སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད། མཚན་རྟགས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚུལ། དུས་སེལ་གྱི་ལྟ་བུར་བདེན་པའི་བདེ་བསྐྱོད་སྐབས་སྟོན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་རྟགས་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ག་རེ་ཡིན་ནམ། དུས་མཐུན་གྱི་བདེ་སྐྱོད་ལས་སྤྱོད་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་ནམ།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནི་སྙིང་གི་སྐུད་ཀྱིས་ཚེ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དང་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ནད་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་པས། འདི་ནི་སྨན་རིག་གི་མིང་གིས་སྙིང་གི་སྐྱོན་ནང་སྤྱོད་ཡོད་པའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་སྲིད་པའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། སྐུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་ནི་སྐུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་ནང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་སྲིད་པའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། སྔོན་སྤྱོད་དང་བདེ་སྐྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཟོ་བའི་ཐོག་ལས་སྙིང་ལ་སྐྱོན་གི་སྐྱོན་ཉུང་བར་བཅུག་པ་བྱུང་ཐུབ་པ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་གཞི་རྒྱུ་རྐྱེན
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནི་སྙིང་གི་སྐུད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དང་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཡིན། འདི་ནི་མི་མང་ཆེ་བའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་སྲིད་པའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། སྐུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་ནི་སྐུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་ནང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་སྲིད་པའི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། དེ་ལས་སྙིང་གི་སྐྱོན་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་འཚོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལས་མ་གཏོགས། འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ཆེ་བའི་སྐུད་ལ་སྙིང་གི་སྐྱོན་ནི་འགྲོ་སྐྱོད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལས་མང་ཆེ་བའི་འཚོ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་མང་ཆེ་བའི་རྟགས་རེ་འདུག
སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་རྟགས་ནི་མི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་དང་ངོ་མ་མེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན། མང་ཆེ་བའི་རྟགས་རེ་འདུག:
ཁུང་ནག་གི་ནད་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན། ཁུང་ནག་གི་དབུས་སུ་སྡུག་གཡོན་དང་སྡུག་སྡོད་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན་ཡིན། འདི་ནི་གཡོན་ལ་དང་སྐུད་ཀྱི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
དབུས་སུ་འཇོག་པའི་སྐྱོན། ཁུང་ནག་གི་སྐྱོན་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་དང་ཡང་ན་རང་གིས་ཡོད་པ་ཡིན།
ཁོང་བའི་སྐྱོན། དེ་ལས་དཀར་པོ་དང་མང་ཆེ་བའི་ཁོང་བ་ཡིན།
རྩིས་མེད་པ་དང་ངལ་རྩིས། སྐྱོན་གྱི་སྔོན་སྐབས་སྔོན་སྐབས་སུ་ངལ་རྩིས་འབྱུང་ཐུབ་པ་དང་འདི་ནི་བུ་མོ་རིགས་སུ་མང་བ་ཡིན།
མི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་འཁྲུག་སྐྱོན་དང་མི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན།
མི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
ལས་སྐྱོན་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན།
རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
རྐང་པ་དང་ཞོགས་པ་དང་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་འབྱུང་བ། (མང་ཆེ་བའི་སྐུད་ལ་ཡོད་པ) འདི་ཚུལ་གྱི་སྐྱོན་ནི་མང་ཆེ་བ་དང་ཉུང་བ་ཡིན་ནའང་དེ་ལས་ཁུང་ནག་གི་སྐྱོན་དང་དབུས་སུ་འཇོག་པའི་སྐྱོན་དེ་ལས་ཉུང་བ་ཡིན་ནའང་དེ་སྐབས་སུ་སྨན་རིག་གི་རོགས་རམ་འབྱོར་དགོས།
རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་རྟགས།
བུ་མོ་དང་གཞོན་ནུ་རིགས་སུ་སྙིང་གི་སྐྱོན་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཁུང་ནག་གི་སྐྱོན་མེད་པར་འབྱུང་ཐུབ་པ་ཡིན། བུ་མོ་རིགས་སུ་དང་ལས་སྐྱོན་དང་མི་འབྲེལ་བའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
མཚན་མོ་དང་ཉལ་བའི་སྐབས་སུ་འཚོལ་བའི་ཁུང་ནག་གི་སྐྱོན་དང་སྙིང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་རེ་འདུག
སྙིང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་འབྲེལ་བ་ཡིན། མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་རེ་འདུག:
མི་འབྲེལ་བའི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན། (དངུལ་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ)
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན། (སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ)
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན། (སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ)
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ། (དངུལ་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ)
ནུས་པ་མེད་པའི་སྙིང་གི་ནད་ཀྱི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ
གཏོང་སྤྱོད་དང་དུས་རབས་སྐྱོན།
ལོ་རྒྱུས་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན། (རྒྱུ་རྐྱེན་ལོ་རྒྱུས་དང་མཉམ་དུ་འཕེལ་བ)
ཕོ་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན། (འོན་ཀྱང་བུ་མོ་རིགས་སུ་སྐྱོན་འཕེལ་བ) ལས་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན། དུས་མཐུན་གྱི་སྨན་རིག་ནང་ལས་སྐྱོན་ཡོད་པའི་མི་ཚུལ་གྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནང་ངེས་པར་འཛིན་པ་གི་ཐབས་ལམ།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནང་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རིགས་གཙོ་བོ་ནི་ནད་པའི་སྐུད་དང་སྐྱོན་གྱི་སྐུད་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། དེ་རྗེས་སྐུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་གློ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྱུང་བ་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
སྙིང་གི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
དགོས་པ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
སྙིང་གི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནང་དང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་རེ་འདུག
སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་རྟགས་འཚོལ་བའི་མི་ཞིག་གི་དུས་སུ་དུས་ཚོད་དེ་ཡིན་པ་དང་དེ་ཚུལ་གྱི་རིགས་གཙོ་བོ་རེ་འདུག:
དེ་དག་འབྲེལ་བའི་སྨན་རིག་གི་ཞབས་ཞུ་འཚོལ་དགོས། (སྨན་ཁང་དང་ཡང་ན་སྨན་འཁོར་འཚོལ་དགོས།)
མི་དགོས་པའི་སྐུད་ལ་བཞག་པ་དང་འགྲོ་བ་ཉུང་བར་བཞག་པ།
རང་གིས་ཡོད་པ་ནི་སྒོ་ཕྱེ་བཞག་པ་དང་ཡང་ན་འདུག་སྐྱོན་འཚོལ་དགོས།
སྔོན་སྤྱོད་སྨན་རིག་གིས་བསྐུར་བའི་སྨན་ལགས་སྤྱོད་ཆོག
སྨན་རིག་གི་ཞབས་ཞུ་འཚོལ་བའི་སྐབས་སུ་རིགས་གཙོ་བོ་བྱེད་དགོས། སྐྱོན་གྱི་དུས་སུ་མཐར་ཕྱིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་གི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་ཉུང་བར་བཅུག་པ་དང་ཚེ་སྐྱོད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་འཕེལ་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནང་དུས་མཐུན་གྱི་བདེ་སྐྱོད་ལས་སྤྱོད་ཚུལ།
དུས་མཐུན་གྱི་སྨན་རིག་ནང་སྙིང་གི་སྐྱོན་གྱི་བདེ་སྐྱོད་ནི་ནད་པའི་སྐུད་དང་སྐྱོན་གྱི་སྐུད་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། བདེ་སྐྱོད་ནི་མང་ཆེ་བའི་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
དེ་དག་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
སྔོན་སྤྱོད་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
དགོས་པ་ཡོད་པའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
ཚེ་སྐྱོད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་འབྱུང་བ་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ། བདེ་སྐྱོད་ཀྱི་སྐུད་ལ་སྤྱོད་པ་དང་སྨན་རིག་གི་བསྐུར་བའི་སྨན་ལགས་སྤྱོད་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ་ཡིན།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ནས་སྐྱོན་འབྱུང་བ་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ།
སྙིང་གི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་ཉེན་ཁ་མང་ཆེ་བ་དང་ཚེ་སྐྱོད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཉུང་བར་བཅུག་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
མི་འབྲེལ་བའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
དགོས་པ་ཡོད་པའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
དགོས་པ་ཡོད་པའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ།
དགོས་པ་ཡོད་པའི་སྐུད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་སྐྱོན་འབྱུང་བ། འདི་ཚུལ་གྱི་སྐྱོན་ནང་སྙིང་གི་སྐུད་ལ་སྐྱོན་ཉུང་བར་བཅུག་པ་དང་ཚེ་སྐྱོད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་འཕེལ་བ་ཡིན།
ཉེར་སྤྲོད་བྱེད་པའི་དྲི་བ་མང་བ
སྙིང་གི་སྐྱོན་ག་ནས་མང་བ་འབྱུང་གི་རེད།
སྙིང་གི་སྐྱོན་ཉིན་ལོ་འཕེལ་བའི་སྐབས་སུ་འཕེལ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་།sigara nang sridul ba lugsam lta bu dngos rgyu'i byed rgyu rnams la brten nas gzhon pa'i rtsod pa rnams la'ang mthong bar 'gyur ro.
phyi ma'i nad tshad med par snying gi nad 'gyur bar nus sam?
yin. khyad par du bud med rnams dang, snying nad can rnams dang, rgan pa rnams la snying gi nad, phyi ma'i nad tshad med par kyang byung bar 'gyur ba yin. rtsang dbang med pa, dbugs dka' ba, snying rlung 'gyur ba'am rkang pa rgyab kyi nad lta bu'i rtags pa mi thun pa la dgongs dgos so.
snying gi nad mtshan mo'am nyal ba'i tshe'ang byung bar nus sam?
yin, snying gi nad rnams nyal ba'i tshe'am nam yang snga phyogs su byung bar 'gyur ba yin. nyal ba nas phyi ma'i nad tshad, snying rlung 'gyur ba'am rmongs pa lta bu'i rtags pa dang bcas nas sad pa rnams la lus dpyad bya ba la dus ma 'tshams par 'jug dgos so.
bud med rnams la snying gi nad kyi rtags pa pho mi rnams las khyad par du yod sam?
bud med rnams la phyi ma'i nad tshad bzhin du ma yin par, rtsang dbang med pa, rkang pa rgyab dang phyi nang gi nad, dbugs dka' ba, snying rlung 'gyur ba lta bu'i khyad par can gyi gnas tshul mthong bar 'gyur ba yin.
snying gi nad dang 'khrul bar nus pa'i gnas tshul gang yin?
phyi nang gi nad, sems 'khrugs pa'i nad, rus pa dang rkang pa'i nad, rgyun ma gtogs pa'i nad dang, snying gi nad dang 'dra ba'i rtags pa byed pa'i nad rnams yod do. the tshom byung na ni lus dpyad bya ba dgos so.
snying gi nad byung ba'i tshe sman rtsi za dgos sam?
khyod kyi sman pa'i dpon po'i bka' bzhin dang, dug pa med na, myur du ro za ba'i sman rtsi za ba kha cig la phan 'gyur bar nus pa yod do. 'on kyang thams cad la lus dpyad bya ba gtso bor byed dgos so.
snying gi nad rjes su rnam par dag pa thams cad thub pa yod sam?
snga phyi lus dpyad thob pa'i nad can rnams kyi che chung, 'thad pa'i gso dpyad dang lugs sbyor gyi 'gyur bcos bcas nas gso ba'i srog 'tsho thob bar nus pa yod do. 'on kyang kha cig la rtag tu snying gi las byed nus pa nyams pa byung bar 'gyur bar nus so.
gzhon pa rnams la snying gi nad byed rgyu'i gnas tshul gang yin?
gzhon pa rnams la sigara, cholesterol mtho ba, lus tshad cher, lus 'gyur ba med pa, kha cig skye ba nas byung ba'i rtsa ba'i khul pa'i 'khrul pa rnams snying gi nad byed rgyu yin.
snying gi nad las skyabs su 'tshol ba'i phyir zas kyi tshul la ga ci la dgongs dgos?
so, 'bras bu, rtsa ba rdzogs pa, nya dang gso ba'i mar la yid ches dgos; mar tsha ba dang mar gyur ba, tsal dang shel za ba nyung bar byed dgos so.
snying gi nad rjes su rtsed len ga tshe nas byon dgos?
snying gi nad rjes su rtsed len gyi skor ni, dpon po'i dpyad pa'i 'og tu dang rang gi snying gi khyad par bzhin du byon dgos so.
snying gi nad thob pa'i mi zhig gso tshang la ji tsam dus bzhin bzhugs dgos?
dus de ni, nad kyi drag po dang byed pa'i gso dpyad la brten nas 'gyur ro. mang po'i dus ni nyin gcig nas zhag bdun bar gso tshang la bzhugs dgos 'gyur ro.
rigs kyi mi tshang la snying gi nad yod na ga ci byed dgos?
rigs kyi lo rgyus ni khyad par can gyi risk yin. sigara mi za ba, gso ba'i zas za ba, rtsed len rgyun du byed pa dang dgos na snying gi dpyad pa rgyun du byed dgos so.
sdug bsngal snying gi nad byed rgyu yin sam?
dus ring du sdug bsngal yod na, nye bar snying gi nad kyi risk gong du 'gyur bar nus so. sdug bsngal las 'bral ba'am yang dag pa'i 'thabs byed pa phan 'gyur bar 'gyur ro.
rgyun khungs
'dzam gling gi gso dpyad tshogs pa (World Health Organization, WHO): Cardiovascular diseases (CVDs) Fact Sheet.
Amerika'i Snying gi Tshogs pa (American Heart Association, AHA): Heart Attack Symptoms, Risk, and Recovery.
Yorop pa'i Snying gi Tshogs pa (European Society of Cardiology, ESC): Guidelines for the management of acute myocardial infarction.
US Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Heart Disease Facts.
New England Journal of Medicine, The Lancet, Circulation (dpyad pa'i sman rig gi tshogs pa).