ئاكنې نېمە؟ قانداق داۋالاش كېرەك؟

ئاكنې نېمە ؟

ئاكنې، يۈز، ئارقا، كۆكرەك ۋە يىلتىز رايونلىرىدىكى ماي بېزلىرىنىڭ ئارتۇقچە ئىشلىشى نەتىجىسىدە كېلىپ چىقىدىغان، كەڭ تارقالغان، ئەمما داۋالاشقا بولىدىغان تېرە كېسەللىكىدۇر. ئەڭ كۆپ 14–20 ياش ئارلىقىدا كۆرۈلىدۇ. بۇ مەزگىلدىكى گورمونلۇق ئۆزگىرىشلەر تېرەنىڭ كۆپ ماي چىقىرىشىغا سەۋەب بولىدۇ. ماي بېزلىرىنىڭ كانالى تاقىلىپ قالغاندا “كومېدون” دەپ ئاتىلىدىغان كىچىك قەۋزىلەر پەيدا بولىدۇ. بۇلار ۋاقىت ئۆتۈشى بىلەن قارا نۇقتا ياكى ئاق چىقىنچاق شەكلىگە كىرىشى مۇمكىن.

ئاكنې پەقەت تېرە مەسىلىسىلا ئەمەس، بەلكى ئادەمنىڭ ئۆز-ئۆزىگە بولغان ئىشەنچىسىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان پسىخولوگىيىلىك ھالەتتۇر. ئەمما بۈگۈنكى تىبابەت ۋە دەرما تولوق قوللىنىشلار ئارقىلىق ئاكنېنى پۈتۈنلەي كونترول قىلىش ۋە تېرە ساغلاملىقىنى قايتا قازىنىش مۇمكىن.

ئاكنېنىڭ سەۋەبلەرى نېمە؟

ئاكنېنىڭ ئاساسلىق سەۋەبى ئاندروگېن گورمونلىرىنىڭ ئاشىشىدۇر. بۇ گورمونلار، خۇسۇسىيەن ياش ئۆسمۈرلۈك دەۋرىدە قىز ۋە ئوغۇل بالىلىرىدا ئاشىدۇ.
ماي بېزلىرى بۇ گورمونلارنىڭ تەسىرىدە چوڭىيىدۇ ۋە كۆپ سېبۇم چىقىرىدۇ. بۇ ئەھۋال كۆزنەك تاقىلىشىغا سەۋەب بولىدۇ.

باشقا سەۋەبلەر قېتىدا:

• گېنېتىكىلىق مايىللىق: ئائىلە تارىخى ئاكنېنىڭ كېلىپ چىقىشىدا مۇھىم رول ئوينايدۇ.

• كىچىك-چوڭ قايغۇ ۋە قېيىنچىلىق: ئۇزۇن مۇددەتلىك ھېسسىياتىي بېسىم گورمون تەڭپۇڭسىزلىقىغا سەۋەب بولۇپ، ئاكنېنى ئاشۇرۇشى مۇمكىن.

• ناتوغرا كوزمېتىكا ئىشلىتىش: كۆزنەك تاقايدىغان مەھسۇلاتلار ئاكنېنى قوزغىتىدۇ.

• گورمونلۇق ئۆزگىرىشلەر: ئايلىق، ھامىلدارلىق، تۇغۇش كونترول ھاپىسى ئىشلىتىش قاتارلىق ئەھۋاللار ئاكنېنىڭ كۈچەيىشىگە سەۋەب بولىدۇ.

• تەمەككۈلۈك: شېكەر، ئاق ئۇن، قىزىتىلغان يېمەكلىك ۋە سۈت مەھسۇلاتلىرىنى كۆپ ئىستېمال قىلىش بەزى كىشىلەرگە چىقىنچاقنىڭ كۆپىيىشىگە سەۋەب بولىدۇ.

ئاكنېنىڭ ئالامەتلىرى نېمە؟

ئاكنې ئادەتتە ماي بېزىنىڭ ئېغىزى تاقىلىشى بىلەن باشلىنىدۇ. بۇ تاقىلىش نەتىجىسىدە:

• يۇپۇق كومېدونلار (ئاق نۇقتىلار)
  تېرە ئاستىدا قالغان كىچىك ئاق قەۋزىلەر.

• ئوچۇق كومېدونلار (قارا نۇقتىلار)
  تېرە يۈزىگە چىققان ۋە ئوكسىگېن بىلەن تېمىس قىلغان كومېدونلار. رەڭگى چىكاندىن ئەمەس، ئوكسىدلىنىشتىن قارا رەڭگە كىرىدۇ.

ئىلگىرىلەنگەن ئەھۋاللاردا ياللۇغلىق چىقىنچاق، كىستە ياكى نودۇللار پەيدا بولۇشى مۇمكىن. ئەمما مۇۋاپىق داۋا بىلەن بۇ لېزيونلار پۈتۈنلەي ساقىيىدۇ.

ئاكنېنىڭ داۋالاش ئۇسۇللىرى نېمە؟

1. تىببىي داۋالاش

• يېنىك ئاكنې: ئانتىبىيوتىكلىق كرىم، ئېرىتما ۋە گېللەر بىلەن داۋالاشقا بولىدۇ.
  تېرە قۇرۇپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن مايىسىز نەملىكلاشتۇرغۇچ ئىشلىتىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.

• ئوتتۇرا ۋە قاتتىق ئاكنې: ئاغىز ئارقىلىق ئانتىبىيوتىك ياكى ئىزوتىرېتىنوئىن داۋاسى كېرەك بولۇشى مۇمكىن.
  بۇ داۋالار پەقەت دەرما تولوق مۇتەخەسسىسى كۆزىتىشىدە قوللىنىلىشى كېرەك.

• گورمونلۇق ئاساسلىق ئاكنې: تۇغۇش كونترول ھاپىسى ياكى گورمون تەڭپۇڭلىغۇچ دورىلار بىلەن ياخشىلاشقا بولىدۇ.

2. قوللاشچى داۋالار

• كىمىيەۋى پىللىڭ (مېۋە كىسلاتىسى، گلىكولىك كىسلاتا، لاكتىك كىسلاتا، TCA):
  تېرە ئۈستى قەۋىتىنى يېڭىلايدۇ، كۆزنەك ئېچىدۇ ۋە ئىزنىڭ كۆرۈنۈشىنى ئازايتىدۇ.

• لازېر قوللىنىشلىرى: ئاكتىپ ئاكنې دەۋرىدە ياكى ئاكنې ئىزلىرىنى داۋالاشتا ئۈنۈملۈك تاللاش.

• فراكسىيونلۇق لازېر سىستېمىلىرى: خۇسۇسىيەن قىيىن ئۆچۈدىغان ئاكنې ئىزلىرىدا كۆپ ئىشلىتىلىدۇ.

ئاكنېنى ئۆسۈملۈكلەر ئارقىلىق داۋالاشقا بولامدۇ؟

تىببىي داۋاغا قوشۇمچە، بەزى ئۆسۈملۈكلۈك مەزمۇنلار تېرە ساغلاملىقىنى قوللايدۇ. ئەمما بۇلار دوختۇر تەۋسىيەسىنىڭ ئورنىغا ئۆتمەيدۇ، پەقەت تولۇقلىغۇچى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىشى كېرەك.

• Aloe Vera: تېرەدىكى ياللۇغنى ئازايتىدۇ، يۇمشاقلاشتۇرۇش رولى بار.

• يېشىل چاي ئېكىستراتى: ئانتىئوكسىدان تەسىرى بىلەن ئەركىن رادىكاللارنى تازىلايدۇ، سېبۇم تەڭپۇڭىغا ياردەم بېرىدۇ.

• چاي دەرىخى يېغى (Tea Tree Oil): تەبىئىي ئانتىبىئوتىك خۇسۇسىيىتى بىلەن چىقىنچاق باكتېرىيىسىنى ئازايتىدۇ. (دىققەت: سۇسلاشتۇرۇپ ئىشلىتىلىشى كېرەك.)

• Lavanta يېغى: تېرەدە تىنچلاندۇرۇش رولى بار ۋە يارا ئىزلىرىنىڭ كۆرۈنۈشىنى يۇمشاقلاشتۇرىدۇ.

• پاپاتىيە كۈرۈ: تېرەنى راھەتلەندۈرىدۇ، قىزىرىشنى ئازايتىدۇ.

• كۆپ سۇ ئىچىش ۋە تەڭپۇڭلۇق تاماقلىنىش: كۈندە 2 لىتېر سۇ ئىچىش، كۆپ كۆكتات ۋە مېۋە يېيىش تېرەنىڭ يېڭىلىنىشىنى قوللايدۇ.

ئاكنې بىلەن ياشاشتا، بىلىشى كېرەك بولغانلار؟

• ئاكنې ئۇزۇن مۇددەتلىك بىر ئەھۋال; سەبرى ۋە مۇنتىزىم كۆزىتىش تەلەپ قىلىدۇ.

• تېرەدىكى چىقىنچاقلارنى سىقىش، قاشلاش ياكى ئويناش ئىز قېلىش خەۋپىنى ئاشۇرىدۇ.

• تېرە تازىلىقىدا ئىسپىرتسىز، pH تەڭپۇڭلۇق مەھسۇلاتلار تاللىنىشى كېرەك.

• كۈندىلىك قۇياشتىن قوغدىغۇچ ئىشلىتىش ئاكنې داۋاسىنىڭ ئايرىلماس قىسمىدۇر.

• داۋالاش جەريانىدا تاماكا ۋە شېكەرلىك يېمەكلىكلەردىن يىراق تۇرۇش ساقىيىشنى تېزلىتىدۇ.

خۇلاسە قىلىپ ئېيتقاندا؛

ئاكنې، سەبرى ۋە توغرا ياندىشىش بىلەن پۈتۈنلەي كونترول قىلىشقا بولىدىغان تېرە كېسەللىكىدۇر.
مۇۋاپىق دەرما تولوق داۋاسى، قوللاشچى تەبىئىي ئۇسۇللار ۋە مۇنتىزىم تۇرمۇش ئادەتلىرى ئارقىلىق تېرە ۋاقىت ئۆتۈشى بىلەن پاك، ساغلام ۋە تەڭپۇڭلۇق كۆرۈنۈشكە ئېرىشىدۇ.
ئۇنتۇماڭ، ھەر قانداق تېرە يېڭىلىنىش ئىقتىدارىغا ئىگە, مۇھىمى توغرا يول كۆرسىتىش ۋە مۇنتىزىم قارىماقتۇر.