რესურსების განაწილებაში უსამართლობა, შიმშილი
ძვირფასო მკითხველო,
როდესაც შენ ამ წერილს კითხულობ, მსოფლიოში ყოველ 4 წამში 1 ადამიანი შიმშილით ან შიმშილთან დაკავშირებული მიზეზებით იღუპება. ამ წერილით, შენ და მე ერთად მივაპყრობთ ყურადღებას ამ დანაკარგებს, ვისწავლით, რომ რესურსების მოხმარებისას უნდა გამოვიჩინოთ ეკონომიურობა და გაზიარების შეგნება.
შიმშილით სიკვდილის ფორმულა მარტივია: მსოფლიოში საკმარისი რესურსია და არიან ადამიანები, ვისაც ეს რესურსი სჭირდება. სურვილის შემთხვევაში, ინტეგრირებული ძალისხმევით, შესაძლებელია ამ რესურსის შესაქმნელად საჭირო ადამიანური და შრომითი რესურსების მობილიზება. თუმცა, ამ პრობლემის გადასაჭრელად საჭირო კუმულაციური ძალისხმევა არ არსებობს. არსებობს ბარიერები, რომლებიც ხელს უშლის რესურსის ადამიანამდე მისვლას; ამიტომ რესურსი ვერ აღწევს ადამიანამდე და ადამიანი იღუპება.
შიმშილით სიკვდილის უმეტესი ნაწილი არ არის გამოწვეული წარმოების უკმარისობით, არამედ გადანაწილების, ხელმისაწვდომობისა და სისტემური პრობლემებით. შიმშილი თან მოაქვს კორუფციას, ქაოსს და სოციალურ დეგრადაციას.
ომები, პოლიტიკური კრიზისები, პოლიტიკა, სტატუს-ქვო, რომელიც არ სურს არსებული წესრიგის დარღვევა, ზებუნებრივი რელიგია და პოლიტიკა, ეგოიზმი, და იმ ადამიანის ქედმაღლობა, რომელიც ვერ იგებს დაცემულ ადამიანს — ეს პრობლემების სათავეშია.
თუმცა, სამყაროში მცხოვრები ყველა ადამიანი თანასწორია. ყველას სიცოცხლის უფლება წმინდაა.
შიმშილით სიკვდილი — ეს არის საზოგადოებრივი მკვლელობა. საზოგადოების თითოეული წევრი ამ სიკვდილებზე თანაბრად არის პასუხისმგებელი.
მსოფლიოში 197 ქვეყანა არსებობს. განვითარებად მსოფლიოში, ძირითადი საჭიროებების წარმოება და მათი განაწილება საჭიროების მქონე ადამიანებზე დისკრიმინაციის გარეშე — ჩვენი ჰუმანური პასუხისმგებლობაა და ასევე შესაძლებელია მხოლოდ ნება-სურვილის მქონე ადამიანების მონაწილეობით.
მაშ, რას შეგვიძლია გავაკეთოთ?
შეგვიძლია თუ არა ჩვენს ქუჩებში, ქალაქებში, სოფლებში, რეგიონებში ჩვენი ცნობიერება ქცევად ვაქციოთ? ეს არის პრობლემა, რომელსაც ერთი ადამიანი მარტივად ვერ გადაჭრის, მაგრამ თითოეული ადამიანის წვლილით მარტივად გადასაჭრელია.
პიროვნულად შეგვიძლია:
1- ნარჩენების შემცირება
ჩვენს თეფშზე დადებული ყოველი ლუკმა, ყოველი ზედმეტად დაღვრილი წყლის წვეთი წარმოადგენს სხვა გეოგრაფიაში აკლებული ლუკმისა და წყლის წვეთის ანალოგს. იმდენის მოხმარება, რამდენიც გვჭირდება, ჩვენს წარმოდგენაზე მეტად დიდ გავლენას მოახდენს.
2- შეგნებული მოხმარების ჩვევის გამომუშავება,
გეგმაგარეშე შესყიდვების ნაცვლად, საჭიროებაზე ორიენტირებული შესყიდვები უნდა განვახორციელოთ. ეს მოხმარების ჩვევა საჭიროებაზე ორიენტირებულ წარმოებასაც გამოიწვევს.
3- საკვების გაზიარების გაზრდა,
საკვების ისე მომზადება, რომ არ დარჩეს ან დარჩენილი საკვების გაზიარება, მიუხედავად იმისა, რომ მცირე განსხვავებას ქმნის, განავითარებს სოლიდარობის კულტურას და რესურსების ეფექტიან გამოყენებას უზრუნველყოფს.
4- სანდო სამოქალაქო ორგანიზაციების მხარდაჭერა,
სანდო საქველმოქმედო ორგანიზაციების მხარდაჭერა პირდაპირ შეუწყობს ხელს ბევრ ადამიანს რესურსებზე წვდომაში.
ცნობიერების ამაღლება:
ამ წერილის გაზიარება, საუბარი, ახსნა... ზოგჯერ ყველაზე დიდი ცვლილება იდეის გავრცელებით იწყება.
საზოგადოებრივ და გლობალურ დონეზე რას შეგვიძლია გავაკეთოთ?
საკვების განაწილების სისტემების გაუმჯობესება
მსოფლიოში წარმოებული საკვების მნიშვნელოვანი ნაწილი ნაგავში იყრება, მაშინ როცა მილიონობით ადამიანი შიმშილობს.
ომებისა და კრიზისების შემცირება:
შიმშილი ხშირად ომის ჩრდილში იზრდება. კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების შექმნის ნაცვლად, უნდა შევქმნათ კონტინენტთაშორისი საკვების მიწოდების ქსელები.
სასოფლო-სამეურნეო და საწარმოო პოლიტიკის გაძლიერება:
ადგილობრივი მწარმოებლების მხარდაჭერა და მდგრადი სოფლის მეურნეობის გავრცელება გრძელვადიან გადაწყვეტილებებს მოიტანს.
საერთაშორისო თანამშრომლობა:
შიმშილი გლობალური პრობლემაა; მისი გადაწყვეტაც გლობალური უნდა იყოს. ქვეყნებს შორის კოორდინაცია უნდა იყოს უზრუნველყოფილი, თითოეულმა სახელმწიფომ თავისი რესურსებისა და შრომითი ძალის ნაწილი საერთაშორისო შიმშილთან ბრძოლას უნდა მოახმაროს.
უნდა შეიქმნას უნივერსალური საკვების მიწოდების ჯაჭვი. საჭიროების მქონე ადამიანებზე, შრომის ბაზარში ჩართვის შეუძლებელი ადამიანებზე, მუშაობის უნარის არმქონე ადამიანებზე მთელი მსოფლიო უნდა ზრუნავდეს.
უნივერსალური საკვების და წარმოების ჰაბის მოდელი
ეს მოდელი ადამიანებში დადებით გრძნობას, უტოპიური ოცნების გაღვივებას ისახავს მიზნად.
მოდელის ძირითადი კონცეფცია: "გლობალური წარმოების კვანძი (GPN)"
ამ მოდელის მიხედვით, თითოეულმა ქვეყანამ საკუთარ ტერიტორიაზე სტანდარტული წარმოების კვანძი (ჰაბი) უნდა შექმნას. ეს ჰაბები ერთმანეთთან დაკავშირებული, მოდულური და უნივერსალური სტანდარტის უნდა იყოს.
ჰაბის სტრუქტურის მაგალითი — 5 წარმოების ფენა
თითოეული GPN ჰაბი შედგება შემდეგი 5 აუცილებელი წარმოების ერთეულისგან:
ერთეული | შინაარსი | სამიზნე შედეგი |
|---|---|---|
სასოფლო-სამეურნეო ერთეული | მარცვლეული, ბოსტნეული, პარკოსნები | ძირითადი საკვები |
მესაქონლეობის ერთეული | ფრინველები, მსხვილფეხა პირუტყვი, მეფუტკრეობა | ცილა, რძე, თაფლი |
ტექსტილის ერთეული | ბამბა, მატყლი, ძაფი, კერვა | ტანსაცმელი, გადასაფარებელი |
ენერგიის ერთეული | მზე, ქარი, ბიოგაზი | ჰაბის საკუთარი ენერგია |
საწყობი და განაწილების ერთეული | ცივი ჯაჭვი, შეფუთვა | საჭიროების მქონე ადამიანებამდე მიტანა |
(აქ ფენების რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს.)
მიწის განაწილების მოდელის მაგალითი
თითოეული სახელმწიფო, თავისი მონაწილეობის შესაძლებლობის მიხედვით, მიწას შემდეგი პროპორციით ყოფს:
სულ გამოყოფილი მიწა → 100%
├── 40% → სოფლის მეურნეობა (მარცვლეული, ბოსტნეული, ხილი)
├── 25% → მესაქონლეობა (საძოვარი + სადგომი)
├── 15% → ტექსტილის ნედლეული (ბამბა, სელი)
├── 10% → ენერგიის წარმოება (პანელი, ტურბინის ტერიტორია)
└── 10% → ლოგისტიკა, საწყობი, გადამამუშავებელი ცენტრი
ამ მოდელში ვინ რას აკეთებს?
შრომისუნარიანი პირები,
ჰაბში ანაზღაურებით/მოხალისეობრივად მუშაობენ
წარმოების ზედმეტი ნაწილი გლობალურ ფონდში შეაქვთ
რესურსით მოსარგებლე პირები იდენტიფიცირდება.
მომხმარებელთა ფონდში ერთვებიან
წარმოების ფონდიდან წილი ავტომატურად ერიცხებათ
სახელმწიფოები
მიწას გამოყოფენ, ინფრასტრუქტურას ქმნიან
საკუთარი ჰაბის მონიტორინგს ახორციელებენ
გლობალური ფონდში წილის ვალდებულებას ასრულებენ
გლობალური კოორდინაციის სისტემა
თითოეული ჰაბი ერთდროულად აწარმოებს და იღებს
ზედმეტი წარმოება → იგზავნება გლობალურ ფონდში
დეფიციტური რეგიონი → მარაგდება ფონდიდან
სტანდარტიზაციის პრინციპები
ფიზიკური სტანდარტი — იგივე მოდულური სტრუქტურა, იგივე ზომები
წარმოების სტანდარტი — იგივე თესლის კატეგორიები, იგივე მოვლის პროტოკოლები
მონაცემთა სტანდარტი — წარმოება/მოხმარება ციფრულად აღირიცხება
განაწილების სტანდარტი — შეფუთვა, ეტიკეტირება, ცივი ჯაჭვის წესები
მონიტორინგის სტანდარტი — საერთაშორისო დამკვირვებელთა როტაცია
კვოტის ანგარიში
ქვეყნის კვოტა = (მოსახლეობა × ერთ სულზე წარმოების მიზანი) + გლობალური ფონდის წილი
გლობალური ფონდის წილი = მშპ-ს პროპორციული დამატებითი წვლილი
მდიდარი ქვეყნები მეტ წვლილს შეიტანენ; სუსტი ქვეყნები ნაკლებს აწარმოებენ და მეტს იღებენ
რ.მოდელის ძლიერი მხარეები
გამეორებადი — იგივე ნიმუში ყველგან გამოიყენება
მასშტაბირებადი — პატარა ქვეყანა ქმნის პატარა ჰაბს, დიდი ქვეყანა ქმნის დიდ ჰაბს
დამოუკიდებელი — თითოეული ჰაბი თავად აწარმოებს ენერგიას, არ არის დამოკიდებული სხვაზე
სამართლიანი — წვლილი განისაზღვრება შესაძლებლობის მიხედვით, განაწილება — საჭიროების მიხედვით
გამჭვირვალე — ყველა მონაცემი ციფრულია, კონტროლირებადი
საბოლოო სიტყვა
შიმშილი ბედი არ არის.
შიმშილი გადაჭრადი პრობლემაა.
და რაც მთავარია, შიმშილი არჩევანი არ არის; მაგრამ მისი უგულებელყოფა არჩევანია.
დღეს გადადგმული პატარა ცვლილება,
შეიძლება ხვალ ადამიანის ცხოვრებას შეეხოს.
დაიმახსოვრე:
დედამიწა ყველასთვის საკმარისად დიდია…