ዝተለዋዋጠ ሕማም ኣናል ክፍሊ ፡ እቲ ምኽንያታት፣ ምልክታትን ኣብ ምምላእን
ኣብ ኣናል ክልቲ ዝስምዑ ሕማቕነት፣ ኣብ ማዕበል ህዝቢ ብዝተለያዩ ዕድመን ፆታን ቦታታት ዝተለመደ ጸገም እዩ። እዚ ሕማቕነት ብዙሕ ዝተለያዩ ምኽንያታት ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እንተተሓለወ ብቐሊሉ ዘለዎ ዘይተሳነ ዘይሕንጻ መንገዲ ወይ ብመድኃኒት ንምቕናጽ ብቐሊሉ ይኽእል እዩ። ግና ኣብ ብዙሕ ኩነታት ናይ ዝበለ ጸገም ምልክት ክኸውን ይኽእል እዩ ብምኽንያት ብጥንቃቐ ክትተመርመር ይግባእ።
ናይ ኣናል ሕማቕነት ዝተለመዱ ምኽንያታት እንታይ እዮም?
ኣብ መካን ማካት ዝኸውን ሕማቕነት ዝወሃቡ ዋናውያን ኩነታት እዚኦም፡
ሄሞሮይድ (ባሱር): ኣብ ኣኑስን ረክቶምን ከባቢ ዘሎም ደም መስኮታት እንተሰፍኡን እንተሰበኡን ዝበጽሖ እዩ። ንቑል፣ ስፍንነትን እንተወሃበ ሓሳስ ኣካላት ንምልክት ክትተረኽቦ ትኽእል።
ኣናል ፊሱር (ማካት ጫታሊ): ብዝተዘገየ ኣሳሕልነት ወይ ኣሳሕልነት እንተረኽበ ኣብ ኣኑስ ከባቢ ዝምልከት ጭብጢ እዩ። ብጣዕሚ ዝሓዘ ኣብ ሓደ ግዜ ዝተረኽበ ሕማቕነት ክወስድ ይኽእል።
ኣናል ኣፕሴ: ኣብ ኣኑስ ከባቢ ዝምልከት ብንክንያት ዝተፈጠረ ስፍንነት፣ ቀይነትን ሕማቕነትን እዩ። ቀውሲን ምርምርን ናይ ሓፈሻዊ ንክንያት ምልክታት ክትተረኽቦ ትኽእል።
ኣናል ፊስቱል: ካብ መወዳእታ ሆይት ናብ ኣኑስ ዝምልከት፣ ብዙሕ ግዜ ብንክንያት ንክንያት ዝተፈጠሩ ንእሽቶ ቱነላት እዮም።
ሌቫቶር ኣኒ ሰንድሮም: ኣብ ኣኑስ ከባቢ ዘሎም ጡንቓት ብስፓዝም ዝተፈጠረ፣ ብዙሕ ግዜ ንእሽቶ ግዜ ዝተደገመ ዝምልከት ሕማቕነት እዩ።
ዘይደልዩ ወይ ብጣዕሚ ዝሓዘ ኣሳሕልነት
ኣናል ወይ ረክታል ካንሰርታት
ብጾታዊ መንገዲ ዝተላእኩ ንእሽቶ ንክንያት
ጽምብላል ዝተባህለ (ፒሎናይዳል ሲኑስ)
ናይ ቆሻሻ ሕማቓት
ፕሮክታልጂያ ፉጋክስ: ብድንገት ዝጀመረ፣ ንእሽቶ ግዜ ዝተደገመ ዝምልከት ብጣዕሚ ረክታል ሕማቕነት እዩ።
ናይ መጥንቲን ወሊድን ዝመጸ ሆርሞናዊን ፍዳስን ለውጦታት
ዘይንቀሳቐስ ዘለዎ መንገዲ ህይወትን ዝተዘገየ መቐመጥን
ኣናል ሕማቕነት ከመይ ይበጽሖ? ዝተለያዩ ዓይነት ሕማቕነት
ኣብ ኣናል ክልቲ ዝስምዑ ሕማቕነት፣ ብምኽንያቱን ብሰብኡን ዝተለያየ ክኸውን ይኽእል፡
ብዝተፈጠረ ወይ ኣብ ውሽጢ ዝተፈጠረ፣ ንእሽቶ ግዜ ብስንኩል እንተሰምዐ ሕማቕነት፣ ብዝተለመደ ኣናል ፊሱርን ሄሞሮይድን ይግንኦም።
ናይ ዕለት ህይወት ብተወሳኺ ዝተፈጠረ ብድንገት ዝጀመረን ዘይቋረጠን ሕማቕነት ብዝተለመደ ኣናል ኣፕሴ ይግንኦም።
ብድንገት ዝተፈጠረ፣ ብጣዕሚን ብክራምፕ ዝተመልከተ ሕማቕነት ኣብ ፕሮክታልጂያ ፉጋክስ ዝተባህለ ኩነታት ይግንኦም።
ዝተዘገየ፣ ዘይተሳነ ሕማቕነት ኣብ ናይ ነሮሎጂካዊ ምኽንያታት ወይ ኣብ ስንቅል ዝምልከት ጸገም ክኸውን ይኽእል።
ናይ ኣናል ሕማቕነት ናይ ሓፈሻዊ ምልክታት
ናይ ኣናል ክልቲ ሕማቕነት ብዙሕ ግዜ እዚኦም ትንታነታት ክትተረኽቦ ትኽእል፡
ንቑልነት፣ ቁርጭምጫርነትን ስፍንነትን ምስምዓት
ኣብ መቐመጥ ግዜ ዝምልከት ዘይሕንጻ ወይ ሕማቕነት
ኣብ ውሽጢ ወይ ቀጥሎ ዝበጽሖ ዝተደገመ ሕማቕነት
ኣብ ከባቢ ማካት ንቑል
ንእሽቶ ግዜ ኣብ ቆሻሻ ሓሳስነት ወይ ቀይነት
ብዙሕ ናይ ኣናል ሕማቕነት ምኽንያታት ኣብ ንእሽቶ ግዜን ብተሳኪ መድኃኒታዊ መንገዲን ይቕናጽ። ግና ምልክታት እንተተሓደጉ ወይ ንእሽቶ ግዜ እንተዘለዉ ወይ ዕለታዊ ህይወት እንተደቅኑ ኣብ ውሽጢ ዶክተር ክትተኸውን ይግባእ።
ኣብ ቆልዑ ናይ ኣናል ሕማቕነት ዝወሃቡ ኩነታት እንታይ እዮም?
ኣብ ቆልዑን ሕጻውን ኣብ ኣናል ክልቲ ዝስምዑ ሕማቕነት ብዙሕ ግዜ ኣብ ኣናል ፊሱር (ማካት ጫታሊ) ይግንኦም። እዚ ጫታላት፣ ብዙሕ ግዜ ብንክንያት ኣሳሕልነት ዝተፈጠሩ እዮም፣ ኣብ ቆልዑ ውሽጢ ዝተፈጠረ ሕማቕነትን ንእሽቶ ግዜ ቀሊል ዝምልከት ደምን ክወስድ ይኽእል።
ንቑልነትን ንቑል ምስምዓትን ኣብ ቆልዑ ብዙሕ ግዜ ይግንኦም፣ እዚ ኩነታት ዕለታዊ ዓይነት ህይወት ቆልዑ ክዕንብብ ይኽእል። ኣናል ፊሱር ኣብ ንእሽቶ ሰሙናት ብራሕ ክትበጽሕ ትኽእል (ኣኩት ፊሱር)፣ ግና እንተሰማዕታ ሰሙናት ሰላሳ መዓልቲ እንተዘይተሳነት "ክሮኒክ ፊሱር" ይብሃል እናይ ቆልዑ ዶክተር ወይ ሰርሃ ክትተኸውን ይግባእ።
ኣብ ዘለዎ እንተወለደት ዘመን ናይ ኣናል ሕማቕነት ምኽንያታት
ኣብ እንተወለደት ዘመን፣ ኣብ ሆርሞናዊ ለውጦታትን ዝዓበየ ማህጸን ዝውሃበ ውሽጢ ጸባይ ዝዓበየ ፍዳስን ኣብ ኣናል ክልቲ ሕማቕነት ክወስድ ይኽእል። ኣሳሕልነት፣ ሄሞሮይድን ኣናል ፊሱርን ኣብ እንተወለደት ዘመን ዝተለመዱ ምኽንያታት እዮም። ንሕብረት እና ህጻው ሕይወት ንምጥቃም፣ ብዙሕ ግዜ ዘይመድኃኒት መንገዲ ቀዳማይ ይግበር፡
ቀዝተሓዊ መቐመጥ ምድላው
ቀዝተሓዊ ኮምፕሬስ ምቕባል
ከባቢ ብሕጂ ምንጻንን ምሕካንን ዝተለመደ መርሀት ምጥቃም
ኣብ እንተወለደት ዘመን ናይ ኣናል ሕማቕነት ምኽንያታት ንምቕናጽ ብበቂ ንቀሳቕስ፣ ዝተዘገየ መቐመጥ ምርካብን ተመጣጣን መግቢ ምብላዕን ኣገዳሲ እዩ።
ኣብ ዕድመ ዝበለ ኣንስቲ ናይ ኣናል ሕማቕነት ዝወሃቡ ኩነታት
ኣብ ዕድመ ዝበለ ኣንስቲ ናይ ኣናል ሕማቕነት ዝተለመደ ምኽንያት ኣብ ረክቶም ናብ ቫጂና ዝተሰናኸለ ረክቶሴል ይብሃል። ብዙሕ ወሊድ ዝተወለደት፣ ማህጸን ኣሜላት ዝተገበረት ወይ ዕድመ ዝበለ ኣንስቲ ብዙሕ ግዜ ይግንኦም። ንምርመራ ዶክተር ምርመራ ይግባእ። ኣብ ቀሊል ትንታነታት ተመጣጣን መግቢን ደቂ ንቀሳቕስን ይግበር፣ ኣብ ዝተሓደጉ ኩነታት ሰርሃዊ መንገዲ ይኸውን ይኽእል።
ኣብ ገዛ ዝኸውን መንገዳት፡ ኣብ ኣንስቲ ኣናል ሕማቕነት ምቕናጽ
ናይ ኣናል ሕማቕነት ትንታነታት ንምቕናጽ ብዝተለያዩ ተፈጥሮኣዊን ደጋፊን መንገዳት ምጥቃም ይኽእል፡
ብዙሕ ማይ ምጥቃም
በቂ ዝምልከት ፋይበር ዘለዎ መግቢ ምብላዕ (ሰበይቲ፣ ፍራፍሬ፣ ተሙሉ ሓበሻት)
ኣብ ዝሓዘ ከባቢ ቀዝተሓዊ ኮምፕሬስ ምቕባል
ቀዝተሓዊ መቐመጥ ምድላው
ኣናል ከባቢ ብሕጂ ምንጻን፣ ካብ ተርሒቐትን ምምርሓቕን ምቆጣጠር
ናይ ተፈጥሮ ምርት እንደ ኮኮስ ዘይቲ፣ ዘይቲ ዘይቲ፣ ኣሎዌ ቬራ ጀል ዝተባህለ ደጋፊ ምጥቃም
ካሞማይል፣ መሊሳን ያስመንን ቻይ ምስባሕ
እዚኦም መንገዳት ኣብ ቀሊል ትንታነታት ምሕካን ክኸውኑ ይኽእሉ፣ ግና ትንታነታት እንተተሓደጉ ዶክተር ክትተኸውን ይግባእ። ብራሕ መድኃኒት ምጥቃም ይቕሬታ ኣይተሓተተን።
ኣብ ናይ ኣናል ሕማቕነት ትንታነታት እንታይ ተግባር ይደሊ?
ብምልካም ወይ ዝተዘገየ ኣናል ሕማቕነት ትንታነታት እንተሰምዑ፣ ንፕሮክቶሎጎም ወይ ኮሎረክታል ሰርሃ ዝተማሃሩ ሓኪማት ክትተኸውኑ ይግባእ። ንምርመራ እዚኦም ትንታነታት ክትተግበሩ ይኽእሉ፡
ናይ ኣካል ምርመራ
ኣንዶስኮፒካዊ ምርመራ (ኣኖስኮፒ፣ ረክቶስኮፒ)
ዴፈኮግራፊ (ናይ ውሽጢ ምርካብ ምርመራ)
ኣኖረክታል ማኖሜትሪ (ናይ ጡንቓት ስራሕ ምርመራ)
ዶክተር እንተደሊ ካልኦት ናይ ላቦራቶሪ እና ምርካብ መንገዳት ክምጥቃም ይኽእል።
ኣብ ኣንስቲ ዝምልከት ኣናል ሕማቕነት ምኽንያታት ናይ ሕክምና መንገዳት
ኣብ ኣንስቲ ቀጥሎ ወሊድን ሚኖፖዝን ኣናል ሕማቕነት ትንታነታት ክትተሓደጉ ይኽእሉ። ብዚኦም መንገዳት ትንታነታት ክትተሓለዉ ይምልከት፡
ናይ ኣናል ከባቢ ጡንቓት ንምምሕካን ቀሊል ማሳጅን ንቀሊል ንቀሳቕስ እንተሰማዕት እንተሰማዕት ምጥቃም
ብተስፋፊ መቐመጥ ምቕባል (ኣብ ኣንስቲ ናብ በረኻ ቫጂና፣ ኣብ ተባእታት ናብ መደበኛ ዝሓዘ ቦታ ምቐመጥ)
ቀዝተሓዊ መቐመጥ ምድላውን ቀዝተሓዊ ቡዝ ምቕባልን
በቂ ማይን ፋይበርን ምጥቃም
ደቂ ንቀሳቕስ ምጥቃም
ካሞማይል፣ መሊሳ፣ ያስመን ቻይ ምስባሕ
እንተደሊ ብዶክተር ቁጽሪ መድኃኒት ወይ ቦቶክስ ምጥቃም
ብራሕ ዘይተሳነ፣ ብጣዕሚ ወይ ዝተደገመ ኣናል ሕማቕነት እንተሰምዑ ናብ ሓኪም ምምልካም ንምርመራን ሕክምናን እቲ ብቑዓት መንገዲ እዩ።
ብዙሕ ዝሕተቱ ሕቶታት
1. ኣብ ኣናል ሕማቕነት ምስ ኣካል ካልኦት እንታይ ምልክታት ክምልከቱ ይግባእ?
እንተ ኣብ ማካት ደም፣ ዘይጽቡቕ ሽቶ፣ ቀውሲ፣ ብድንገት ስፍንነት፣ ውሽጢ ምርካብ ወይ ክብደት ምቕናጽ እንተሰምዑ ናብ ሓኪም ምምልካም ይግባእ።
2. ኣብ ማካት ሕማቕነት ሓደ ግዜ ዝበለ ጸገም ምልክት እዩ?
ኣይኮነን። ብዙሕ ግዜ ብቀሊሉ ምኽንያታት ይበጽሖ፣ ግና ኣብ ንእሽቶ ግዜ ናይ ዝበለ ጸገም ምልክት ክኸውን ይኽእል። ብድሕሪቱ ወይ ብጣዕሚ እንተሰምዐ ኣይተሓተተን ይግባእ።
3. ኣብ ቆልዑ ማካት ሕማቕነት እንታይ ክትግበሩ ይግባእ?
ብዙሕ ግዜ ኣብ ኣናል ፊሱር ይግንኦም እና ብራሕ ክትበጽሕ ትኽእል። ግና ምልክታት እንተተሓደጉ ወይ ብጣዕሚ እንተሰምዑ ወይ ደም እንተሰምዐ ናብ ቆልዑ ዶክተር ክትተኸውን ይግባእ።
4. ኣብ እንተወለደት ዘመን ማካት ሕማቕነት እንታይ ይሕክም?
ቀዝተሓዊ መቐመጥ ምድላው፣ በቂ ማይን ፋይበር ዘለዎ መግቢ ምብላዕ፣ ቀዝተሓዊ ኮምፕሬስን ከባቢ ምንጻን ምትእኽና ይሕግዝ። ትንታነታት እንተተሓደጉ ናብ ሓኪም ምምልካም ይግባእ።
5. ናይ ኣናል ሕማቕነት ናብ እንታይ ዶክተር ክትኸውኑ ይግባእ?
ናብ ናይ ጠቓሚ ሰርሃ ሓኪም፣ በተለይ ንፕሮክቶሎጂ ወይ ኮሎረክታል ሰርሃ ዝተማሃሩ ሓኪማት ክትተኸውኑ ይግባእ።
6. ኣብ ገዛ ናይ ኣናል ሕማቕነት ዝሕክሙ ተፈጥሮኣዊ መንገዳት እንታይ እዮም?
ፋይበር ዘለዎ መግቢ ምብላዕ፣ ብዙሕ ማይ ምጥቃም፣ ቀዝተሓዊ መቐመጥ ምድላው፣ ቀዝተሓዊ ኮምፕሬስን ብሕጂ ምንጻን ይሕግዝ። ትንታነታት እንተዘይተሓለዉ ናብ ሓኪም ምምልካም ይግባእ።
7. ኣብ ኣናል ከባቢ ሕማቕነት ንምንባር እንታይ ክትግበሩ ይግባእ?
ተመጣጣን መግቢ ምብላዕ፣ በቂ ማይ ምጥቃም፣ ዘይንቀሳቕስ ኣይትኮነን፣ ደቂ ንቀሳቕስን ዝተለመደ ወይ ዕለታዊ ባዕላ ምምልካም ይግባእ።
8. ኣናል ሕማቕ ካብ ቆርበት ሕማቛት ክትኸውን ትኽእልዋ ድዩ?
እወ። ኤክዛማ፣ ማንታር ተዓማኒታትን ከምኡውን ኣንዳንድ ካልእ ቆርበት ሕማቛት ኣብ ኣናል ክፍሊ ሕማቕን ድንጋጋን ምፍጣር ይኽእሉ።
9. ሄሞሮይድን ማካት ጫትላቕን ብኸመይ ይፍለጥዎም?
ክሳብኡ ክሳብኡ ሕማቕ ይፍጠሩ ይኽእሉ። ኣብ ሄሞሮይድ ብዙሕ ጽቡቕን ደም ዝበጽሖ ይበልጥ ይበልኩ፣ ኣብ ፊሱር ደግሞ ከም ሓዊ ዝቆረጸ ሕማቕን ኣብ ውሽጢ ምቕማጥ ግዜ ዝበልጥ ዝበልኩ ይኾና።
10. ኣናል ኣብሰ እንታይ እዩ? ከመይ ይርከብ?
ኣብ ኣናል ክፍሊ ጽቡቕ፣ ቀይነት፣ ድንጋጋ እና ሓንደበት ሕማቕ፣ ኣንዳንድ ግዜ ትኩሳትን ምርማሕን ይበጽሓ። ሕክምናዊ ግብያት ይፈልጣ።
መግለጺ መበገሲ
ዓለም ሕክምና ውድብ (WHO), ጽሑፋት ምርኢት ናይ ኮሎረክታል ሕማቛት
መንግስቲ ኣመሪካ መርበብ ቁጽሪ ሕማቛትን ምክልኻልን (CDC), መመርሒ ኣኖረክታል ሕማቛት
ማእከል ኣመሪካዊ ሰብኣዊ ናይ ኮሎንን ረክተል ሰርጂኖት (ASCRS) ክሊኒካዊ መመርሒታት
ብሪቲሽ ሜዲካል ጃርናል (BMJ), "ምምርመራን ምምሕዳርን ናይ ኣናል ሕማቕ" (2022)
ማዮ ክሊኒክ፣ ኣብ ኣናል ሕማቕ ኣጠቓቕማን ምሕዳር ተጠቃሚ መረጋገጺታት