གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་སྐུ་ཁབ་འཛིན་སྐྱོང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་དགོས་པའི་དོན་ཚན།
དུག་སྒྲིལ་མང་པོ། གནད་སྡུག་གི་ནད། སྐྱུག་སྐྲུན་མངའ་བའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན། སྤྱི་སྐད་དང་རྩ་རྒྱུན་གྱི་ནད། སྐྱུག་སྐྲུན་གྱི་སྐྱོན། སྟོང་རྩིས་ལུས་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་གྱི་སྐྱོན་དང་ཨིན་སུ་ལིན་སྐྱོན་སོགས་སྣ་མང་གི་སྐྱོན་ལ་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡོད། སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་འདི་གིས་ཚོར་བའི་སྟོན་པ་མ་བྱས་ན་འཚོ་བའི་མཐའ་སྤྱོད་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་ལ། དུས་རིང་སུ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན། ཡང་ན་སྐུ་གཞན་གྱི་ལས་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་འཚོ་བའི་ལས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་འདི་དང་དུས་རིང་སུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་འགོ་བཙུགས་ན་ག་རེ་བྱེད་དགོས།
ཟས་སྦྱོར་འགོ་བཙུགས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་དང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་ཐོ་ནི་སྐུ་ལུས་ལ་དགོས་པའི་སྐུ་ལུས་རྩ་བའི་ཟས་ཆུང་ཆུང་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ། སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ། སྐྱུག་སྒྲིལ་ཆུང་ཆུང་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་སོགས་ཡོད་པ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། འདི་ཚུལ་དག་ནི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་དགོས་མཁོ་ལ་མཐུན་པར་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་མངོན་པར་སྤྱོད་སྟངས་དང་སྐུ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་ཟས་སྦྱོར་འགོ་བཙུགས་ནི་ལས་སྦྱོར་འདི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་བཟོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་དང་། སྐུ་གཞན་གྱིས་ཟས་སྦྱོར་ལ་འཕྲོ་བརྒྱབ་པར་བྱེད་པར་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡིན།
ཟས་ཐོ་བཟོ་བའི་སྐབས་སྐུ་གཞན་གྱི་སྐུ་དབང་། ལོ་རྒྱུས། དེ་དག་གི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་དང་འཚོ་བའི་སྟངས་སོགས་སྐུ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་དགོས་པར་བཟོ་དགོས། ཟས་བཟོ་བའི་སྐབས་སྤྱི་སྐད་དང་སྐུ་གཞན་གྱི་སྤྱི་སྐད་ལ་མཐུན་པར་ཡོད་པ་དང་། ཟས་སྦྱོར་འདི་སྤྱི་སྐད་དང་སྐུ་གཞན་གྱི་སྤྱི་སྐད་ལ་མཐུན་པར་བཟོ་དགོས། གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཟས་སྡོད་སྡོད་དང་དུས་རིང་སུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་ག་རེ་བྱེད་དགོས།
སྐུ་ལུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལས་ཉུང་བའི་ཟས་སྦྱོར་བྱས་ན་དུས་ཐུང་ནས་སྐུ་ལུས་ལ་ཟས་སྦྱོར་མངའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་དང་། དུས་རིང་སུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དུ་གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་འདི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་བཟོ་དགོས། འཚོ་བའི་སྟངས་བཟོ་བའི་སྐབས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་ལས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཟས་སྦྱོར་འདི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
ཟས་སྡོད་སྡོད་བཟོ་བའི་སྐབས་སྤྱི་སྐད་དང་ཟས་ཆུང་ཆུང་བཟོ་བའི་སྐབས་ཉིན་རེའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལས་ཟས་དུས་ཡོད་པ་དང་། ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་དང་མཉམ་དུ་ཟས་བཟོ་བའི་སྐབས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་དང་། ཨིན་སུ་ལིན་གྱི་སྐྱོན་བཟོ་བའི་སྐབས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
འདྲ་མཉམ་ཡོད་པའི་ཟས་སྦྱོར་ནང་ག་རེ་ཡོད་དགོས།
མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ལ་མཐུན་པར་ཟས་སྦྱོར་འདི་རང་གིས་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། དེ་ལས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད།
རྩ་བའི་ཟས་སྡོད་སྡོད་དང་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པར་བཟོ་བའི་སྐབས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
རྟག་པར་ནད་མེད་པའི་མི་ཚུལ་ལ་འཇུག་སྟངས་ཡོད།
འདིར་བཤད་པའི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་དང་དཔེ་བསྟན་ཟས་སྦྱོར་འདི་སྤྱི་སྐད་དང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་མི་ཚུལ་ལ་འཇུག་སྟངས་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཉེས་པ་ཡོད་ན་གཞན་གྱི་སྨན་པ་དང་ཟས་སྦྱོར་བཟོ་མཁན་ལ་ཞུ་བ་བྱས་ནས་ཁྱེད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཟས་སྦྱོར་བཟོ་དགོས།
གནས་ཚུལ་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་དྲི་བ་མང་པོ་བསྐུར་བ།
༡. གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་ཐོ་ཟེར་ན་ག་རེ་རེད།
གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་ཐོ་ནི་སྐུ་ལུས་ལ་དགོས་པའི་སྐུ་ལུས་རྩ་བའི་ཟས་ཆུང་ཆུང་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ། སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ། སྐྱུག་སྒྲིལ་ཆུང་ཆུང་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་སོགས་ཡོད་པ་དང་། སྐུ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འཚོ་བའི་སྟངས་ལ་བརྟེན་པའི་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པའི་ཟས་སྦྱོར་རེད།
༢. ཡང་ན་བདག་གིས་ཟས་སྡོད་སྡོད་ཉུང་བ་བྱས་ན་སྐུ་ལུས་སྐྱོན་འབྱུང་གི་རེད་དམ།
ཡང་ན་ཟས་སྡོད་སྡོད་ཉུང་བ་བྱས་ན་དུས་ཐུང་ནས་སྐུ་ལུས་ལ་ཟས་སྦྱོར་མངའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་དང་། དུས་རིང་སུ་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དུ་གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་འདི་རིན་ཐང་ཡོད་པར་བཟོ་དགོས།
༣. སྐྱུག་སྒྲིལ་མེད་པའི་ཟས་སྦྱོར་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་རེད་དམ།
སྐྱུག་སྒྲིལ་ཡོད་པ་དག་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། སྐྱུག་སྒྲིལ་བཟང་པོ་ནི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་དང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད། དེ་ལས་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་དགོས་མི་རེད།
༤. ངའི་ཟས་ཐོའི་ནང་གི་སྐྱུག་སྒྲིལ་ག་རེ་འདེམས་དགོས།
རྩ་བའི་ཟས་ཆུང་ཆུང་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཟས་སྦྱོར་དང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
༥. སྐྱུག་སྒྲིལ་གིས་ག་རེ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན།
སྐྱུག་སྒྲིལ་ནི་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་དང་། སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
༦. ཉིན་རེའི་ནང་ག་ཚོད་དང་ག་ཚོད་ཟ་དགོས།
ཉིན་རེའི་ནང་ཟས་སྡོད་སྡོད་ཆུང་ཆུང་དང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
༧. ཟས་སྦྱོར་བྱེད་སྐབས་ངས་སྐུ་ལུས་ལ་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་ཟས་ཡོད་དགོས་མི་རེད།
བཟོ་བཅོས་ཟས་དང་ཚོན་མདོག་ཡོད་པའི་ཟས་དང་སྐྱུག་སྒྲིལ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཟས་ལས་སྤྱོད་མི་དགོས།
༨. ཟས་སྦྱོར་ཐོ་དེ་ནད་མེད་པའི་མི་ཚུལ་ལ་འཇུག་སྟངས་ཡོད་དམ།
ཨིན། འདིར་བཤད་པའི་བརྗོད་དོན་དང་དཔེ་བསྟན་ཟས་སྦྱོར་འདི་སྤྱི་སྐད་དང་སྐུ་ལུས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་དགའ་བའི་མི་ཚུལ་ལ་འཇུག་སྟངས་ཡོད། གནས་ཚུལ་ཉེས་པ་ཡོད་ན་གཞན་གྱི་སྨན་པ་ལ་ཞུ་བ་བྱེད་དགོས།
༩. ཟས་སྦྱོར་བྱེད་སྐབས་ལུས་རྩལ་བྱེད་དགོས་རེད་དམ།
ལུས་རྩལ་ནི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་དང་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། འོས་འཚམ་ཡོད་པའི་ལུས་རྩལ་གི་ཟས་སྦྱོར་ལ་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
༡༠. ཟས་སྦྱོར་ངས་རང་བཟོ་དགོས་རེད་དམ། ཡང་ན་སྐུ་གཞན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་རེད།
ཟས་སྦྱོར་ནི་སྐུ་གཞན་གྱི་དགོས་མཁོ་ལ་བརྟེན་པའི་འདྲ་མཉམ་ཡོད་པར་བཟོ་དགོས། སྐུ་གཞན་གྱི་ཟས་སྦྱོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ནི་དགའ་བའི་འགྲོ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།
ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཁུངས་ཚུལ།
འཛམ་གླིང་གི་སྐྱོན་བདག་སྤྱི་ཚོགས། (WHO): སྐྱུག་སྒྲིལ་དང་དུག་སྒྲིལ་མང་པོའི་ཆོས་དང་གནས་ཚུལ།
ཟས་སྦྱོར་དང་ཟས་སྦྱོར་རིག་པའི་ཚོགས་པ།: གནས་ཚུལ་བཟང་པོའི་ཟས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཟས་སྦྱོར།
ཨ་མེ་རི་ཀའི་གནད་སྡུག་གི་ཚོགས་པ། (ADA): ཟས་སྦྱོར་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར།
ཡུ་རོབ་ཀྱི་སྤྱི་སྐད་སྐྱོན་བདག་ཚོགས་པ། (ESC): སྤྱི་སྐད་སྐྱོན་བདག་གི་སྐོར་གྱི་ལས་སྦྱོར་བསམ་འཆར།