Haurdunaldiaren Garaian Sexualitatea: Egiaztatutako Ezagutzak eta Kontuan Hartu Beharrekoak
Haurdunaldian Sexual Bizitzari Buruzko Informazio Orokorra
Haurdunaldiaren prozesuak, emakumeen bizitzan aldaketa fisiko eta psikologiko garrantzitsuak eragiten dituen garai berezia da. Prozesu honetan, ama izateko hautagaiak, haurrari kalte egiteko beldurragatik, sexu-harremanetatik aldentzeko joera izan dezakete. Hala ere, haurdunaldia osasuntsu eta arazorik gabe doanean, azken lau astera arte sexu-bizitza mantentzea gehienetan segurua da. Haurdunaldian sexualitatea, bizitzaren parte naturala da eta, fisiologikoki, emakume gehienetan mantentzen da. Haurdunaldian gertatzen diren aldaketa fisikoek, eragin psikologikoekin bat eginda, sexu-gogoan gorabeherak eragin ditzakete.
Haurdunaldian Sexual Gogoa eta Aldaketak
Haurdunaldia hasten denean, ama izateko eta babesteko sena indartzeak, batez ere lehen aldiz ama izango direnengan, sexu-gogoaren murrizketa ekar dezake. Ohiko usteen aurka, normaltasunez doan haurdunaldian sexu-harremanak ez du haurrarengan eragin negatiborik duela frogatzen duen ebidentzia zientifikorik ez dago. Haurdunaldiari egokitzen zaionean, bereziki bigarren hiruhilekoan, sexu-gogoa eta hurbiltasun beharra handitu daitezke.
Hala ere, umetokia handitzen den heinean, azken hilabeteetan sexu-harremanetarako posizioak zaildu daitezke eta noizean behin ondoeza sor daiteke. Haurdunaldiaren azken aldietan, hurbiltasun-gogo horretan berriz ere beherakada egon daiteke.
Azken Asteetan Zer Kontuan Hartu?
Haurdunaldiaren azken lau astera arte, oztopo medikorik ez badago, sexu-bizitzarekin jarraitu daiteke. Hala ere, erditzeari hurbil, gizonaren eiakulazio likidoan dauden zenbait substantziak (bereziki prostaglandinak) umetokiaren uzkurdurak hasi eta erditzea eragin dezaketela uste da. Horregatik, azken lau asteetan sexu-harremana orokorrean ez da gomendatzen.
Noiz Ekidin Behar da Sexualitatea?
Haurdunaldiaren zenbait garaitan edo egoera mediko batzuetan sexu-harremanak ekiditea garrantzitsua da. Honako egoeretan hurbiltasun sexuala ez da gomendatzen:
Iraganeko abortu errepikatu edo goiztiar erditze kasuak badaude, lehen bi hilabeteetan hurbiltasuna mugatu daiteke.
Haurdunaldiaren edozein unetan abortu, goiztiar erditze mehatxu edo baginako odoljarioa badago, sexu-harremana erabat ez da gomendatzen; medikuaren baimena jaso arte debeku horrek indarrean jarraitu behar du.
Ama edo aita izateko hautagaian sexu bidez kutsatutako infekzioa atzeman bada, tratamendua amaitu arte harremana ekidin behar da.
Plazenta previa bezalako egoeretan, plazentak erditze-kanala oztopatzen duenean eta odoljario arriskua handia denean, sexu-harremana arriskutsua izan daiteke.
Sexu Osasuna eta Babestearen Garrantzia
Haurdunaldian ere, sexu bidez kutsatutako infekzioen aurkako babesa garrantzitsua da. Babesik gabeko harremanek, batez ere HIV (AIDS) eta beste hainbat infekzioren arriskua handitzen dute, eta gaixotasun hauek zenbait kasutan haurdunaldirako eta fetuaren osasunerako mehatxu larriak izan ditzakete. Gaixotasun baten sintomak agertu ondoren prebentzioa egitea ezinezkoa denez, babesa eta sexu-jokabide segurua haurdunaldian ere funtsezkoa da.
Faktore Psikologikoak eta Bikotekidearen Babesa
Haurdunaldiaren prozesuan, emakumearen gorputzean eta emozioetan aldaketa ugari gertatzen dira. Prozesu honetan, goragalea, oka egitea bezalako kexa fisikoez gain, estresa, kezka, ziurgabetasuna, harreman sozialetan aldaketak eta intentsitate emozionalak bizi daitezke. Faktore horiek guztiak sexu-bizitzan ere islatu daitezke.
Ama izateko hautagaiek, sexu-harremanetatik aldentzeko arrazoien oinarrian gehienetan babesteko sena, gorputz-aldaketetara egokitzeko zailtasuna eta kezka psikologikoak egon daitezke. Bikotekideak garai honetan ulertzaile eta laguntzaile izateak, emakumeak seguru sentiaraztea eta haurdunaldi prozesua osasuntsuago igarotzea ahalbidetu dezake. Ez da inoiz emakumeak nahi ez duen harreman batengatik presiorik egin behar.
Haurdunaldian Sexualitatearen Eragina Bizitza Kalitatean
Sexu-bizitza, pertsonen bizitza kalitatearen atal garrantzitsua da. Emakumearen haurdunaldiari lotutako gorputz-aldaketek, ingurune sozialak eta familia barruko oreken aldaketek behar desberdinak sor ditzakete arlo honetan. Ikerketek erakusten dute emakumeek bizitzan behin behintzat arazo sexualen bat izaten dutela eta bereziki haurdunaldian ehuneko handiagoetan gertatzen dela. Zenbait ikerketaren arabera, haurdun dauden emakume gehienek (adibidez, %80ra iristen diren portzentajeetan) sexu-bizitza kaltetua izan dezakete.
Bikoteak haurdunaldi aurretik zituen harreman-dinamikak eta komunikazio kalitateak ere, haurdunaldiko sexu-bizitza zuzenean eragin dezake. Haurdunaldi ondorengo sexualitatea, bai gertatutako aldaketetara egokituz bai elkarrekin irtenbideak bilatuz, prozesu horretan zehazten da. Haurdunaldi aurreko “Haurdun geratuko al naiz?” kezkak ere sexu-asebetetzea eta prozesua baldintzatu ditzake. Puntu honetan, bai laguntza medikoa jasotzea bai komunikazio osasuntsua eta bikotekide laguntzaile bat izatea funtsezkoa da.
Maiz Egiten Dira Galderak
1. Haurdunaldian sexu-harremanak haurrari kalte egiten dio?
Osasuntsu eta normaltasunez doan haurdunaldi batean, sexu-harremanak ez du haurrari zuzenean kalterik egiten duela frogatu. Hala ere, baginako odoljarioa, goiztiar erditze mehatxua bezalako arrisku-egoeretan sexu-harremana ekidin behar da.
2. Haurdunaldian nahi adina sexu-harreman izan daiteke?
Haurdunaldiaren azken lau astera arte, dena ondo badoa, sexu-bizitza oro har segurutzat jotzen da. Azken 4 asteetan edo medikuak arriskuaz ohartarazten duen egoeretan, sexu-harremana ekidin behar da.
3. Haurdunaldian sexualitate-gogoa gutxitzen da?
Emakume batzuetan haurdunaldiaren lehen aldietan gogoa gutxitzen dela ikusten da. Denborarekin, bereziki gorputz-aldaketetara egokitzen denean, sexu-gogoan igoera ere gerta daiteke.
4. Sexu-harremanetan haurrari kalte fisikorik egiten zaio?
Zure haurra, umetoki barruko amnio likidoak eta umetokiaren giharrek babesten dute. Baldintza normaletan, sexu-harremanak ez du babes hori kaltetzen.
5. Haurdunaldian sexu-harremanak abortu-arriskua handitzen du?
Datu zientifikoen arabera, osasuntsu eta abortu-arriskurik ez duen haurdunaldi batean, sexu-harremanak ez du abortua eragiten. Hala ere, abortu edo goiztiar erditze mehatxua badago, harremana eten behar da.
6. Zein egoeratan ez da inondik inora gomendatzen haurdunaldian sexu-harremanak izatea?
Abortu-arriskua, goiztiar erditze mehatxua, ama edo aitan sexu bidez kutsatutako infekzioa, baginako odoljarioa eta plazenta previa bezalako egoeretan, harremana medikuaren gomendioz eten behar da.
7. Haurdunaldi garaian babesik gabeko harremanak infekzio-arriskua dakar?
Bai, babesik gabeko sexu-harremanak haurdunaldian ere sexu bidez kutsatutako gaixotasunak (adibidez, HIV, sifilisa, klamidia eta abar) eragin ditzake. Infekzioetatik babesteko, sexu-jokabide segurua beharrezkoa da.
8. Sexu-harremanetan mina sentitzea normala da?
Haurdunaldia aurrera doan heinean, umetokia handitzen denean, zenbait posizio minberatsuak izan daitezke. Mina edo ondoeza jarraitua izanez gero, medikuari galdetzea garrantzitsua da.
9. Zergatik da garrantzitsua bikotekidearen babesa?
Haurdunaldian gertatzen diren aldaketa fisiko eta emozionalek, emakumeak seguru sentitzeko bikotekide ulerkor eta laguntzailea behar izatea ekar dezakete. Presio neurrigabeak sexu-bizitza eta harremanaren kalitatea kaltetu ditzake.
10. Kezka psikologikoek nola eragiten dute sexu-bizitzan?
Estresa, kezka, gorputzean gertatzen diren aldaketekin aurre egiteko zailtasunak bezalako faktore psikologikoek, sexu-harremanetarako gogoan beherakada eragin dezakete. Osasun mentala lagunduko duen komunikazioa, aholkularitza edo adituaren babesa ere irtenbidea izan daiteke.
11. Haurdunaldian gertatzen diren aldaketen ondoren sexu-bizitza normaltasunera itzultzen da?
Emakume eta bikote gehienek, erditu ondoren osasun-arazorik ez badago, beren sexu-bizitzara itzul daitezke. Medikuaren gomendioei jarraituz, modu seguruan sexu-bizitzarekin jarraitu daiteke.
12. Emakume guztien haurdunaldi-prozesuan sexu-bizitza berdina izaten da?
Emakume bakoitzaren esperientzia bakarra da. Sexualitate-gogoa eta hurbiltasunarekiko jarrera, aldaketa fisikoak, egoera psikologikoa eta bikotekidearekin harreman-dinamika prozesu hau desberdindu egiten dute.
13. Haurdunaldian sexu-terapia beharrezkoa da?
Sexu-bizitzan zailtasunak jarraitzen badira, bikoteek ginekologo edo sexu-terapeuta baten laguntza profesionala jaso dezakete.
Iturriak
Osasunaren Mundu Erakundea (OME): "Sexual and Reproductive Health during Pregnancy and Childbirth"
Ameriketako Emakume Obstetra eta Ginekologoen Elkargoa (ACOG): "Sexuality and Sexual Activity during Pregnancy"
Mayo Clinic: “Sex during pregnancy: What's OK and what's not?”
CDC (Centers for Disease Control and Prevention): “Sexually transmitted infections and pregnancy”
Aipatutako aldizkari ospetsuak eta nazioarteko gida klinikoetatik jasotako gida orokorrak