Amiñ Doğu Türkistan-la Çin bidew yasalğan zulumni nafrat bilen qoralaymiz

1949 yili bota Çin Həgəmoğə Respublika-nin idarəsi təhatində yəqən Şərqi Türkistan-də, insan hüquqları-nin pozulması həyatın hər sahəsində öz varlığını artıra-artıra davam etməktədir.

Çin Hökuməti, xüsusilə bölgədə yaşağan yerli xalqdan qurtulmaq üçün tətbiq etməyə başladığı və 2018 yili peyk görüntüləri və şahidliklər ilə ispatlandıqdan sonra qəbul etdiyi “toplama düşərgələri”ni cinayət və cinayətkarı gizlətmək məqsədilə “peşə öyrədici kurs” kimi dünyaya qəbul etdirməyə çalışmaqda, bu yolla Şərqi Türkistanlıları terrorizm, ayrı-seçkilik və ifratçılıqdan təmizləyəcəyini iddia etməkdədir. Əslində bu düşərgələrdə insanlığa qarşı cinayət kateqoriyasına daxil olan cinayətlər işlənməkdədir və düşərgələrdə qalan bir çox insandan bir daha xəbər alınmamaqdadır.

Bir milləti və bir dini inancı məhv etməyə yönəlmiş sistemli fəaliyyətlərin mövcudluğu nəzərə alındıqda, sözügedən əməllərin ‘İnsanlığa Qarşı Cinayətlər’ çərçivəsində olduğu inkar edilə bilməz bir həqiqətdir.

Çin Hökuməti-nin “İfratçılıqla Mübarizə Qaydası”nı qəbul etdiyi Mart 2017-dən bəri, Şərqi Türkistan bölgəsində düşərgələrə salınan Uyğur Türklərinin sayı sürətlə artmaqdadır. Qaydaya görə “normal” olmayan saqqal saxlamaq, niqab və ya baş örtüyü taxmaq, namaz qılmaq, oruc tutmaq, spirtli içki içməmək və ya İslam və ya Uyğur mədəniyyəti ilə bağlı kitab və ya yazılar saxlamaq da daxil olmaqla, dini və ya mədəni mənsubiyyətin açıq və ya hətta şəxsi sahədə nümayiş etdirilməsi “ifratçılıq” kimi qiymətləndirilir.

İş və ya təhsil məqsədilə xüsusilə müsəlman əhalinin çoxluq təşkil etdiyi ölkələrə getmək və ya Çin xaricində yaşayan insanlarla əlaqə saxlamaq da insanları şübhəli vəziyyətə salan əsas səbəblər arasındadır. Kişi-qadın, gənc-yaşlı, şəhərli-kəndli fərq etmədən hər kəs, həbs olunmaq təhlükəsi altındadır.

Beynəlxalq Əfv Təşkilatının dərc etdiyi ‘ Çin: Haradadırlar? Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsindəki kütləvi həbsxanalar barədə cavab vermə vaxtı ‘ adlı hesabatda bu pozuntular şahid ifadələri ilə sübut edilmişdir. Beynəlxalq Əfv Təşkilatının Şərqi Asiya Direktoru Nicholas Bequelin-in bu məsələyə dair, “Çin hökumətinin etnik azlıqlara qarşı çirkin siyasətini davam etdirməsinə icazə verilməməlidir. Dünyanın hər yerindən hökumətlər, Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsində yaşanan kabus səbəbilə Çin-dən hesabat tələb etməlidir” açıqlaması da vəziyyətin ciddiliyini göz önünə sərir.

Bir millət tamamilə inkar edilir, ibadət azadlığı sayılmır, türk adları və yazıları qadağan edilir, Şərqi Türkistan bölgəsinə qəsdən Sincan adı verilir. Bu tətbiqlərlə milli şüur məhv edilməyə çalışılır. Sözügedən bölgənin qədim bir Çin torpağı olduğu iddia edilərək, bölgənin tarixi və dəyərləri sayılmır.

Bütün aidiyyatı şəxsləri bu nöqtədə məsuliyyət götürməyə, BMT Baş Assambleyası başda olmaqla bütün beynəlxalq qurumları, qarşısını alan sanksiyaları dərhal gündəmə almağa çağırır, beynəlxalq ictimaiyyəti Şərqi Türkistan Uyğur xalqı üçün hərəkətə keçməyə dəvət edirik.

(Mənbə : https://shorturl.at/Zwvd8)