Leai Tonu i le Vaega o Punaoa, Fiaʻai
Tagata faitau pele,
A o e faitau i lenei tusitusiga, i le lalolagi, e toatasi le tagata e maliu i le fia’ai po o mafuaaga e feso’ota’i i le fia’ai i sekone e fa uma. I lenei tusitusiga, o le a tatou fa’ailoa fa’atasi i le leiloa o nei tagata, ma a’o’oga i le fa’aeteete i le fa’aaogaina o punaoa, ma le fa’asoaina atu i isi i le fa’aaogaina o punaoa.
O le fa’avae o le maliu i le fia’ai e faigofie: E lava punaoa i le lalolagi ma e iai tagata e mana’omia nei punaoa. Afai e finagalo i ai, e mafai ona maua le galulue fa’atasi e fa’atupu ai punaoa ma le malosi faigaluega. Ae peita’i, e le lava le taumafaiga soofaatasi e fo’ia ai lenei fa’afitauli. E iai fa’alavelave i le auala e o’o atu ai punaoa i tagata; o le mafua’aga lea e le mafai ai ona o’o atu punaoa i tagata ma e maliu ai tagata.
O le to’atele o i latou e maliu i le fia’ai e le ona o le le lava o le gaosiga, ae ona o fa’afitauli i le tufatufaina, avanoa ma faiga fa’avae. O le fia’ai e aumaia ai le fa’aletonu, le filemu, ma le pala o le sosaiete.
O taua, fa’alavelave fa’apolokiki, faiga fa’apolokiki, le tulaga tumau e le mana’o e suia lenei faiga, tapuaiga ma faiga fa’apolokiki e sili atu i le tagata, le fa’apito tagata, ma le fa’amaualuga o le tagata e le mafai ona malamalama i le tagata ua pa’u, o nisi ia o fa’afitauli autu.
Peita’i, e tutusa tagata uma o lo’o nonofo i le vateatea. E pa’ia le aia tatau i le ola mo tagata uma.
O le maliu i le fia’ai o se fasioti tagata fa’ale-sosaiete. O tagata uma o le sosaiete e tutusa le tiute i nei maliu.
E 197 atunuu i le lalolagi. I le lalolagi o lo’o atina’e, o le gaosiga o mea e mana’omia ma le tufatufaina atu i tagata e mana’omia e aunoa ma se fa’ailoga, o la tatou tiute fa’ale-tagata, ma e mafai ona fa’atinoina i latou e iai le naunau.
Ae la, o le a le mea e mafai ona tatou faia?
E mafai ona tatou liua lo tatou silafia i se amio i o tatou auala, a’ai, nu’u, ma itumalo? O se fa’afitauli e le faigofie ona fo’ia e le tagata e to’atasi, ae e mafai ona faigofie pe a galulue fa’atasi tagata uma.
O mea e mafai ona tatou faia taito’atasi;
1- Fa’aitiitia le fa’ama’imau
O taumafa uma tatou te ave i le ipu, o le vai uma tatou te fa’aaogaina e aunoa ma se mana’oga, e fa’atusa i le leai o se taumafa po o se vai i se isi itu o le lalolagi. O le fa’aaogaina i le mea e tatau ai, e sili atu lona a’afiaga nai lo le tatou manatu.
2- Maua se masani i le fa’aaogaina atamai,
E tatau ona tatou fa’atau i mea e mana’omia nai lo le fa’atau e aunoa ma se fuafuaga. O lenei masani i le fa’aaogaina o le a aumaia ai le gaosiga e fa’atatau i le mana’oga.
3- Fa’ateleina le fa’asoaina o taumafa,
O le faia o taumafa i le aofa’i e le sili atu nai lo le mana’omia po o le fa’asoaina o taumafa ua uma ona faia, e ui lava e foliga mai o se eseesega la’itiiti, ae o le a fa’aleleia ai le aganu’u o le galulue fa’atasi ma fa’amalieina le fa’aaogaina lelei o punaoa.
4- Lagolago i fa’alapotopotoga fa’atuatuaina fa’a-le-sosaiete,
O le lagolago i fa’alapotopotoga fesoasoani fa’atuatuaina, e mafai ona fesoasoani tu’usa’o i le mafai ona maua e le to’atele o tagata i punaoa.
Fausia le silafia:
Fa’asoa lenei tusitusiga, talanoa, fa’amatala… O nisi taimi, o suiga tetele e amata i le fa’asalalauina o se manatu.
O le a le mea e mafai ona tatou faia fa’ale-sosaiete ma fa’avaomalo?
Fa’aleleia o faiga tufatufa taumafa
O se vaega tele o taumafa e gaosia i le lalolagi e lafoa’i, ae miliona o tagata e fia’ai.
Fa’aitiitia o taua ma fa’alavelave:
E masani ona tupu le fia’ai i lalo o le ata o le taua. Nai lo le fausia o auupega fa’avaomalo, e tatau ona tatou fausia faiga tufatufa taumafa fa’avaomalo.
Fa’amalosia o faiga fa’ato’aga ma gaosiga:
O le lagolago i faifa’ato’aga i le lotoifale, ma le fa’alauteleina o fa’ato’aga gafataulimaina, o le a maua ai fofo tumau.
Galulue fa’avaomalo:
O le fia’ai o se fa’afitauli fa’avaomalo; o le fofo fo’i e tatau ona fa’avaomalo. E tatau ona iai le galulue fa’atasi i le va o atunuu, ma o atunuu ta’itasi e tatau ona fa’aaoga se vaega o ana punaoa ma le malosi faigaluega mo le tauivi fa’avaomalo i le fia’ai.
E tatau ona fa’atūina se faiga fa’avaomalo mo le sapalai o taumafa. O tagata uma i le lalolagi e tatau ona tausia i latou e mana’omia, e le mafai ona galulue, po o i latou e le mafai ona auai i le malosi faigaluega.
Fa’ata’ita’iga o le Hub Fa’avaomalo mo Taumafa ma Gaosiga
O lenei fa’ata’ita’iga, e fa’aosofia ai se lagona lelei i tagata. Ua atia’e e fa’amanatu ai se miti fa’ale-utopia.
O le manatu autu o le fa’ata’ita’iga: "Global Production Node (GPN)"
E tusa ai ma lenei fa’ata’ita’iga, e tatau i atunuu ta’itasi ona fa’atūina se hub gaosiga masani i totonu o latou fanua. O nei hub e tatau ona feso’ota’i, modular, ma i le tulaga fa’avaomalo.
Fa’ata’ita’iga o le Fausaga o se Hub — 5 Vaega Gaosiga
O le GPN hub ta’itasi e aofia ai nei 5 vaega gaosiga taua:
Vaega | Mea o lo’o iai | Taunu’uga Fa’amoemoeina |
|---|---|---|
Vaega Fa’ato’aga | Fatu, fuala’au, legume | Taumafa autu |
Vaega Fa’ato’aga Manu | Manu laiti, manu tetele, fagafao meli | Protein, susu, meli |
Vaega Ie | U’a, fulufulu mamoe, filo, su’isu’i | Ofu, ie ufiufi |
Vaega Malosiaga | La, matagi, kesi ola | Malosiaga mo le hub |
Vaega Teuteu & Tufatufa | Fa’asologa malulu, afifiina | O’o atu i tagata e mana’omia |
(E mafai ona fa’aopoopoina vaega iinei.)
Fa’ata’ita’iga o le Fa’asoaina o Fanua
O le a vaevaeina e le malo ta’itasi lona fanua e tusa ai ma le mafai ona auai i nei fua faatatau:
Fanua atoa ua fa’asoaina → %100
├── %40 → Fa’ato’aga (fatu, fuala’au, fua)
├── %25 → Fa’ato’aga manu (fanua lafumanu + nofoaga manu)
├── %15 → Mea mata mo ie (u’a, flax)
├── %10 → Gaosiga malosiaga (panela, nofoaga matagi)
└── %10 → Logistics, teuina, nofoaga gaosi
O ai e faia le a le mea i lenei fa’ata’ita’iga?
Tagata e mafai ona galulue,
E galulue totogiina/voluntia i le hub
E fesoasoani i le pool fa’avaomalo i le gaosiga e sili atu nai lo le mana’omia
Tagata e fa’aaoga punaoa e fa’ailoa mai.
E aofia i le pool o tagata fa’aaoga
E otometi ona maua a latou vaega mai le pool gaosiga
Malo
E fa’asoaina fanua, fausia le fa’avae
E fa’atonutonu lana hub
E fa’amae’a le quota mo le pool fa’avaomalo
Faiga Fa’avaomalo mo le Galulue Fa’atasi

O hub ta’itasi e gaosia ma maua fo’i
O le gaosiga e sili atu → auina atu i le pool fa’avaomalo
O le itulagi e le lava → maua mai le pool
Ta’iala mo le Fa’ata’ita’iga
Ta’iala fa’aletino — fausaga modular tutusa, fua tutusa
Ta’iala gaosiga — vaega fatu tutusa, taiala tausiga tutusa
Ta’iala fa’amaumauga — lipotia fa’akomepiuta le gaosiga/fa’aaogaina
Ta’iala tufatufaina — afifiina, fa’ailoga, tulafono fa’asologa malulu
Ta’iala va’ava’aiga — fesuia’i o leoleo fa’avaomalo
Fuafuaga o le quota
Quota o le atunuu = (Tagata × Taunu’uga Gaosiga mo tagata ta’itasi) + Vaega mo le Pool Fa’avaomalo
Vaega mo le Pool Fa’avaomalo = Fa’aopoopo e tusa ma le GDP
O atunuu mau’oa e sili atu le fesoasoani; o atunuu vaivai e laititi le gaosiga ae sili atu le maua mai i le pool
r.Malosiaga o le Fa'ata'ita'iga
E mafai ona toe faia — e fa'aogaina le blueprint e tasi i so'o se mea
E mafai ona fa'ateleina — e fa'atūina se hub la'ititi i se atunu'u la'ititi, hub tele i se atunu'u tele
Tuto'atasi — e gaosia e hub ta'itasi lona lava malosiaga, e le fa'alagolago i fafo
Fa'amaoni — e fuafua le sao i le mafai, ma le tufatufaga i le mana'oga
Manino — o fa'amaumauga uma e fa'akomepiuta ma mafai ona su'esu'eina
Upu Mulimuli
O le fia'ai, e le o se taunu'uga.
O le fia'ai, o se fa'afitauli e mafai ona fo'ia.
Ma le mea sili ona tāua, e le o se filifiliga le fia'ai; a'o le lē amana'ia o se filifiliga.
O se suiga laitiiti e te faia i le asō,
e mafai ona a'afia ai le soifuaga o se tagata i le taeao.
Manatua:
O le lalolagi, e lava mo tagata uma…