विदाई खुत्बा
हे मानिसहरू!
मेरो कुरा ध्यानपूर्वक सुन्नुहोस्।
म जान्दिनँ, सायद यस वर्षपछि म यहाँ तपाईंहरूसँग सधैंका लागि फेरि भेट्न सक्दिनँ।
हे मानिसहरू!
अराफातको दिन जति पवित्र छ, जुलहिज्जाको महिना जति पवित्र छ, मक्का शहर जति पवित्र छ; तपाईंहरूको ज्यान, सम्पत्ति, इज्जत पनि त्यत्तिकै पवित्र छ, सबै प्रकारका आक्रमणबाट सुरक्षित छ।
मेरो साथीहरू!
भोलि तपाईंहरू आफ्नो प्रभुसँग भेट्नुहुनेछ र आजका सबै चालचलनको बारेमा सोधिनेछ। कृपया मेरो पछि पुरानो भुलमा नफर्कनुहोस् र एकअर्कालाई नमार्नुहोस्। मेरो यो वसीयत यहाँ भएका व्यक्तिहरूले नभएका व्यक्तिहरूलाई सुनाउनुहोस्। हुन सक्छ, सुनाइएको व्यक्तिले यहाँ बसेर सुन्नेभन्दा अझ राम्रोसँग बुझेर सुरक्षित राख्न सक्छ।
मेरो साथीहरू!
जो कोहीसँग अमानत छ, उसले त्यो मालिकलाई फिर्ता गरिदिनुहोस्।
सुधारको सबै प्रकार हटाइएको छ, मेरो खुट्टाको तल छ।
तर तपाईंहरूले आफ्नो ऋणको मूल रकम फिर्ता गर्नु आवश्यक छ। न त तपाईंले अन्याय गर्नुहोस्, न त अन्यायमा पर्नुहोस्।
अल्लाहको आदेशले ब्याज अब निषेध गरिएको छ। अज्ञानताको समयको यो नराम्रो चलनको सबै प्रकार मेरो खुट्टाको तल छ। मैले पहिलो हटाएको ब्याज अब्दुलमुत्तलिबका छोरा अब्बासको ब्याज हो।
मेरो साथीहरू!
अज्ञानताको समयमा चलाइएको रगतको बदला पनि हटाइएको छ। मैले पहिलो हटाएको रगतको बदला अब्दुलमुत्तलिबका नाति रबियाको रगतको बदला हो।
हे मानिसहरू!
आज शैतानले तपाईंहरूको यस भूमिमा फेरि प्रभाव र प्रभुत्व कायम गर्ने शक्ति सधैंका लागि गुमाएको छ। तर मैले हटाएका यी कुराहरू बाहेक साना ठानिएका कुराहरूमा तपाईंले उसलाई पछ्याउनुभयो भने, त्यो पनि उसलाई खुशी पार्नेछ। आफ्नो धर्म जोगाउन यी कुराबाट बच्नुहोस्।
हे मानिसहरू!
महिलाहरूको अधिकारको रक्षा गर्न र यस विषयमा अल्लाहबाट डराउन म तपाईंलाई सल्लाह दिन्छु। तपाईंहरूले महिलाहरूलाई अल्लाहको अमानतको रूपमा लिनुभएको छ; उनीहरूको इज्जत र शुद्धता अल्लाहको नाममा वाचा गरेर वैध बनाउनु भएको छ। तपाईंहरूको महिलाहरूमा अधिकार छ, उनीहरूको पनि तपाईंहरूमा अधिकार छ। तपाईंहरूको महिलाहरूमा अधिकार भनेको; उनीहरूले आफ्नो परिवारको घरमा तपाईंलाई मन नपर्ने कुनै व्यक्तिलाई नछोडुन्। महिलाहरूको तपाईंहरूमा अधिकार भनेको; प्रचलन अनुसार सबै प्रकारका खानेकुरा र लुगा उपलब्ध गराउनु हो।
हे विश्वास गर्नेहरू!
म तपाईंहरूलाई दुई अमानत छोड्दैछु, तिनीहरूलाई मजबुत रूपमा समातेसम्म तपाईंहरू कहिल्यै बाटो बिराउनुहुन्न। ती अमानतहरू अल्लाहको किताब कुरआन र पैगम्बरको सुन्नत हुन्।
हे विश्वास गर्नेहरू!
मेरो कुरा ध्यानपूर्वक सुन्नुहोस् र राम्रोसँग सुरक्षित राख्नुहोस्! मुसलमान मुसलमानको दाजु हो र सबै मुसलमानहरू दाजुभाइ हुन्। धार्मिक दाजुमा पर्ने कुनै अधिकारमा आक्रमण गर्नु वैध छैन। तर मनबाट खुशी भएर दिइएको कुरा फरक हो।
मेरो साथीहरू!
आफ्नैमा पनि अन्याय नगर्नुहोस्। तपाईंको आत्माको पनि तपाईंमा अधिकार छ।
हे मानिसहरू!
तपाईंहरूको प्रभु एक हुनुहुन्छ। तपाईंहरूको बुबा पनि एक हुनुहुन्छ। तपाईंहरू सबै आदमका सन्तान हुनुहुन्छ, आदम माटोबाट हुनुहुन्थ्यो। अरबको गैर-अरबमा, गैर-अरबको अरबमा कुनै श्रेष्ठता छैन; रातो छालाको कालोमा, कालोको रातो छालामा कुनै श्रेष्ठता छैन। श्रेष्ठता त केवल धर्मभीरुतामा छ। अल्लाहको नजरमा सबैभन्दा मूल्यवान तपाईंहरूमा उहाँबाट सबैभन्दा बढी डराउने हुनुहुन्छ।
हे मानिसहरू!
परमेश्वरले प्रत्येक अधिकारवालालाई उसको अधिकार दिइसक्नुभएको छ। सबैजना आफ्नै अपराधको लागि जिम्मेवार छन्। बुबा छोराको, छोराले बुबाको अपराधको लागि जिम्मेवार छैन।
ध्यान दिनुहोस्! यी चार कुरा कदापि नगर्नुहोस्:
अल्लाहसँग कुनै पनि कुरा साझेदार नराख्नुहोस्।
अल्लाहले हराम र अपवित्र ठहराएको ज्यानलाई अन्यायपूर्वक नमार्नुहोस्।
व्यभिचार नगर्नुहोस्।
चोरी नगर्नुहोस्।
हे मानिसहरू!
भोलि मबारे तपाईंहरूसँग सोधिनेछ। के भन्नुहुन्छ?
साथीहरूले जवाफ दिए:
"तपाईंले अल्लाहको सन्देश पुर्याउनुभयो; सन्देशको कर्तव्य पूरा गर्नुभयो, हामीलाई वसीयत र उपदेश गर्नुभयो भनेर हामी साक्षी दिन्छौं।"
रसूलुल्लाहले आफ्नो साक्षी औंला आकासतर्फ उठाएर तीनपटक
"साक्षी रहनुहोस्! हे प्रभु!
साक्षी रहनुहोस्! हे प्रभु!
साक्षी रहनुहोस्! हे प्रभु!"
हजरत मुहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम