Manameloka Amin’ny Fankahalana ny Fampijaliana Ataon’i Shina any Shina Atsinanana
Tamin'ny taona 1949, eo ambanin'ny fitantanan'ny Repoblika Entim-bahoakan'i Shina, dia mitombo hatrany amin'ny sehatra rehetra amin'ny fiainana ny fanitsakitsahana zon'olombelona any Shina Atsinanana.
Ny Governemanta Shinoa, indrindra fa amin'ny ezaka hanesorana ny mponina teratany ao amin'ny faritra, dia nametraka ny "toeram-pamatorana" izay, taorian'ny nanamafisana izany tamin'ny sary avy amin'ny zanabolana sy fijoroana vavolombelona tamin'ny taona 2018, dia notanterahina ho "fampiofanana arak'asa" amin'ny sehatra iraisam-pirenena mba hanafenana ny heloka sy ny meloka, ary milaza fa amin'izany dia hanadio ny mponina ao Shina Atsinanana amin'ny asa fampihorohoroana, fanavakavahana ary herisetra tafahoatra. Raha ny marina, heloka voasokajy ho heloka manohitra ny maha-olombelona no tanterahina ao amin'ireo toby ireo ary maro amin'ireo olona nogadraina tao amin'ny toby no tsy hita popoka intsony.
Raha jerena ny fisian'ny hetsika rafitra mikendry ny hamongorana foko iray sy finoana iray, dia tsy azo lavina fa tafiditra ao anatin'ny sokajy ‘Heloka manohitra ny maha-olombelona’ ireo asa ireo.
Hatramin'ny nanaiky ny "Fandaminana ady amin'ny herisetra tafahoatra" tamin'ny Martsa 2017, dia nitombo haingana ny isan'ny Uygur Shinoa nogadraina tao amin'ny toby ao amin'ny faritra Shina Atsinanana. Araka ny fandaminana, ny fitazonana volombava "tsy ara-dalàna", fitondrana saron-tava na hijab, fivavahana, fifadian-kanina, tsy fisotroana toaka, na fitanana boky na lahatsoratra mifandraika amin'ny kolontsaina Islamika na Uygur, na aseho amin'ny sehatra imasom-bahoaka na manokana, dia heverina ho "herisetra tafahoatra".
Ny fandehanana any amin'ny firenena ahitana mponina Miozolomana betsaka noho ny antony asa na fianarana, na fifandraisana amin'ny olona monina ivelan'i Shina, dia isan'ny antony lehibe mahatonga olona ho ahiahiana. Na lahy na vavy, tanora na antitra, avy any an-tanàn-dehibe na ambanivohitra, dia samy tandindomin-doza ho voasambotra avokoa.
Tao amin'ny tatitra navoakan'ny Amnesty International mitondra ny lohateny hoe ‘Shina: Aiza izy ireo? Fotoana hanomezana valiny momba ny fisamborana faobe ao amin'ny Faritra Mizaka Tenan'i Xinjiang Uygur’ dia voaporofo tamin'ny fijoroana vavolombelona ireo fanitsakitsahana ireo. Ny talen'ny Amnesty International Faritra Atsinanana Aziatika, Nicholas Bequelin, dia nilaza momba izany fa, “Tsy tokony havela hanohy ny politikany maloto mikendry vitsy an'isa ara-poko ny governemanta Shinoa. Tokony hanery an'i Shina hanome valiny amin'ny zava-mitranga ao amin'ny Faritra Mizaka Tenan'i Xinjiang Uygur ny governemanta manerana izao tontolo izao” izay mampiseho mazava ny hamafin'ny toe-draharaha.
Firenena iray manontolo no lavina tanteraka, ny fahalalahana hivavaka dia tsy ekena, voarara ny anarana sy soratra amin'ny teny Tiorka, ary antsoina amin'ny anarana Xinjiang amin'ny fomba feno fikasana ny faritra Shina Atsinanana. Amin'ireo fomba fanao ireo dia ezahana ny hanimba ny fahatsiarovan-tenan'ny firenena. Amin'ny filazana fa tany fahiny an'i Shina ilay faritra, dia tsy ekena ny tantara sy ny soatoavina ao aminy.
Miantso ny rehetra handray andraikitra amin'ity raharaha ity izahay, indrindra fa ny Fivoriambe Maneran-tany ao amin'ny Firenena Mikambana sy ireo rafitra iraisam-pirenena rehetra, mba handray fepetra haingana, ary manasa ny fiarahamonina iraisam-pirenena hihetsika ho an'ny vahoaka Uygur ao Shina Atsinanana.
(Loharano : https://shorturl.at/Zwvd8)