ້ຊຳນານວິຊາ.

4. ສິ່ງໃດທີ່ກະຕຸ້ນອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ?

ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຄວາມເຄັງຕຶງສູງ, ເຫດການຊັອກ, ນອນບໍ່ພຽງພໍ, ການບໍລິໂພກກາເຟອິນ ຫຼື ເຫຼົ້າຫຼາຍ. ບາງຄັ້ງອາດເກີດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນຊັດເຈນ.

5. ການຝຶກຫາຍໃຈເລິກເຮັດຢ່າງໃດ?

ນັ່ງຫຼືນອນໃນທ່າທີ່ສະດວກ ຫາຍໃຈເຂົ້າທາງຈົມູກໃນ 4 ວິນາທີ, ກັ້ນໄວ້ 1 ວິນາທີ ແລະ ຫາຍໃຈອອກທາງປາກຢ່າງຊ້າໆໃນ 4 ວິນາທີ. ເຮັດຊ້ຳຫຼາຍໆຮອບຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜ່ອນຄາຍ.

6. ສາມາດຮັກສາອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໃຫ້ຫາຍຂາດໄດ້ບໍ?

ດ້ວຍການບຳບັດທີ່ເໝາະສົມ ແລະ/ຫຼື ການຮັກສາດ້ວຍຢາ ສາມາດຫຼຸດຄວາມຖີ່ ແລະ ຄວາມຮຸນແຮງຂອງອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້ຢ່າງຫຼາຍ. ການຮັກສາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ການຮຽນຮູ້ຈັດການຄວາມເຄັງຕຶງແມ່ນສຳຄັນ.

7. ເດັກນ້ອຍສາມາດມີອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້ບໍ?

ໄດ້. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຜູ້ໃຫຍ່ ເດັກນ້ອຍກໍສາມາດປະສົບກັບອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້. ເດັກນ້ອຍມັກຈະສະທ້ອນຄວາມກັງວົນຜ່ານອາການທາງກາຍເຊັ່ນ ປວດທ້ອງ, ຫົວມືນ.

8. ໃນເວລາຕົກໃຈຕື່ນຕົນຕ້ອງໄປໂຮງໝໍເມື່ອໃດ?

ຖ້າທ່ານມີອາການຮຸນແຮງ ຫຼື ເກີດຂຶ້ນເທື່ອທຳອິດ ຫຼື ຮູ້ສຶກວ່າກຳລັງປະສົບກັບພາວະສຸກເສີນສຸດທ້າຍທາງກາຍ ຄວນໄປສະຖາບັນສຸຂະພາບທັນທີ.

9. ຊາສົມຸນໄພ ແລະ ການບຳບັດກິ່ນຫອມມີປະໂຫຍດຕໍ່ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນບໍ?

ສຳລັບບາງຄົນ ຊາສົມຸນໄພ (ເຊັ່ນ ດອກຄາມະໄມ) ຫຼື ການບຳບັດກິ່ນຫອມອາດຊ່ວຍຜ່ອນຄາຍໄດ້; ແຕ່ບໍ່ຄວນໃຊ້ແທນຄຳແນະນຳຂອງແພດ.

10. ການຮັກສາດ້ວຍຢາແມ່ນຈຳເປັນບໍ?

ບໍ່ຈຳເປັນສຳລັບທຸກຄົນ, ແຕ່ໃນກໍລະນີທີ່ມີອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນບ່ອຍ ແລະ ຮຸນແຮງ ການຮັກສາດ້ວຍຢາອາດຊ່ວຍໄດ້. ການຕັດສິນເລືອກການຮັກສາທີ່ເໝາະສົມຄວນຮ່ວມກັບຜູ້ຊຳນານວິຊາສຸຂະພາບຈິດໃຈ.

11. ນອກຈາກ CBT ຍັງມີການບຳບັດທາງຈິດໃຈໃດທີ່ໄດ້ຜົນອີກບໍ?

ການບຳບັດດ້ວຍການສົນທະນາ, ເທັກນິກຜ່ອນຄາຍ ແລະ ການສະກົດຈິດສາມາດເພີ່ມປະໂຫຍດໃຫ້ບາງຄົນໄດ້.

12. ການອອກກຳລັງກາຍສາມາດປ້ອງກັນອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້ບໍ?

ການອອກກຳລັງກາຍຢ່າງສະເຫມີສະເຫມີຊ່ວຍຫຼຸດຄວາມເຄັງຕຶງ ແລະ ເພີ່ມຄຸນນະພາບຊີວິດໂດຍລວມ; ນີ້ສາມາດຫຼຸດຄວາມສຽງຕໍ່ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້.

13. ຈະຊ່ວຍຜູ້ທີ່ກຳລັງປະສົບອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນໄດ້ຢ່າງໃດ?

ຢູ່ດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ, ສະຫນັບສະຫນູນເຂົາ, ເຕືອນໃຫ້ຮູ້ວ່າອາການເປັນຊົ່ວຄາວ. ນຳໃຊ້ການຝຶກຫາຍໃຈ ຫຼື ວິທີການຊ່ວຍເຫຼືອອື່ນໆ ແລະ ຢູ່ຂ້າງເຂົາຈົນກວ່າອາການຈະຫາຍ.

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ

• ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) – ຫົວຂໍ້ສຸຂະພາບຈິດໃຈ

• ສະພາຈິດແພດອາເມລິກາ (APA) – ຄູ່ມືວິນິດໄຊ ແລະ ສະຖິຕິທາງຈິດໃຈ (DSM-5)

• ສະຖາບັນແຫ່ງຊາດດ້ານສຸຂະພາບຈິດໃຈ (NIMH) – ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບພະຍາດຕົກໃຈຕື່ນຕົນ

• ສະພາການກັງວົນ ແລະ ຊຶມເສົ້າອາເມລິກາ (ADAA) – ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ

• Mayo Clinic – ອາການຕົກໃຈຕື່ນຕົນ ແລະ ພະຍາດຕົກໃຈຕື່ນຕົນ

• The Lancet Psychiatry; ພະຍາດກັງວົນທົ່ວໄປ ແລະ ພະຍາດຕົກໃຈຕື່ນຕົນ: ຄວາມຄືບໜ້າຫຼ້າສຸດໃນການວິນິດໄຊ ແລະ ການຈັດການ