Вагиналдык агындылар: Түстөрү, себептери жана башкаруу ыкмалары

Вагиналдык агындылар деген эмне?

Вагиналдык агындылар – бул аялдардын өмүр бою кезигиши мүмкүн болгон табигый же кээде ден соолук көйгөйлөрүнө ишарат кылган абал. Түсү, жыты жана коюулугундагы өзгөрүүлөр айрым учурда инфекциянын же башка медициналык абалдардын белгиси болушу мүмкүн. Эгерде агындыларда өзгөчө жыт же көрүнүшү өзгөрсө, дарыгерге кайрылуу эң коопсуз ыкма болуп саналат.

Вагиналдык агындылардын себептери кандай?

Нормалдуу вагиналдык агындылар – бул вагинанын ден соолукта тазаланышына жана корголушуна маанилүү роль ойной турган физиологиялык процесс. Агындынын көлөмү жыныстык козголуу, овуляция мезгили, көнүгүү, төрөттөн сактануучу таблеткаларды колдонуу жана эмоционалдык стресс сыяктуу факторлор менен көбөйүшү мүмкүн. Бирок айрым учурларда вагинанын табигый бактериялык балансы бузулганда, аномалдуу жана ыңгайсыз агындылар пайда болушу мүмкүн. Бул баланска таасир этүүчү негизги себептер төмөнкүлөр:

• Антибиотик же стероид камтыган дары-дармектерди колдонуу

• Бактериялык вагиноз (айрыкча кош бойлууларда жана бир нече өнөктөшү бар аялдарда көп кездешет)

• Төрөттөн сактануучу таблеткалар

• Жатын моюнчасынын рагы

• Кламидия, гонорея сыяктуу жыныстык жол менен жугуучу инфекциялар

• Кант диабети

• Жыттуу самын, лосьон, ванна көбүгү же вагиналдык душтарды колдонуу

• Операциядан кийин жамбаш аймагындагы инфекциялар

• Жамбаш органдарынын сезгенүү оорусу (PID)

• Трихомонас инфекциясы

• Менопауза учурунда вагиналдык дубалдардын жука жана кургак болушу (вагиналдык атрофия)

• Вагинит (вагинанын же анын тегерегиндеги дүүлүгүү)

• Майда козу карын инфекциялары

Кеңири таралган вагиналдык инфекциялар жана алардын белгилери

Бактериялык вагиноз

Өтө көп кездешүүчү вагиналдык инфекциянын түрү. Ар дайым белгилери билинбеши мүмкүн, бирок пайда болгондо көбүнчө жагымсыз, балык сымал курч жыттуу, боз же ак түстөгү агындылар менен байкалат. Жыныстык өнөктөштөрдүн көптүгү тобокелдикти жогорулатат.

Трихомонас инфекциясы

Трихомонас вагинити – Trichomonas vaginalis деп аталган бир клеткалуу паразиттен келип чыккан жана негизинен жыныстык жол менен жугуучу инфекция. Кээде сүлгү же купальник сыяктуу жалпы колдонулган буюмдар аркылуу да жугушу мүмкүн. Сары же жашыл, жагымсыз жыттуу агындыларга алып келиши мүмкүн; кошумча кычышуу, ооруу, кызаруу жана күйүү сезими байкалат. Айрым учурларда белгилери болбойт.

Козу карын (Кандидоз) инфекциялары

Аялдарда көп кездешүүчү бул козу карын инфекциясында агындылар ак, сыр кесиндисине окшош, жытсыз же жеңил жыттуу болушу мүмкүн. Кычышуу жана күйүү эң көп кездешкен белгилердин катарына кирет. Узакка созулган антибиотиктерди колдонуу, кант диабети, Кош бойлуулук, стресс жана төрөттөн сактануучу таблеткалар инфекциянын өнүгүү коркунучун жогорулатат.

Бел суусу (Гонорея) жана Кламидия

Экөө тең жыныстык жол менен жугуучу инфекциялар болуп, адатта сары, жашыл же бүдөмүк түстөгү агындылар менен коштолот.

Жамбаш органдарынын сезгенүү оорусу (PID)

Көп учурда жыныстык жол менен жугуучу бактериялык инфекциялардын натыйжасында пайда болгон бул оору, оор жана жагымсыз жыттуу агындылар менен коштолгон жамбаш оорутуусуна себеп болушу мүмкүн.

Адам папиллома вирусу (HPV) жана жатын моюнчасынын рагы

HPV – жыныстык байланыш аркылуу жугуучу вирус. Айрым учурда эч кандай белгилерсиз өтүшү мүмкүн; жатын моюнчасынын рагына айланганда болсо, кан аралаш, күрөң же суюк, өзгөчө жыттуу агындылар пайда болушу мүмкүн. Дайыма Пап-тест жана HPV анализи аркылуу скрининг жана эрте аныктоо мүмкүн.

Вагиналдык агындылардын түрлөрү жана кайсы учурлар нормалдуу?

Вагиналдык агындылар түсүнө, коюулугуна жана коштолгон белгилерине жараша ар кандай мааниге ээ болушу мүмкүн:

• Ак жана коюу агындылар: Айлампанын башында же аягында көбөйүшү мүмкүн жана көбүнчө нормалдуу; бирок кычышуу жана катуу коюулук коштолсо, козу карын инфекциясы болушу мүмкүн.

• Тунук жана суюк агындылар: Айрыкча көнүгүүдөн кийин же айлампанын белгилүү бир мезгилинде нормалдуу деп эсептелет.

• Тунук жана былжыр сымал агындылар: Овуляция мезгилинде пайда болот, табигый көрүнүш.

• Күрөң же кан аралаш агындылар: Айыз мезгилинде же андан кийин көп учурда нормалдуу. Бирок айыздан тышкаркы кан агуу, айрыкча кош бойлуулук шеги болсо же кайталап турса, баалоо зарыл. Кээде жатын моюнчасынын же эндометриянын рагы сыяктуу олуттуу себептерге ишарат кылышы мүмкүн.

• Сары же жашыл, жыттуу агындылар: Трихомонас сыяктуу инфекциялардын белгиси болушу мүмкүн; адатта кычышуу, заара кылууда күйүү жана тез-тез заара кылуу менен коштолот.

Агындыга коштолгон көңүл бурууга тийиш башка белгилер

Айрым учурларда агындыларга башка эскертүү белгилери да коштолушу мүмкүн. Төмөнкү белгилер болгондо дароо медициналык баалоо сунушталат:

• Жогорку дене табы

• Ичтин төмөн жагындагы ооруу

• Түшүндүрүлбөгөн салмак жоготуу

• Узакка созулган чарчоо

• Тез-тез заара кылуу

Вагиналдык агындыларда кандай анализдер жүргүзүлөт?

Медициналык мекемеге кайрылганда, дарыгериңиз сиздин даттанууларыңыз, айыз айлампасы жана жыныстык жашооңуз тууралуу суроолорду берет. Негизги суроолор төмөнкүлөр:

• Агындынын башталган убактысы жана узактыгы

• Түсү, коюулугу жана жыты сыяктуу өзгөчөлүктөрү

• Кычышуу, ооруу, күйүү сыяктуу коштолгон белгилер

• Жыныстык өнөктөштөрдүн саны жана коргонуу ыкмалары

• Вагиналдык душ сыяктуу колдонмолордун болушу

Андан соң, гинекологиялык кароо жана зарыл болсо, вагинадан, жатын моюнчасынан же агындылардан сүртүндү үлгүлөрү алынып, тиешелүү микроорганизмдердин бар-жогу изилденет. Айрым учурларда HPV же жатын моюнчасынын рагына байланыштуу тесттер да жүргүзүлүшү мүмкүн.

Вагиналдык агындылардын дарылоо жолдору кандай?

Колдонулуучу дарылоо агындылардын себебине жараша өзгөрөт:

• Козу карын инфекцияларында адатта жергиликтүү колдонулуучу козу карынга каршы кремдер, суппозиторийлер же гелдер сунушталат.

• Бактериялык вагинозду дарылоодо ооз аркылуу же жергиликтүү колдонулуучу антибиотиктер колдонулат.

• Трихомонас инфекциясы ооз аркылуу кабыл алынуучу антипротозойдук дары-дармектер менен дарыланат.

• Жыныстык жол менен жугуучу инфекцияларда, өнөктөштөрдү чогуу дарылоо да талап кылынышы мүмкүн.

Кайсы абал бар экенин аныктоо жана эң ылайыктуу дарылоону алуу үчүн сөзсүз түрдө медициналык баалоо зарыл.

Вагиналдык агындылардан сактануу үчүн сунуштар

• Вагиналдык аймакты ар дайым жылуу суу жана жумшак самын менен аяр тазалаңыз.

• Жыттуу самын, лосьон же парфюм, көбүктүү ванналар жана вагиналдык душтардан алыс болуңуз.

• Даараттан кийин алдыңкыдан арткы багытта тазалоо жүргүзүңүз.

• Дем алуучу, пахтадан тигилген ич кийим тандап, өтө тар кийимдерден алыс болуңуз.

• Жыныстык жол менен жугуучу инфекцияларга каршы коргонуу ыкмаларын сактаңыз.

Дайыма гинекологиялык кароодон өтүп, дарыгердин көзөмөлүндө болуу эрте аныктоо жана алдын алуу үчүн маанилүү экенин унутпаңыз.

Көп берилүүчү суроолор

1. Вагиналдык агындылар нормалдуубу?

Вагиналдык агындылардын белгилүү бир көлөмдө жана тунук же ачык ак түстө болушу адатта нормалдуу. Бирок түсү, жыты же коюулугу өзгөрсө, айрыкча кычышуу, күйүү же ооруу коштолсо, сөзсүз түрдө баалоо зарыл.

2. Аномалдуу вагиналдык агындылардын түсү кандай болот?

Аномалдуу агындылар сары, жашыл, күрөң же боз түстө болуп, жагымсыз жытка ээ болушу мүмкүн.

3. Вагиналдык агындылар эмнеге жаман жыттуу болушу мүмкүн?

Жаман жыттуу вагиналдык агындылар көбүнчө бактериялык вагиноз, трихомонас инфекциясы же айрым жыныстык жол менен жугуучу оорулардан улам болушу мүмкүн.

4. Вагиналдык агындылар үчүн кайсы дарыгерге кайрылуу керек?

Аялдардын оорулары жана төрөт боюнча адиске (гинекологго) кайрылуу керек.

5. Айыз мезгилинен тышкары күрөң агындылар эмнеден болушу мүмкүн?

Кош бойлуулук, гормоналдык өзгөрүүлөр, жатын жана жатын моюнчасынын оорулары же айрым инфекциялар себеп болушу мүмкүн. Туура эмес же рак сыяктуу сейрек, бирок олуттуу себептер да болушу мүмкүн.

6. Вагиналдык душ жасоо зыяндуубу?

Вагиналдык душтар вагинанын табигый флорасын бузуп, инфекцияга шарт түзүшү мүмкүн, ошондуктан сунушталбайт.

7. Козу карын инфекциясы өзүнөн-өзү айыгып кетеби?

Айрым жеңил учурларда өзүнөн-өзү айыгышы мүмкүн, бирок көп учурда дары-дармек менен тез жана натыйжалуу жыйынтыкка жетүүгө болот.

8. Вагиналдык агындылар кош бойлуулуктун белгиси болушу мүмкүнбү?

Кош бойлуулуктун алгачкы мезгилинде кадимки агындылардын көбөйүшү мүмкүн. Бирок эгерде агындын түсү жана жыты өзгөчө болсо, сөзсүз түрдө дарыгерге кайрылуу зарыл.

9. Вагиналдык агындылардан сактануу үчүн эмне кыла алам?

Гигиеналык адаттарды сактоо, жыттуу каражаттардан алыс болуу, пахтадан тигилген ич кийимдерди тандоо жана корголбогон жыныстык катнаштан алыс болуу алдын алуу чаралары болуп саналат.

10. Вагиналдык агындылар рак оорусунун белгиси болушу мүмкүнбү?

Сейрек болсо да, айрыкча кандуу же күрөң түстөгү агындылар жатын моюну же эндометрий рагынын белгиси болушу мүмкүн. Мындай белгилерге олуттуу мамиле кылып, дарыгерге кайрылуу керек.

11. Пельвистик ооруу жана дене табынын жогорулашы менен коштолгон агындылар болсо эмне кылыш керек?

Бул белгилер олуттуу инфекцияга далил болушу мүмкүн; мүмкүн болушунча эртерээк медициналык баалоо талап кылынат.

12. Кайталанма вагиналдык агындылар үчүн эмне кылуу керек?

Кайталанма учурларда, негизги себептерди аныктоо жана зарыл болсо узак мөөнөттүү дарылоо же байкоо сунушталат. Дарыгериңизге кайрылуу маанилүү.

Булактар

• Дүйнөлүк Саламаттыкты Сактоо Уюму (WHO): Жыныстык жол менен жугуучу инфекциялар (STIs).

• CDC (Оорулардын алдын алуу жана көзөмөлдөө борбору): Вагиналдык агындылар – Качан дарыгерге кайрылуу керек.

• АКШнын Акушер-гинекологдор Колледжи (ACOG): Вагиналдык агындылар.

• Mayo Clinic: Вагиналдык агындылар – Кайсынысы кадимки, кайсынысы эмес?