Izinto Ezibuzwa Ngohlobo LweFrankenstein: Izici Zalo, Izimpawu Zalo Nezinyathelo Okufanele Zithathwe

Lolu hlobo lwe-COVID-19 olubizwa ngokuthi "uhlobo lwe-Frankenstein" olwadalwa ukuhlanganiswa kwezinhlobo ezihlukene zezakhi zofuzo, lulandelwa eduze umphakathi wesayensi ngenxa yokwehluka kwezici zalo. Ikakhulukazi ukwanda kwezinga lokutheleleka kanye namandla okubaleka ekuzivikeleni komzimba kuletha imibuzo emisha nezindawo okufanele ziqashelwe.
Iyini i-Frankenstein Variant?
Uhlobo lwe-Frankenstein luwuhlobo lwe-virus oluxubile olwakhiwa ukuhlanganiswa kwezinhlobo ezihlukene ze-Omicron ze-COVID-19. Ngokungafani nokuguquka okuvamile, lolu hlobo lwenziwa ngendlela ebizwa ngokuthi "ukuhlanganiswa." Ukuhlanganiswa kwenzeka lapho umuntu etheleleka ngezinhlobo ezimbili noma ngaphezulu ngesikhathi esisodwa, ama-virus eshintshana ngezinto zawo zofuzo akhe uhlobo olusha. Igama elithi "Frankenstein" libhekisela ekuhlanganeni kwezinto zofuzo ezivela emithonjeni ehlukene.
Lolu hlanganiso lungabangela izinguquko kwezinye izici ze-virus (njengokubaleka ekuzivikeleni noma ukutheleleka). Ucwaningo lwesayensi lukhombisa ukuthi uhlobo lwe-Frankenstein lungasakazeka ngokushesha emhlabeni wonke kodwa akukakacaci ukuthi luholela esigulini esinzima. Ukuqapha eduze nokuhlola idatha yakamuva kubalulekile.
Yiziphi Izimpawu Ezihambisana Ne-Frankenstein Variant?
Izimpawu ezibonwa ekuthelelekeni kwe-Frankenstein variant zivame ukufana ne-COVID-19 evamile; kodwa kunezinguquko ezithile ezibikiwe. Izimpawu ezivame ukubonwa yilezi:
Ubuhlungu noma ukucasuka emphinjeni
Ukushintsha kwezwi noma ukukhathala kwezwi
Izinga lokushisa eliphezulu
Ukukhwehlela okomile noma okunephlegm
Ukuphuma komphimbo
Ukukhathala okukhulu nokungabi namandla
Ubuhlungu bekhanda
Ukungabi nendlala noma izinkinga ezincane zokugaya ukudla
Kwezinye iziguli izimpawu zingaba lula, kodwa ikakhulukazi kulabo abanohlelo lokuzivikela olubuthakathaka, isifo singaba nzima. Uma kuvela izimpawu ezinzima njengokuphefumula kanzima, ubuhlungu esifubeni noma izinga lokushisa eliphezulu, kunconywa ukuya kudokotela ngokushesha.
I-Frankenstein Variant Ivelaphi?
Lolu hlobo luvele ngenxa yezinqubo zemvelo zokuguquka kwe-SARS-CoV-2. Indlela yokuhlanganisa, evamile ekuveleni kwe-virus, yenzeka lapho izinhlobo ezahlukene zithelela umuntu oyedwa, ama-virus eshintshana ngezinto zofuzo. Lokhu kungaholela ekwakhekeni kokuhlanganiswa okuqinile nokuhlukile; okungadala izici ezintsha ezifana nokutheleleka noma ukumelana.
Izinhlobo ezinjalo zingaba nomthelela ekulawuleni ubhubhane emhlabeni jikelele futhi zilandelwa eduze ososayensi nezikhulu zezempilo. Emhlabeni wonke, kuqhubeka izifundo zokuqapha ngesivinini sokusabalala kanye nemiphumela engaba khona yale variant.
Kufanele Kwenziwe Nhloboni Uma Kubhekene Ne-Frankenstein Variant?
Okwamanje awekho am protocol okwelapha aqondene ne-Frankenstein variant. Imigomo yokwelapha ilandela indlela efanayo nezinye izinhlobo ze-COVID-19, igxile ekunciphiseni izimpawu nasekuthuthukiseni isimo sesiguli.
Umgomo Nokugqugquzela:
Kuyaziwa ukuthi imishanguzo ekhona ye-COVID-19 isaqhubeka nokuvikela ekuguleni okukhulu nasekufakwini esibhedlela. Nakuba kungase kube nokwehla okuncane ekuvikeleni kwezinye izinhlobo, imishanguzo isabalulekile. Izikhulu zezempilo zincoma ukulandela izincomo zakamuva zemigomo.
Ukwelashwa Okusekelayo:
Izindlela ezifana nokusebenzisa imithi yokwehlisa izinga lokushisa, ukuphuza amanzi amaningi, ukuphumula kanye nokwelapha ukukhwehlela zingasiza ukulawula izimpawu. Kubalulekile ukuthola usizo lwezokwelapha uma izikhalo ziba zimbi, kunokuzelapha wedwa.
Imithi Elwa Nama-virus:
Ucwaningo lwesayensi lukhombisa ukuthi imithi elwa nama-virus ekhona ingase isebenze naku-Frankenstein variant. Kodwa kudingeka ukuqapha idatha entsha nokulandela izincomo zochwepheshe.
Izinyathelo Zokuvikela:
Ukugqoka imaski, ukunakekela ukuhlanzeka kwezandla, ukugcina ibanga phakathi kwabantu nokugwema izindawo ezixakekile kusagcina ukusebenza kahle ekuvikeleni le variant nakwezinye izifo zomoya.
Ucwaningo lwesayensi mayelana ne-Frankenstein variant lusaqhubeka. Ukunaka izinyathelo zomuntu siqu ezifana nokuhlanzeka komuntu siqu nokugonywa kuyizinyathelo eziyisisekelo ekuvikeleni impilo yomphakathi. Uma kuvela izimpawu, kubalulekile ukuya ezikhungweni zezempilo ukuthola ulwazi oludingekayo.
Imibuzo Evame Ukubuzwa
1. Iyini i-Frankenstein variant?
I-Frankenstein variant iwuhlobo lwe-virus oluxubile olwakhiwa ukuhlanganiswa kwezinye izinhlobo ze-Omicron ze-COVID-19. Ngokuhlanganiswa, ingadala imiphumela ehlukene ekusabalaleni nasekuhambeni kwesifo.
2. Ingabe izimpawu ze-Frankenstein variant zehluke ku-COVID-19 evamile?
Izimpawu zivame ukufana ne-COVID-19 evamile, kodwa kwesinye isikhathi kungavela ubuhlungu obukhulu emphinjeni, ukushintsha kwezwi noma ukukhathala okwengeziwe.
3. Ingabe lolu hlobo luholela ezigulini ezinzima?
Ngokwedatha ekhona, awekho ubufakazi obuqinile bokuthi i-Frankenstein variant idala isifo esinzima. Kodwa ucwaningo lusaqhubeka.
4. Ingabe lolu hlobo lusabalala kalula?
Idatha yesayensi ehlukene ikhombisa ukuthi lolu hlobo lungasabalala ngokushesha. Ngakho izinyathelo zokuvikela zomuntu siqu nomphakathi zibalulekile.
5. Ingabe imishanguzo ekhona ye-COVID-19 ivikela i-Frankenstein variant?
Kucatshangwa ukuthi imishanguzo ekhona isasebenza ekugwemeni isifo esinzima nasekufakwini esibhedlela. Ukuvikela kungahluka phakathi kwezinhlobo, kodwa imishanguzo iseyithuluzi elibalulekile.
6. Ingabe ikhona indlela yokwelapha ekhethekile?
Okwamanje awekho amakhambi akhethekile e-Frankenstein variant. Kusetshenziswa izindlela ezijwayelekile zokwelapha i-COVID-19 ekuphathweni kwezimpawu.
7. Yiziphi izimo okufanele uye kudokotela?
Uma kuba nokuphefumula kanzima, ubuhlungu esifubeni, izinga lokushisa eliphezulu noma isimo esijwayelekile siba sibi, kufanele uye esikhungweni sezempilo ngokushesha.
8. Ungazivikela kanjani ekhaya?
Ukusebenzisa imaski, ukugeza izandla njalo, ukugcina ibanga nabanye nokugwema izindawo ezixakekile yizinyathelo zomuntu siqu ezisebenza kahle.
9. Ingabe imithi elwa nama-virus isebenza kulolu hlobo?
Kukhona ubufakazi bokuthi imithi ekhona ingase isebenze, kodwa kufanele kulandelwe izincomo zodokotela ngokusekelwe kudatha entsha.
10. Yiziphi izincomo kubantu abanohlelo lokuzivikela olubuthakathaka?
Kubalulekile ukuzivikela kangcono, ukungayeki imigomo nokuthola usizo lwezokwelapha masinyane uma kuvela izimpawu.
11. Kungani i-Frankenstein variant ilandelwa eduze?
Ukwanda kwezinhlobonhlobo zofuzo, amandla okubaleka ekuzivikeleni kanye nokusabalala kwenza umphakathi wesayensi uqaphe eduze ukuvela kwalolu hlobo.
12. Ingabe lolu hlobo lungatheleleka nangemva kokugonywa?
Imigomo ingase ingavimbi ukutheleleka, kodwa ibalulekile ekuvimbeleni isifo esinzima. Kubantu abagonyiwe, ukutheleleka kungaba lula.
Imithombo
Inhlangano Yezempilo Yomhlaba (WHO) – Ulwazi Ngezinhlobo ze-SARS-CoV-2
Izikhungo Zokulawula Nokuvimbela Izifo eMelika (CDC) – Izinhlobo ze-COVID-19
Izikhungo Zokuvimbela Nokulawula Izifo eYurophu (ECDC) – Ukuhlanganiswa kwe-SARS-CoV-2
Ukuhlaziywa kwezinhlobo ze-COVID-19 okushicilelwe kumajenali ezokwelapha afana ne-Nature, Science, The Lancet
Imihlahlandlela ye-COVID-19 yamazwe ngamazwe nemibiko yesayensi