Khohlela: Lisosa, Mefuta le Mekhoa e Sebetsang ea Phekolo

Ho hlatsa ke eng?
Ho hlatsa ke karabelo ea tlhaho e hlahang ho sireletsa litsela tsa ho hema. E hlaha ha methapo e utloang bohloko ka 'metso, phatleng, liphaephe tsa bronchi le matšoafo e arabela ho lintho tse itseng tse susumetsang. Mosebetsi oa eona o moholo ke ho hloekisa likarolo tsena ka ho tlosa likarolo tse kotsi, likokoana-hloko kapa mokhoabo o feteletseng, e le hore litsela tsa ho hema li lule li bulehile. Ho hlatsa ho sa tšoarelleng hangata ho bakoa ke tšoaetso e fetang. Empa ho hlatsa ho sa feleng ho fetang libeke tse tharo ho ka bontša lefu le sa foleng le ka tlase, kahoo ho hlokahala tlhahlobo ea bongaka.
Mefuta ea ho hlatsa ke efe?
Mofuta le nako ea ho hlatsa li bohlokoa haholo ho tseba lebaka le ho khetha kalafo e nepahetseng. Mefuta e atisang ho bonoa ea ho hlatsa ke ena:
Ho hlatsa ho ommeng
Ho hlatsa ho ommeng ho hlaha ntle le mokhoabo 'me hangata ho baka ho hlaba kapa ho teneha 'metso. Lisosa tse atileng haholo ke tšoaetso ea vaerase, karabelo ea ho itšireletsa mafung le ho phalla ha asiti ea mala (reflux). Ha ho tsoela pele, ho ka baka ho teneha 'metso le mathata a boroko.
Ho hlatsa ho nang le mokhoabo
Ha ho hlatsa ho nang le mokhoabo, litsela tsa ho hema li leka ho ntša mokhoabo o feteletseng. Hangata ho bakoa ke tšoaetso, sinusitis, bronchitis kapa pneumonia. Mmala le botsitso ba mokhoabo li ka fana ka leseli ka lefu le teng. Haholo-holo haeba mokhoabo o nkha hampe kapa o sa fete, ho eletsoa ho etela ngaka.
Ho hlatsa ho sa feleng le ho sa foleng
Ho hlatsa ho sa feleng ho fetang libeke tse tharo ho ka bontša mathata a tebileng a bophelo bo kang asthma, reflux, bronchitis e sa foleng le lintho tse susumetsang tikolohong. Maemong a joalo, ho hlokahala tlhahlobo e tebileng le ke setsebi.
Ho hlatsa ha alerji
Ke mofuta oa ho hlatsa o hlahang ka lebaka la kutloelo-bohloko eo 'mele o e hlahisang khahlanong le lintho tse bakang alerji. Hangata ho omme 'me ho ka tsamaea le matšoao a mang a alerji a kang ho phalla ha nko le ho thimola. Ho ka eketseha ho latela ho pepesehela lintho tse bakang alerji le linako tsa selemo.
Lisosa tsa ho hlatsa ke life?
Le hoja ho hlatsa hangata e le karolo ea ts'ireletso ea 'mele, ho ka hlaha le maemong a fapaneng. Lisosa tse atileng haholo ke tšoaetso ea vaerase le baktheria litseleng tsa ho hema, alerji, tšilafalo ea moea, mosi oa koae, reflux ea mala, asthma le mafu a sa foleng a kang COPD. Nako, mofuta, nako ea ho hlatsa le matšoao a mang a tsamaeang le ona li bapala karolo ea bohlokoa ho tseba lebaka le ka tlase.
Ke hobane'ng ha ho hlatsa ho nang le mokhoabo ho hlaha?
Ho hlatsa ho nang le mokhoabo hangata ke pontšo ea tšoaetso ea litsela tsa ho hema tse ka tlase kapa tse ka holimo. 'Mele o eketsa mokhoabo ho hloekisa likokoana-hloko le mokhoabo o feteletseng. Ho atisa ho bonoa ho sinusitis, bronchitis le pneumonia. Ha mokhoabo o nka nako e telele kapa o nkha hampe, ho ka bontša bothata bo tebileng 'me ho lokela ho eteloa ngaka.
Ke hobane'ng ha ho hlatsa ho ommeng ho hlaha?
Ho hlatsa ho ommeng hangata ho hlaha ka lebaka la ho omella ha 'metso, lintho tse bakang alerji kapa tšoaetso ea vaerase. Lefu la reflux le lona le ka ba lebaka. Haholo-holo ho hlatsa ho ommeng ho eketsehang bosiu ho ka bakoa ke ho phalla ha asiti ea mala holimo. Ha ho hlatsa ho ommeng ho tsoela pele le ho nka nako e telele, ho bohlokoa ho hlahloba hore na ho na le bothata bo tebileng ba bophelo.
Ke hobane'ng ha ho hlatsa ho bonoa ho bana?
Ho bana, ho hlatsa hangata ho bakoa ke tšoaetso ea litsela tsa ho hema tse ka holimo. Ho se ho butsoe ha tsamaiso ea ts'ireletso ea 'mele ho etsa hore bana ba be le kutloelo-bohloko ho tšoaetso. Hape ho phalla ha nko ka morao, alerji le lintlha tsa tikoloho li ka baka ho hlatsa ho bana. Ha ho hlatsa ho nka nako e telele, ho tsamaea le feberu kapa ho hema ka thata, bana ba lokela ho hlahlojoa ke setsebi sa bophelo bo botle.
Ke hobane'ng ha ho hlatsa ho sa feleng kapa ho hlahang bosiu ho hlaha?
Ho hlatsa ho tsoelang pele ka libeke kapa ho eketsehang haholo bosiu ho ka bakoa ke asthma, reflux, mafu a sa foleng a matšoafo kapa tšebeliso ea nako e telele ea koae. Ha motho a robetse, mokhoabo o ka bokellana 'metso kapa asiti ea mala ea phalla holimo, ho eketsa ho hlatsa bosiu. Ho batho ba nang le asthma, ho patoa ha litsela tsa ho hema bosiu ho ka eketsa matšoao. Ha ho hlatsa ho le matla hoo ho sitisang boroko, tlhahlobo ea bongaka e bohlokoa.
Mekhoa e thusang ho fokotsa ho hlatsa
Ho fokotsa mathata a bakoang ke ho hlatsa, mekhoa e fapaneng e tšehetsang le e khathollang e ka sebelisoa. Empa mokhoa o loketseng o khethoa ho latela lebaka le mofuta oa ho hlatsa.
Ho noa metsi a lekaneng
Ho noa metsi a mangata ke mokhoa o atisang ho khothaletsoa ho fokotsa ho hlatsa. Ho noa metsi ho fokotsa botsitso ba mokhoabo le ho nolofatsa ho o ntša. Hape ho fokotsa ho omella ha 'metso le ho thusa ho folisa tšoaetso.
Ho nosetsa moea oa tikoloho
Ha moea o omella libakeng tse koaletsoeng, ho ka ama hampe mokotla oa ho hema le ho eketsa ho hlatsa. Haholo-holo mariha, ho nosetsa moea oa tikoloho ho thusa ho loants'a ho hlatsa ho bana le batho ba baholo.
Boroko bo lekaneng le bo khathollang
Nakong ea boroko, 'mele o potlakisa ts'ebetso ea ho itokisa le ho matlafatsa tsamaiso ea ts'ireletso ea 'mele. Ha boleng ba boroko bo le tlase kapa bo sa lekaneng, ho hlatsa le ho teneha ha 'metso ho ka tsoela pele.
Ho qoba lintho tse susumetsang tse tenang
Mosi oa koae, monko o matla oa litlolo, lihlahisoa tsa ho hloekisa le tšilafalo ea moea li ka eketsa kutloelo-bohloko le ho hlatsa litseleng tsa ho hema. Ho lula libakeng tse hloekileng le tse nang le moea o motle ho tla thusa.
Ho phomola ka tekano
Ho fokotsa mesebetsi ea letsatsi le letsatsi le ho ela hloko ho phomola ho tšehetsa ts'ebetso ea ho fola. Haholo-holo ho hlatsa ho bakoang ke tšoaetso, ho phomola ha 'mele ho bohlokoa.
Ho khetha lino tse futhumetseng
Lino tse chesang haholo kapa tse batang haholo li ka teneha mokotla oa 'metso le ho eketsa ho hlatsa. Ho e-na le hoo, ho ka khethoa tee ea limela e futhumetseng kapa metsi.
Ho itšireletsa serameng
Ho boloka hlooho le molala li futhumetse, haholoholo nakong ea serame, ho ka thusa ho thibela ho teneha ha 'metso le ho fokotsa ho hlatsa.
Ho lula u lutse ka ho otloloha
Ho fokotsa ho hlatsa bosiu, ho phahamisa karolo ea hlooho ea bethe kapa ho phomola ka boemo ba ho lutse halofo ho thibela mokhoabo ho bokellana 'metso le ho nolofalletsa ho hema.
Ho qoba lintho tse bakang alerji le lerōle
Bakeng sa ba nang le bothata ba ho hlatsa ha alerji kapa ho ommeng, ho qoba lerōle, peō ea limela le lintho tse ling tse bakang alerji ho bohlokoa. Ho lula ho hloekisoa le ho kenngoa moea ka tlung ho thusa ho laola matšoao.
Ho ja hantle
Ho eletsoa ho qoba lijo tse nang le linoko tse ngata, tse nang le asiti kapa tse ka susumetsang ho hlatsa. Ha ho hlaha matšoao a mang a kang ho hema ka thata, feberu kapa ho se be le matla ho lokela ho buuoa le ngaka.
U ka etsa'ng ha ho hlatsa ho ommeng?
Ho fokotsa ho hlatsa ho ommeng, ho lokela ho ela hloko hore 'metso e lule e le mongobo. Lino tse futhumetseng, ho noa metsi a lekaneng le ho laola mongobo oa tikoloho ho ka thusa. Ha matšoao a nka nako e telele, ho lokela ho eteloa setsebi sa bophelo bo botle.
Mokhoa oa ho sebetsana le ho hlatsa nakong ea bokhachane
Bokhachane nakong eo ho ka hlahang ho hlatsa, hangata ho bakoa ke liphetoho tsamaisong ea ts'ireletso ea 'mele, tšoaetso kapa lisosa tsa alerji. Kalafo e lokela ho khetha mekhoa e sireletsehileng le ea tlhaho bakeng sa bophelo ba mme le lesea: ho noa metsi a mangata, ho boloka mongobo oa tikoloho, ho phomola hantle le ho qoba libaka tse tenang. Ha ho hlatsa ho eketseha, ho tsamaea le feberu kapa ho hema ka thata, ho hlokahala tlhahlobo ea ngaka.
Ke eng e ka thusang ho hlatsa ho nang le mokhoabo?
Ho ntša mokhoabo habonolo, ho lokela ho eketsa ho noa metsi le ho boloka moea oa tikoloho o le mongobo. Ho lokela ho qoba mosi oa koae le lintho tse ling tse tenang. Ha ho hlatsa ho nang le mokhoabo ho sa fole, ho tsamaea le feberu kapa ho ipheta-pheta, ho hlokahala tlhahlobo ea setsebi ho tseba lebaka.
Tse lokelang ho eloa hloko ha ho hlatsa ho bana
Ho fokotsa ho hlatsa ho bana, ho phomola le ho noa metsi a mangata ho bohlokoa. Ho eletsoa hore tikoloho eo ba leng ho eona e be le mongobo o lekaneng. Meriana e se ke ea sebelisoa ntle le tlhahiso ea ngaka, 'me ha ho hlaha matšoao a mang kapa ho nka nako e telele, ho lokela ho eteloa ngaka.
Taolo ea ho hlatsa ho masea
Ha ho hlatsa ho masea, ho hloekisa nko, mongobo oa tikoloho le ho shebella ka hloko ho bohlokoa. Ha ho e-na le mathata a ho anyesa, ho hlatsa khafetsa kapa ho matla, ho lokela ho eteloa setsebi sa bophelo bo botle hang-hang.
Mokhoa oa ho sebetsana le ho hlatsa ha alerji
Molao-motheo oa ho thibela ho khohlela ha alerjiki ke ho qoba lintho tse bakang alerji. Sebaka se hloekileng le se nang le mongobo, ho noa metsi a mangata, litlhare tsa alerji le li-spray tsa nko li ka sebelisoa haeba ngaka e lumella.
Ho Khohlela ho Fokotseha le ho Fela Joang?
Bakeng sa hore ho khohlela ho fete ka botlalo, phekolo e lokela ho lebisoa bothateng bo ka tlasa ho khohlela. Phomolo, ho noa metsi, mekhoa e phetseng hantle ea bophelo le phekolo e khothalletsoang ke ngaka li lebelletsoe ho ntlafatsa boholo ba linyeoe tsa ho khohlela. Ha matšoao a nka nako e telele kapa a mpefala, thuso ea bongaka e hlokahala.
Lipotso Tse Botsoang Hangata
1. Ho khohlela ho nkoa ho le kotsi neng?
Ha ho khohlela ho feta libeke tse tharo, ho na le feberu, bothata ba ho hema, makhoakhoa a nang le mali kapa bohloko sefubeng, ho lokela ho eteloa ngaka hang-hang.
2. Na ho khohlela ho sa feleng ho bontša kankere?
Ho khohlela ho sa feleng hase kamehla ho bontša kankere, empa ho khothalletsoa tlhahlobo e tebileng haeba ho na le histori ea ho tsuba, tahlehelo ea boima ba 'mele kapa mokhathala o matla hammoho le ho khohlela.
3. Na bana ba hlokahala ho fuoa li-antibiotic ha ba khohlela?
Boholo ba ho khohlela ha bana bo bakoa ke tšoaetso ea vaerase, kahoo li-antibiotic ha li hlokahale. Tšebeliso ea litlhare e lokela ho ba ka tlhahiso ea ngaka.
4. Nka fokotsa ho khohlela ha bosiu joang?
Ho phahamisa hlooho ea bethe hanyane, ho eketsa mongobo ka phapusing le ho qoba lijo tse boima mantsiboea ho ka thusa.
5. Ke lijo le lino life tse eketsang ho khohlela?
Lijo tse nang le linoko, lino tse nang le asiti le tse chesang kapa tse batang haholo li ka eketsa ho khohlela. Ho lokela ho khethoa lino tse futhumetseng.
5. Ke litlhare life tse ka sebelisoang bakeng sa ho khohlela nakong ea bokhachane?
Tšebeliso ea litlhare nakong ea bokhachane e lokela ho etsoa tlas'a taolo ea ngaka. Mekhoa ea tlhaho hangata e ba khetho ea pele.
7. Na 'mala oa makhoakhoa o bohlokoa ha ho khohlela ho na le makhoakhoa?
E, makhoakhoa a matala, a mosehla kapa a nang le mali a ka bontša tšoaetso kapa bothata bo bong. Ha makhoakhoa a nka nako e telele kapa a nkha hampe, ho lokela ho eteloa ngaka.
8. Na ho khohlela ha alerji ho lula ho le teng?
Ha ho ntse ho e-na le ho kopana le lintho tse bakang alerji, matšoao a ka tsoela pele. Ho qoba lintho tsena le phekolo e nepahetseng ho ka laola matšoao haholo.
9. Na litlhare tsa ho khohlela li loketse motho e mong le e mong?
Che, ho sebelisoa litlhare ntle le ho tseba lebaka la ho khohlela ha ho khothalletsoe. Khetho e fosahetseng ea litlhare e ka mpefatsa matšoao.
10. Ke linako life moo ho hlokahalang ho potlakela thuso ha lesea le khohlela?
Ha lesea le thatafalloa ke ho hema, le fifala, le sa khone ho anyesa kapa le na le feberu e phahameng, ho lokela ho potlakela setsing sa bophelo bo botle hang-hang.
11. Phekolo ea ho khohlela ho bakuli ba asthama e lokela ho ba joang?
Ho bakuli ba nang le asthama, ho bohlokoa ho sebelisa li-inhaler, li-spray kapa litlhare tse ling tse khothalletsoang ke ngaka ka mokhoa o hlophisitsoeng le ho qoba lintho tse bakang ho hlaseloa.
12. Ho tsuba ho ama ho khohlela joang?
Ho tsuba ho halefisa litsela tsa ho hema le ho eketsa tlhahiso ea makhoakhoa, ho etsa hore ho khohlela ho be ho feteletseng, kahoo ho eletsoa ho tlohela ho tsuba.
13. Na ho na le mekhoa ea tlhaho eo nka e sebelisang lapeng ho phekola ho khohlela?
Ho noa metsi a mangata, ho eketsa mongobo ka phapusing, lino tsa litlama tse bobebe le phomolo ke mekhoa ea tlhaho e ka thusang.
14. Ke liteko life tse etsoang nakong ea ho khohlela ho sa feleng?
Ka mor'a tlhahlobo ea ngaka, ho ka etsoa x-ray ea matšoafo, liteko tsa ts'ebetso ea ho hema, liteko tsa alerji kapa endoscopy haeba ho hlokahala.
15. Na ho hlokahala ho etela ngaka haeba ho khohlela ho fela ka bohona?
Ho khohlela ho felang kapele le ho se be le matšoao a mangata hangata ha ho bontše bothata bo tebileng, empa haeba ho ipheta kapa ho nka nako e telele ho lokela ho hlahlojoa.
Mehloli
Mokhatlo oa Lefatše oa Bophelo bo Botle (WHO) – “Acute Respiratory Infections”
Setsi sa Taolo le Thibelo ea Mafu sa Amerika (CDC) – “Cough & Chronic Cough”
European Respiratory Society (ERS) – Tataiso ea Ho Fumana le ho Phekola Ho Khohlela
American College of Chest Physicians (CHEST) – “Cough Guidelines”
British Thoracic Society – “Guideline for the Assessment and Management of Chronic Cough”