Акне деген эмне? Кантип дарыланат?
АКНЕ ДЕГЕН ЭМНЕ?
Акне — бул бетте, аркада, көкүрөктө жана ийиндерде жайгашкан май бездеринин ашыкча иштешинин натыйжасында пайда болгон, кеңири таралган, бирок дарылоого мүмкүн болгон тери оорусу. Көбүнчө 14–20 жаш курагында кездешет. Бул мезгилдеги гормоналдык өзгөрүүлөр тери майын ашыкча өндүрүүгө алып келет. Май бездеринин каналдары тоскондо “комедон” деп аталган майда бүдүрчөлөр пайда болот. Алар убакыттын өтүшү менен кара же ак безеткиге айланышы мүмкүн.
Акне — бул жөн гана тери көйгөйү эмес, ошол эле учурда адамдын өзүнө болгон ишенимине таасир этүүчү психологиялык абал. Бирок бүгүнкү күндө медициналык жана дерматологиялык ыкмалардын жардамы менен акнени толугу менен көзөмөлгө алууга жана тери саламаттыгын калыбына келтирүүгө болот.
Акненин себептери кандай?
Акненин негизги себеби — андроген гормондорунун көбөйүшү. Бул гормондор, айрыкча өспүрүм куракта, кыздарда да, балдарда да көбөйөт.
Май бездери бул гормондордун таасири менен чоңоёт жана ашыкча себум бөлүп чыгарат. Бул абал тешикчелердин тосугуна алып келет.
Башка себептерге төмөнкүлөр кирет:
Генетикалык жакындык: Үй-бүлөлүк тарых акненин өнүгүшүндө маанилүү роль ойнойт.
Стресс: Узакка созулган эмоционалдык чыңалуу гормоналдык тең салмактуулукту бузуп, акнени күчөтүшү мүмкүн.
Туура эмес косметикалык каражаттарды колдонуу: Тешикчелерди тоскон каражаттар акнени козгойт.
Гормоналдык өзгөрүүлөр: Менструация, кош бойлуулук, төрөттөн сактоочу таблеткаларды колдонуу сыяктуу абалдар акненин күчөшүнө себеп болушу мүмкүн.
Тамактануу: Кант, ак ун, куурулган жана сүт азыктарын ашыкча колдонуу айрым адамдарда безеткинин көбөйүшүнө алып келиши мүмкүн.
Акненин белгилери кандай?
Акне, адатта, май безинин оозу тоскондо башталат. Бул тоскоолдуктун натыйжасында:
Жабык комедондар (ак чекиттер)
Теринин астында калган майда ак бүдүрчөлөр.Ачык комедондар (кара чекиттер)
Теринин бетине чыккан жана кычкылтек менен тийишкен комедондор. Алардын түсү кирден эмес, кычкылдануудан улам карарып калат.
Өнүккөн учурларда ириңдүү безеткилер, киста же түйүндөр пайда болушу мүмкүн. Бирок туура дарылоо менен бул жаралар толугу менен айыгат.
Акнени дарылоонун ыкмалары кандай?
1. Медикаментоздук дарылоо
Жеңил акнелер: Антибиотик кошулган крем, эритме жана гелдер менен дарылоо жүргүзүлүшү мүмкүн.
Теринин кургашын алдын алуу үчүн майсыз нымдоочу колдонуу сунушталат.Орто жана оор акнелер: Ооз аркылуу антибиотиктер же изотретиноин менен дарылоо талап кылынышы мүмкүн.
Бул дарылоолор сөзсүз дерматологдун көзөмөлүндө жүргүзүлүшү керек.Гормоналдык себептүү акнелер: Төрөттөн сактоочу таблеткалар же гормоналдык тең салмактоочу дары-дармектер менен жакшырууга жетишүүгө болот.
2. Колдоочу дарылоолор
Химиялык пилинг (жемиш кислоталары, гликол кислотасы, сүт кислотасы, TCA):
Теринин үстүңкү катмарын жаңылайт, тешикчелерди ачат жана тактардын көрүнүшүн азайтат.Лазердик ыкмалар: Активдүү акне мезгилинде же акне тактарын дарылоодо натыйжалуу ыкма болуп саналат.
Фракциялык лазердик системалар: Айрыкча туруктуу акне тактарында көп колдонулат.
Акнени өсүмдүк каражаттары менен дарылоого болобу?
Медициналык дарылоодон тышкары, айрым өсүмдүк курамындагы заттар тери саламаттыгына көмөк көрсөтүшү мүмкүн. Бирок алар дарыгердин сунушунун ордуна колдонулбашы керек, болгону кошумча катары пайдаланылышы зарыл.
Алоэ Вера: Теридеги сезгенүүнү азайтат, тынчтандыруучу таасир берет.
Жашыл чай экстракты: Антиоксиданттык таасири менен эркин радикалдарды тазалайт, себумдун тең салмагына жардам берет.
Бадал чайы майы (Tea Tree Oil): Табигый антибактериалдык касиети менен безетки бактерияларын азайтышы мүмкүн. (Эскертүү: Суюлтулуп колдонулушу керек.)
Лаванда майы: Териге тынчтандыруучу таасир берет жана жара тактарынын көрүнүшүн жеңилдетиши мүмкүн.
Ромашка куюу: Терини тынчтандырат, кызарууну азайтышы мүмкүн.
Көп суу жана тең салмактуу тамактануу: Күнүнө 2 литр суу ичүү, жашылча-жемишке басым жасоо теринин жаңылануусуна көмөктөшөт.
Акне менен жашоодо эмнелерди билүү керек?
Акне узак мөөнөттүү абал; сабырдуулук жана үзгүлтүксүз көзөмөл талап кылынат.
Теридеги безеткилерди кысуу, тырмоо же ойноо так калуу коркунучун жогорулатат.
Терини тазалоодо спиртсиз, pH тең салмактуу каражаттар тандалышы керек.
Күн коргоочу колдонуу акнени дарылоонун ажырагыс бөлүгү.
Дарылоо учурунда тамеки жана таттуу азыктардан алыс болуу айыгууга жардам берет.
Жыйынтыктап айтканда;
Акне — бул сабырдуулук жана туура мамиле менен толугу менен көзөмөлгө алынуучу тери оорусу.
Туура дерматологиялык дарылоо, кошумча табигый ыкмалар жана үзгүлтүксүз жашоо адаттары аркылуу тери бара-бара таза, саламат жана тең салмактуу көрүнүшкө ээ болот.
Эсиңизде болсун, ар бир териде жаңылануу мүмкүнчүлүгү бар, эң маанилүүсү — туура багыт жана туруктуу кам көрүү.